Nguyễn Đức Phường

2012-01-31T23:09:00.001-08:00

The 39th Scientific Assembly of the Committee on Space Research (COSPAR)

2012-01-14T23:44:00.000-08:00

Submission of abstracts for the 39th Scientific Assembly of the Committee on Space Research (COSPAR) is now underway. COSPAR 2012 will bring together approximately 2500 scientists and engineers from the world over to present the latest results in 120 symposia covering all areas of space science.

Mysore, India

14 - 22 July 2012

Scientific program and abstract submission:
http://www.cospar-assembly.org

- Abstract deadline: 10 February 2012

Registration and hotel reservations:
http://www.cospar2012india.org

- Early registration deadline: 30 April 2012

The program for distinguished interdisciplinary lectures is now available and may be consulted at:
http://www.cospar-assembly.org

Những “bữa tiệc” của bầu trời 2012

2012-01-14T21:21:00.001-08:00

Nguyễn Đức Phường (Hội Thiên văn-Vũ trụ Việt Nam)

Báo KH&ĐS (Xuân Nhâm Thìn 2012) - Năm 2012 đến với nhiều cảm xúc đan xen. Giới khoa học chờ đợi những cơ hội để khám phá, còn người dân lại ít nhiều phấp phỏng lo âu bởi những lời đồn đoán về sự kết thúc của thế giới dựa theo những lời tiên tri từ thời Trung cổ. Thực tế, năm 2012, không có bất kỳ mối nguy hiểm dẫn đến ngày tận thế. Ngoài hiện tượng bão Mặt Trời có khả năng đạt cực đại thì năm 2012 có rất nhiều hiện tượng thiên văn thú vị.

Không có mối nguy từ các thiên thạch

Không ít người đã hoang mang bởi lời tiên tri về ngày tận thế của người Maya. Phải thừa nhận nền văn minh Maya cổ đại đã để lại cho hậu thế những phát kiến lớn về thiên văn học. Những phân tích của người Maya đã làm cho giới khoa học ngày nay phải ngạc nhiên về độ chính xác của các tính toán và những ghi chép về sự kiện thiên văn xa xưa. Tuy nhiên, những lời tiên tri về ngày tận thế vào năm 2012 của người Maya dường như không có cơ sở khoa học. Trong năm 2012 không có bất cứ một dấu hiệu nào cho thấy ngày tận thế đã đến.

Nhiều người lo ngại rằng, trong năm 2012, các thiên thạch lớn sẽ va vào Trái Đất kéo theo sự hủy diệt. Song điều này không đáng lo ngại. Thực tế, những tiểu hành tinh, thiên thạch, sao chổi lang thang trong khoảng không gian gần Trái Đất sẽ là mối đe dọa nếu quỹ đạo của chúng cắt ngang quỹ đạo của Trái Đất. Chẳng hạn, một thiên thạch có đường kính từ 5 - 10m, khi lao xuống bề mặt Trái Đất tạo ra sức phá hủy tương đương với quả bom nguyên tử thả xuống Hiroshima (Nhật Bản). Năm 1908, một mảnh thiên thạch nổ tung trên bầu trời Tunguska (Nga) và đã thiêu rụi cả một khu rừng rộng lớn. Lịch sử cũng đã ghi nhận chính những thiên thạch lớn có đường kính khoảng 10 km là nguyên nhân gây ra tuyệt chủng của loài khủng long 65 triệu năm trước, mà dấu tích để lại cho đến ngày nay là một vùng lòng chảo lớn ở khu vực bán đảo Yucatan của Mexico.

Tuy nhiên, sự phát triển không ngừng của các kỹ thuật quan sát, những siêu máy tính đã giúp các nhà khoa học tính toán chính xác mọi hành xử của các thiên thể. Mạng lưới hệ thống kính thiên văn trong không gian và trên mặt đất không ngừng lục lọi mọi góc nhỏ của bầu trời nhằm phát hiện ra những “vị khách mới”. Có hàng trăm nghìn thiên thể như vậy được phát hiện. Và may mắn hơn, những trường hợp gây nguy hiểm như ở trên là rất hy hữu. Theo tính toán, một thiên thạch có kích thước khoảng 1km phải mất 500.000 năm mới xuất hiện. Còn thiên thạch lớn hơn cỡ vài km phải mất đến 10 triệu năm. Các kết quả khảo sát cho thấy, không có mối nguy hại nào từ các thiên thạch, sao chổi hay tiểu hành tinh ít nhất trong vài trăm, vài nghìn năm nữa.

Bằng chứng là chúng ta vừa đón chào “vị khách” - tiểu hành tinh 2005 YU55 với kích thước khoảng 400m và cách Trái Đất khoảng 323000 km vào ngày 8/11/2011. Nhưng vị khách này cũng chỉ lướt qua một cách nhẹ nhàng mà không gây bất cứ một tổn hại nào. Ngoài ra, các hệ thống viễn kính còn chụp ảnh rõ mồn một các chi tiết bề mặt của tiểu hành tinh này. Ví dụ này cho thấy, khả năng các thiên thạch gây mối nguy hiểm rất ít và các nhà khoa học có thể kiểm soát được.

Những bữa tiệc đẹp mắt

Dư âm về ngày tận thế mờ nhạt dần thay vào đó sẽ là niềm vui sướng bởi trong năm 2012, cư dân thế giới có cơ hội được thưởng ngoạn những bữa tiệc quan sát hiếm có.

Đầu tiên là sự hội ngộ của các hành tinh. Các hành tinh sẽ ở khoảng cách gần Trái Đất nhất trong năm 2012. Sao Hỏa sẽ gần Trái Đất nhất vào ngày 3/3; sao Thổ gần Trái Đất nhất vào ngày 15/4. Đây là cơ hội để chúng ta quan sát và chụp ảnh hành tinh với chiếc vành duyên dáng cùng các vệ tinh của nó. Ngay sao đó, sao Hải Vương (hành tinh màu xanh dương) sẽ tiến đến vị trí trên quỹ đạo ở khoảng cách gần Trái Đất nhất vào ngày 24/8. Mặc dù là hành lớn thứ 3 trong Hệ Mặt Trời, nhưng do ở khoảng cách xa nên chúng ta phải sử dụng kính thiên văn để săn lùng hành tinh này. Tiếp sau nữa là ngày 3/12, sao Mộc - người anh cả trong Hệ Mặt Trời - sẽ ở vị trí gần Trái Đất nhất. Sao Mộc rực sáng trên bầu trời nên rất dễ tìm. Chúng ta đừng quên quan sát hành tinh này qua kính thiên văn để khám phá những dải mây trên bề mặt của nó cùng 4 vệ tinh: Io, Callisto, Europa và Ganymede.

Cùng với sự hội ngộ của các hành tinh là sự kiện sao Kim đi qua đĩa Mặt Trời. Đây có lẽ là sự kiện mong chờ nhất trong năm. Ngày 5, 6/6, những cư dân ở Đông Á, vùng phía Đông Úc và Alaska sẽ có cơ hội chiêm ngưỡng toàn phần hiện tượng thiên nhiên kỳ thú này. Ngoài ra, những nơi như châu Âu, Tây Á, Đông Phi sẽ quan sát được một phần diễn biến lúc Mặt Trời mọc. Trong khi đó, vùng Bắc Mỹ, Trung Mỹ và Tây Nam Mỹ cũng sẽ quan sát một phần diễn biến của hiện tượng trước khi mặt trời lặn.

Ngoài ra, những người yêu thiên văn còn có cơ hội chiêm ngưỡng hình ảnh các hành tinh sóng đôi. Ngày 14/3, hai hành tinh trong hệ mặt trời là sao Mộc và sao Kim sẽ cùng tỏa sáng trên bầu trời. Chúng sẽ cặp kè nhau và chỉ cách nhau 3 độ trên bầu trời ngay sau hoàng hôn. Trong khi đó, vào ngày 27/11, sao Kim và sao Thổ sẽ “ghé thăm” nhau trên bầu trời trước khi bình minh và chỉ cách nhau có 1 độ.

Đừng quên chiêm ngưỡng nhật thực, nguyệt thực

Năm 2012 còn đem lại cho cư dân thế giới những cơ hội đón xem nhật thực, nguyệt thực và những trận mưa sao băng đẹp mắt. Năm mới này thế giới sẽ chào đón 2 lần nhật thực. Lần nhật thực thứ nhất là nhật thực hình khuyên xảy ra vào ngày 20/5. Pha nhật thực hình khuyên sẽ được quan sát trong một dải hẹp kép dài từ bờ biển phía đông Trung Quốc đến phía Nam Nhật Bản, qua Thái Bình Dương và kết thúc ở vùng phía Tây của nước Mỹ. Dải nhật thực một phần được quan sát trong một vủng rộng lớn hơn bao gồm Đông Á, Thái Bình Dương và Tây Mỹ. Việt Nam chúng ta chỉ quan sát được nhật thực một phần. Lần nhật thực thứ hai là nhật thực toàn phần xảy ra vào ngày 13/11. Nhật thực lần này chỉ được quan sát ở phía nam Thái Bình Dương. Những người dân ở phía bắc nước Úc có cơ hội được quan sát nhật thực toàn phần. Dải một phần sẽ bao phủ phía nam Thái Bình Dương và châu Nam Cực.

Năm 2012, thế giới sẽ đón 2 lần nguyệt thực, tiếc rằng, sẽ không có nguyệt thực toàn phần. Lần thứ nhất là nguyệt thực một phần xảy ra vào ngày 4/6. Nguyệt thực lần này sẽ được quan sát trong một khu vực rộng lớn bao gồm châu Á, Úc, Thái Bình Dương và châu Mỹ. Lần nguyệt thực thứ hai là nguyệt thực nửa tối và được quan sát trong khu vực bao gồm châu Âu, châu Á, Đông Phí, Úc, Thái Bình Dương và Bắc Mỹ.

Cùng với đó là các trận mưa sao băng. Một số trận mưa sao băng đẹp trong năm 2012 gồm: mưa sao băng Quadrantids đạt cực đại vào đêm 3, rạng sáng 4/1 với số sao băng dự đoán là 40 vệt/giờ; mưa sao băng Anh Tiên (Perseids) đạt cực đại vào đêm 12, rạng sáng 13/8 với số sao băng dự đoán là 60 vệt/giờ; mưa sao băng Sư Tử (Leonids) đạt cực đại vào đêm 17, rạng sáng 18/11 với số sao băng dự đoán là 40 vệt/giờ; mưa sao băng Song Tử (Geminids) đạt cực đại vào đêm 13, rạng sáng 14 với số sao băng dự đoán là 60 vệt//giờ.

Cơn thịnh nộ của Mặt Trời

Có lẽ, nỗi lo lớn nhất trong năm 2012 là sự đổ bộ của các cơn bão Mặt Trời. Hằng ngày, Mặt Trời mọc và lặn đều đặn khiến chúng ta có cảm giác đó như một người mẹ hiền, ban sức sống cho vạn vật. Nhưng trên khía cạnh khoa học, Mặt Trời hoạt động vô cùng dữ dội với những vụ bùng phát diễn ra liên tục trên khắp bề mặt. Những vụ bùng nổ sắc cầu lớn dễ dàng được quan sát từ Trái Đất qua các thiết bị chuyên dụng. Những vụ bùng nổ đó sẽ phóng thích vào không gian một luồng vật chất lớn với tốc độ từ vài trăm đến hàng nghìn km/giây. Luồng vật chất này bao gồm những hạt mang điện tích. Khi luồng vật chất này bay đến Trái Đất tạo nên bão Mặt Trời.

Những vụ nổ lớn của Mặt Trời gây ra hiện tượng bão từ. Theo tính toán, nhiều khả năng hoạt động của Mặt Trời sẽ đạt đỉnh điểm vào năm 2012 và 2013. Mỗi khi Mặt Trời hoạt động mạnh, quan sát qua bộ lọc chuyên dụng chúng ta có thể thấy trên Mặt Trời có nhiều vết đen. Thậm chí, những vết đen lớn có thể được nhìn thấy rõ bằng mắt thường. Trong khoảng thời gian 2012 - 2013, dự báo sẽ có khoảng gần 50 trận bão từ sẽ hoạt động mạnh với cường độ lớn có thể lên tới 500 - 600 nT (nano Tesla – đơn vị đo từ trường).

Điều đáng nói do hoạt động của Mặt Trời vô cùng phức tạp nên hiện tại khoa học chưa thể tính toán, tiên đoán được khi nào sẽ diễn ra những vụ bùng phát, phun trào lớn tại những khu vực nhất định trên bền mặt Mặt Trời. Bão mặt trời có thể ảnh hưởng tới sức khỏe con người, phá hủy vệ tinh nhân tạo, gây thiệt hại cho ngành dầu khí, viễn thông, điện lực...

Tuy nhiên, mọi người cần lưu ý dù hoạt động của Mặt Trời có đạt cực điểm vào năm 2012 thì những tác động của nó cũng không thể gây nên ngày tận thế.

10 đột phá khoa học năm 2011

2012-01-14T21:16:00.000-08:00

Nguyễn Đức Phường

Tạp chí Tia Sáng (Xuân Nhâm Thìn 2012) - Cơ hội chiến thắng đại dịch HIV/AIDS, mỗi liên hệ giữa người hiện đại và người cổ đại, cơ hội kéo dài tuổi thọ, phát hiện những hành tinh giống Trái đất, phát triển vật liệu tiềm năng… được tạp chí Science bình chọn là những đột phá khoa học của năm 2011.

1. Chiến thắng đại dịch HIV/AIDS
Thành tựu khoa học nổi bật nhất năm 2011 chính là việc mang lại cơ hội cho những người mang trong mình căn bệnh thế kỷ HIV/AIDS. Các nhà khoa học từ lâu đã tranh luận về hiệu quả của thuốc kháng virus (ARV) được sử dụng để điều trị người nhiễm HIV có thể có một lợi ích kép và cắt giảm tỉ lệ lây truyền. Trong cuộc thử nghiệm lâm sàng 052 được tiến hành bởi Mạng lưới HPTN (còn gọi là Dự án HPTN 052) dưới sự tài trợ của Viện Các bệnh dị ứng và bệnh truyền nhiễm Hoa Kỳ (NIAID), đã kết luận, bằng việc sử dụng thuốc kháng virus không chỉ ngăn cản sự phát triển của HIV mà còn giảm được 96% khă năng lây truyền cho những người quan hệ tình dục với người đã bị nhiễm HIV.
Với ý nghĩa quan trọng mở ra một hy vọng dập tắt đại dịch thế kỷ này, của HPTN 052, giới khoa học đã bình chọn đây là thành tựu đột phá nhất của năm 2011.

2. Đem vật chất từ tiểu hành tinh về Trái đất
Đột phá khoa học thứ hai được trao cho thành quả tuyệt vời của tàu thăm dò Hayabusa do Cơ quan Vũ trụ Nhật Bản (JAXA) chế tạo.
Sau hơn 7 năm du hành trong không gian, tàu thăm dò Hayabusa đã đáp thành công xuống tiểu hành tinh 25143 Itokawa có kích thước hơn 200m và mang về Trái đất những mẫu vật chất vô giá thu được từ bề mặt tiểu hành tinh hình củ khoai tây này. Đây là lần đầu tiên loài người trực tiếp có trong tay mẫu vật chất từ một tiểu hành tinh trong Hệ mặt trời. Trước đây, các nhà du hành vũ trụ Mỹ đã đặt chân lên Mặt trăng và mang về hàng trăm kilôgam đất đá của chị Hằng.
Sở dĩ các nhà khoa học chọn 25143 Itokawa làm điểm đến vì thành phần của nó chứa nhiều silic, sắt vốn cũng là thành phần chiếm ưu thế của những thiên thạch đã từng rơi xuống Trái đất. Những hạt bụi thu được sẽ cung cấp rất nhiều thông tin quý giá về sự hình thành Hệ mặt trời, nguồn gốc các tiểu hành tinh cũng như những thay đổi của chúng do sự tác động của tác nhân tố vật lý như: tia vũ trụ, gió mặt trời, các va chạm liên hành tinh… Kết quả phân tích các mẫu vật chất thu được từ tàu thăm dò Hayabusa cho thấy, bề mặt tiểu hành tinh 25143 Itokawa chỉ được “phơi sáng” khoảng 8 triệu năm trước. Điều này đồng nghĩa với việc tiểu hành tinh này có thể là một phần của một tiểu hành tinh lớn hơn bị vỡ ra sau một va chạm vũ trụ nào đó.

3. Người hiện đại mang gen của người cổ đại
Bằng việc phân tích các mẫu gien của người Neanderthal và người Denisov cổ đại, các nhà khoa học đã chỉ ra rằng người hiện đại có những đặc điểm di truyền của người cổ đại đã tuyệt chủng này. Khoảng 2-4% bộ gene con người có thể liên quan tới người Neanderthal. Điều này có nghĩa là gen của người hiện đại mang một số “dấu vết” gen của người Neanderthal. Các nhà khoa học đã tiến hành phân tích bộ gen của người cổ đại Neanderthal từ những đốt xương ngón tay của họ có niên đại 30.000-50.000 năm tuổi được tìm thấy trong một hang động ở Denisova, miền nam Siberia.
Người Neanderthal sinh sống ở các vùng châu Âu, Trung Á và Trung Đông từ 300.000 năm trước, và đã tuyệt chủng cách đây khoảng 40.000 năm.

4. Khám phá chi tiết trung tâm xúc tác tách nước
Năm 2011, các nhà khoa học có cái nhìn rõ ràng chưa từng có về cấu trúc tinh thể của Hệ thống quang II (PS II). Đây là hệ thống quan trọng của thực vật và hấp thụ ánh sáng có bước sóng không quá 680nm. Các nhà khoa học Nhật Bản đã lập bản đồ chi tiết cấu trúc Hệ thống quang II, một protein rất cần thiết cho quang hợp. Nhờ chất này, thực vật đã phân tách phân tử nước thành phân tử hyđro và oxy. Bằng việc quan sát cấu trúc tinh thể của Hệ thống quang II ở độ phân giải 1,9 Å, các nhà khoa học đã khám phá cấu trúc chi tiết của trung tâm xúc tác tách nước. Trung tâm của Hệ thống quang II có tên là P680.

5. Hướng mới nghiên cứu sự tiến hóa của vũ trụ
Sau hàng tỷ năm tiến hóa, lò luyện kim trong lòng ngôi sao đã không ngừng “xả” vào không gian vũ trụ những nguyên tố nặng và làm vẩn đục môi trường giữa các vì sao. Chính vì vậy, chúng ta ít có cơ hội được quan sát những đám mây vật chất nguyên thủy còn tinh khiết kể từ khi vũ trụ bắt đầu hình thành.
Nhưng năm vừa qua, các nhà khoa học đã đã phát hiện ra hai đám mây khí nguyên sơ cách Trái đất 11 tỷ năm ánh sáng. Đây là những đám mây khí thuần khiết không chứa những nguyên tố nặng mà chỉ toàn là hydro và deuteri (một đồng vị của hydro), vốn là nguyên tố được hình thành sớm nhất kể từ Vụ nổ lớn BigBang. Khám phá này mở ra một chân trời mới về nghiên cứu sự tiến hóa của vũ trụ cũng như cơ chế hình thành nên những thiên hà và các vì sao.

6. Tương lai của điều trị béo phì và ung thư ruột kết
Bằng công trình nghiên cứu của mình, các nhà khoa học đã chỉ ra rằng cộng đồng vi khuẩn trong ruột con người được chia thành 3 nhóm: Bacteroides, Prevotella, Ruminococcus.. Các nhóm vi khuẩn này không liên quan đến tuổi tác, quốc tịch, giới tính. Cũng giống như việc xác định nhóm máu, nghiên cứu này có ý nghĩa quan trọng trong việc xác định nguyên nhân của bệnh béo phì, viêm đường ruột, giúp chẩn đoán sớm và điều trị ung thư ruột kết, đồng thời mở ra hướng phát triển các loại thuốc đặc trị cho từng người tùy thuộc vào nhóm vi khuẩn cư trú trong ruột của người đó.
Nghiên cứu được thực hiện với sự hợp tác của các viện nghiên cứu châu Âu và Trung Quốc cũng như các công ty và ngành dược phẩm.

7. Cơ hội bảo vệ con người khỏi bệnh sốt rét
Cuộc thử nghiệm lâm sàng quy mô lớn đầu tiên chống lại căn bệnh sốt rét vốn được xem là lưỡi hái tử thần ở những quốc gia nghèo châu Phi đã thu được kết quả hứa hẹn. Với loại vắc-xin RTS,S có thể bảo vệ sự sống cho hàng triệu trẻ em.
Vắc-xin RTS,S đã được nghiên cứu suốt 25 năm qua, nhưng từ năm 2001, Tổ chức PATH Malaria Vaccine Initiative và Tập đoàn GSK dưới sự tài trợ của Quỹ Bill & Melinda Gates đã đạt được những kết quả quan trọng. Hiệu quả của loại vắc-xin RTS,S là khoảng 30-50%. Trong thời gian tới, các nhà khoa học sẽ công bố loại vắc-xin thế hệ thứ hai có hiệu quả lên tới 80-90% trong vòng 5 - 6 năm tới.
Mặc dù vắc-xin RTS,S chưa hoàn toàn bảo vệ con người khỏi bệnh sốt rét nhưng đây sẽ là tiền đề để các nhà khoa học tiếp tục phát triển thành một loại vắc-xin hiệu nghiệm chế ngự hoàn toàn căn bệnh này trong thời gian không xa nữa.

8. Năm của các hành tinh ngoài Hệ mặt trời
Kể từ khi được phóng lên quỹ đạo, Đài thiên văn không gian Kepler đã mang về một kho dữ liệu vô giá về sự tồn tại của những hành tinh và hệ hành tinh tồn tại bên ngoài Hệ mặt trời. Và năm 2011 được xem là năm của những khám phá về những hành tinh ngoài Hệ mặt trời với hơn 2000 ứng viên, trong đó có những hành tinh tương tư như Trái đất của chúng ta.
Đặc biệt, những số liệu phân tích của các hệ hành tinh có những “hành xử” khác thường đã đặt ra một câu hỏi lớn cho các nhà khoa học về sự hình thành, động lực học và cơ chế chuyển động của các hành tinh cũng như quỹ đạo của chúng trong vũ trụ.

9. Vật liệu ứng dụng tiềm năng
Năm 2011, các nhà khoa học đã điều khiển được được cấu trúc lỗ và chế tạo thành công nhiều dạng khác nhau với những đặc tính ứng dụng tiềm năng của vật liệu cấu trúc xốp zeolite. Zeolite tổng hợp là vật liệu quan trọng, được sử dụng rộng rãi như chất xúc tác trong ngành công nghiệp hóa dầu, chất thu nhiệt mặt trời, ứng dụng rộng rãi trong nông nghiệp, y học và công nghiệp…

10. Cơ hội kéo dài tuổi thọ
Đột phá khoa học cuối cùng của năm 2011 chính là việc các nhà khoa học đã chỉ ra rằng, việc chọn lọc, loại bỏ những tế bào bị lão hóa hoặc không thể phân chia được nữa có thể giúp chúng ta được khỏe mạnh lâu hơn. Mặt khác, từ trước tới nay, một số cơ chế cơ bản gây ra sự lão hóa vẫn là một bí ẩn. Chính vì vậy, nghiên cứu này đã hé lộ những cơ hội mới trong việc ngăn ngừa những căn bệnh liên quan đến tuổi tác đồng thời có thể kéo dài tuổi thọ của con người.
Để có được kết quả đó, các nhà khoa học đã tiến hành nghiên cứu thử nghiệm trên chuột.

2012-01-08T20:38:00.001-08:00

Đêm nay có mưa sao băng

2012-01-03T01:25:00.000-08:00

(TNO) Ông Nguyễn Đức Phường, Hội thiên văn và vũ trụ Việt Nam, cho biết, đêm nay 3.1, cùng với người dân nhiều nơi trên thế giới, chúng ta có cơ hội được chiêm ngưỡng trận mưa sao băng đầu tiên và cũng là trận mưa sao băng lớn của năm 2012: mưa sao băng Quadrantids.

Theo ông Phường, trong trận mưa sao băng này, số sao băng dự đoán khoảng 40 vệt/giờ tại thời điểm cực đại. Thậm chí trong điều kiện quan sát tốt, dự đoán có thể lên đến 120 vệt/giờ tại cực đại của cực điểm.

“Nguồn gốc của trận mưa sao băng này là khi Trái đất đi vào đám bụi vốn là tàn dư của thiên thể 2003 EH1 và thiên thể này được dự đoán là một phần của sao chổi C/1490 Y1 được các nhà thiên văn ở Đông Á quan sát cách đây 500 năm trước”, ông Phường giải thích.

Để quan sát trận mưa sao băng này, theo ông Phường, chúng ta hướng mắt về phía chòm sao Mục Phu nơi diễn ra tâm điểm của trận mưa sao băng này. Mưa sao băng không ảnh hưởng đến mắt nên quan sát hiện tượng thiên nhiên kỳ thú này bằng mắt thường là tốt nhất.

Quang Duẩn
Nguồn: http://www.thanhnien.com.vn/pages/20120103/dem-nay-co-mua-sao-bang.aspx

CHÚC MỪNG NĂM MỚI 2012

2012-01-02T07:18:00.001-08:00

Thiên khí 2012

2012-01-01T17:45:00.000-08:00

(ĐVO) Theo các nhà nghiên cứu, năm 2012 sẽ xuất hiện nhiều hiện tượng thiên văn, khí hậu ngày càng khắc nghiệt; và chắc chắn... không có ngày tận thế!

Nhiều hiện tượng thiên văn kỳ thú

Theo ông Nguyễn Đức Phường, Hội Thiên văn vũ trụ Việt Nam, năm 2012 có một số sự kiện thiên văn đặc biệt như: sự hội ngộ của các hành tinh, nhật thực, nhật nguyệt và xuất hiện các trận mưa sao băng.

Cụ thể, Năm 2012 sẽ có một số cuộc gặp gỡ của các vì sao. Ngày 14/3, sao Mộc và sao Kim chỉ cách nhau 3 độ trên bầu trời ngay sau hoàng hôn. Ngày 27/11, sao Kim và sao Thổ chỉ cách nhau có 1 độ trên bầu trời trước khi bình minh. Bên cạnh việc các hành tinh sẽ ở vị trí gần Trái đất nhất trong năm như: Sao Hỏa (3/3), sao Thổ (15/4), sao Hải Vương (24/8), sao Mộc (3/12) thì sự kiện thiên văn đáng chú ý nhất xảy ra trong năm 2012 chính là hiện tượng sao Kim đi qua đĩa Mặt Trời xuất hiện ngày 5 - 6/6. Hiện tượng này đến năm 2117 mới tái xuất hiện.

Mưa sao băng là một trong nhiều sự kiện thiên văn lý thú xuất hiện trong năm 2012.

Năm 2012 sẽ xảy ra 2 lần nhật thực. Lần nhật thực thứ nhất là nhật thực hình khuyên xảy ra vào ngày 20/5. Việt Nam chỉ quan sát được nhật thực một phần. Lần nhật thực thứ hai là nhật thực toàn phần xảy ra vào ngày 13/11. Nhật thực lần này chỉ được quan sát ở phía nam Thái Bình Dương.

Năm 2012 cũng xảy ra 2 lần nguyệt thực nhưng không có nguyệt thực toàn phần. Lần thứ nhất là nguyệt thực một phần xảy ra vào ngày 4/6. Lần nguyệt thực thứ hai là nguyệt thực nửa tối và được quan sát trong khu vực bao gồm châu Âu, châu Á, Đông Phí, Úc, Thái Bình Dương và Bắc Mỹ.

Ngoài ra trong năm 2012, người dân tiếp tục được thưởng thức một số trận mưa sao băng đẹp như: mưa sao băng Quadrantids đạt cực đại vào đêm 3, rạng sáng 4/1 với số sao băng dự đoán là 40 vệt/giờ; mưa sao băng Anh Tiên (Perseids) đạt cực đại vào đêm 12, rạng sáng 13/8 với số sao băng dự đoán là 60 vệt/giờ; mưa sao băng Sư Tử (Leonids) đạt cực đại vào đêm 17, rạng sáng 18/11 với số sao băng dự đoán là 40 vệt/giờ; mưa sao băng Song Tử (Geminids) đạt cực đại vào đêm 13, rạng sáng 14 với số sao băng dự đoán là 60 vệt/giờ.

Ông Phường khẳng định, đây hoàn toàn là những hiện tượng thiên văn lý thú, không ảnh hưởng đến sức khỏe và cuộc sống của con người.

Bão mặt trời hoạt động mạnh

Ngoài các sự kiện thiên văn trên, ông Phường cũng cho hay, sự kiện thiên văn duy nhất có thể tác động đến sức khỏe và hoạt động kinh tế của nhân loại là hoạt động của Mặt trời theo dự báo sẽ đạt cực đại trong khoảng thời gian 2012 – 2013. Bão mặt trời có thể ảnh hưởng tới sức khỏe con người, gây thiệt hại cho ngành dầu khí, viễn thông, điện lực, thậm chí có thể phá hủy vệ tinh nhân tạo,...

“Nhiều khả năng hoạt động của Mặt Trời sẽ đạt đỉnh điểm vào năm 2012 - 2013 và dự báo sẽ xảy ra khoảng 50 trận bão từ sẽ hoạt động mạnh với cường độ lớn có thể lên tới 500 - 600 nT. Do hoạt động của Mặt Trời vô cùng phức tạp nên hiện tại khoa học chưa thể tính toán, tiên đoán được khi nào sẽ diễn ra những vụ bùng phát, phun trào lớn tại những khu vực nhất định trên bền mặt Mặt trời”, ông Phường cho biết.

Nhà nghiên cứu Nguyễn Phúc Giác Hải, ông Nguyễn Đức Phường (Hội Thiên văn vũ trụ Việt Nam) và ông Nguyễn Đức Ngữ (Trung tâm Khoa học công nghệ khí tượng thủy văn)

Liên quan đến sự kiện này, nhà nghiên cứu Nguyễn Phúc Giác Hải cũng cho biết, theo nghiên cứu của các nhà khoa học NaSa, tính cuối năm 2012 , đầu năm 2013 mặt trời sẽ hoạt động rất dữ dội, kéo theo các cơn bão từ. Những cơn bão từ này đổ xuống trái đất có thể phá hoại tất cả các giao tiếp bằng điện tử, gây mất điện, nước dẫn đến tình trạng hỗn loạn. Ngoài ra, các cơn bão từ cũng có thể kích thích gây biến đổi đột biến về gen, biến những vi rút lành thành vi rút ác tính. Tuy nhiên, đến nay vẫn chưa có những thông tin cụ thể về khả năng và phạm vi ảnh hưởng tới trái đất của sự kiện này.

Khí hậu khắc nghiệt hơn

Theo các số liệu của cơ quan khí tượng ghi nhận, trong 50 năm qua, nhiệt độ trung bình tại Việt Nam đã tăng 0,7 độ C, mực nước biển dâng 20 cm. Hạn hán tăng cả cả về tần suất và cường độ, mùa lạnh ngày càng thu hẹp. Các cơn bão ngày càng phức tạp, tăng về tần suất, dồn nhiều vào cuối năm và ảnh hưởng đến các tỉnh Nam Trung Bộ.

Về khí hậu Việt Nam những năm tới đây, các nhà nghiên cứu khí tượng thủy văn nhận định có xu hướng ngày càng khắc nghiệt.

Ông Lê Công Thành, Cục trưởng Cục Khí tượng thủy văn và Biến đổi khí hậu (Bộ Tài Nguyên Môi trường) cho biết, những tác động của biến đổi khí hậu đến thời tiết Việt Nam ngày càng rõ rệt. Theo dự kiến, đến năm 2100, nhiệt độ trung bình tăng 2 - 3 độ C so với hiện nay. Các hiện tượng khí hậu cực đoan như bão, áp thấp nhiệt đới, mưa lớn gây lũ, hạn hán, nắng nóng, rét đậm … sẽ diến biến ngày càng phức tạp hơn. Mực nước biển trung bình năm 2100 có thể dâng lên 1 m.

Lý giải về sự ôn hòa của thời tiết năm nay (2011), ông Nguyễn Đức Ngữ, Trung tâm Khoa học công nghệ khí tượng thủy văn cho biết, tình hình thời tiết năm nay tuy có ôn hòa hơn năm trước nhưng vẫn nằm trong quy luật chung: thời tiết ngày càng khắc nghiệt và tăng tính biến động.

“Xu thế chung của thời tiết đang biến động mạnh theo cả hai phía: mưa nhiều hơn, nóng nhiều hơn, mùa đông ấm hơn nhưng cũng có những đợt lạnh rất khắc nghiệt. Trong năm nay (2011), mùa hè không quá nóng, mùa đông cũng không quá lạnh, mưa lũ nhẹ hơn những năm trước nhưng điều này vẫn nằm trong quy luật vận động của thời tiết. Quy luật vận động này phát triển theo đường rích rắc chứ không phải là một đường thẳng. Nghĩa là sẽ có sự chênh lệch về nhiệt độ giữa các năm nhưng xu hướng chung là đi lên. Do đó, nếu căn cứ theo quy luật, thời tiết năm nay ôn hòa thì sang năm có thể sẽ phức tạp hơn”, ông Ngữ phân tích.

Tuy nhiên, theo ông Bùi Minh Tăng, Giám đốc Trung tâm Dự báo khí tượng thủy văn Trung ương, thời điểm này Trung tâm chưa thể đưa ra những dự báo về tình hình thời tiết 2012.

Không có ngày tận thế

Nói về tin đồn ngày tận thế 21/12/2012, ông Nguyễn Đức Phường khẳng định, xét về mặt khoa học, không có ngày tận thế trong năm 2012.

“Nỗi lo lớn nhất trong năm 2012 là sự đổ bộ của các cơn bão Mặt trời. Nhưng dù hoạt động của Mặt Trời có đạt cực điểm vào năm 2012 thì những tác động của nó cũng không thể gây nên ngày tận thế”, ông Phường chắc chắn.

Ông Phường cũng giải thích về lời đồn thổi sự va chạm của các thiên thạch vào Trái đất. Nhà nghiên cứu thiên văn này cho biết, theo quan sát, tính toán của các nhà khoa học, hàng trăm nghìn thiên thể mới được phát hiện và những trường hợp gây nguy hiểm cho Trái đất là rất ít. Xác xuất để một thiên thạch có kích thước khoảng 1 km phải mất 500.000 năm mới xuất hiện. Còn thiên thạch lớn hơn cỡ vài km phải mất đến 10 triệu năm. Ngày 8/11/2011, tiểu hành tinh 2005 YU55 có kích thước khoảng 400 m đã lướt qua Trái đất ở khoảng 323000 km không gây bất cứ một tổn hại nào.

Bên cạnh những nguyên nhân từ vũ trụ, ông Phường cho biết, những thảm họa động đất, sóng thần, hay núi lửa có thể xảy ra ở một số nơi trên Trái đất. Tuy nhiên, nhưng những thiên tai này chỉ xảy ra cục bộ ở một số khu vực mà không diễn ra đồng loạt. Do vậy cũng không thể gây ra ngày tận thế.

Nhà nghiên cứu Nguyễn Phúc giác Hải cũng bác bỏ thông tin gắn thời gian kết thúc lịch của người Maya với ngày tận thế. Đây là sự liên hệ là hoàn toàn không có cơ sở.

“Chu kỳ lịch của nước ta tính theo thế kỷ nên hết thế kỷ 20 thì ta làm lịch của thế kỷ 21 và cứ theo chu trình như vậy. Người Trung quốc tính lịch theo chu kỳ nhỏ 12 năm và chu kỳ lớn 60 năm, sau 60 năm thì nó quay trở lại. Còn người Maya có nhiều kiểu lịch, có những kiểu lịch tính chu kỳ là 260 ngày, chu kỳ dài mấy nghìn năm. Đại chu kỳ ấy khởi đầu cách đây khoảng 300 năm và kết thúc đại chu kỳ vào ngày 21/12/2012. Tuy nhiên, người Maya hiện nay không còn tồn tại nên ngày 21/12/2012 là ngày kết thúc vĩnh viễn chu kỳ lịch của người Maya. Nếu người Maya còn tồn tại thì chắc chắn họ sẽ tính tiếp lịch. Như vậy, không thể nói kết thúc lịch Maya thì loài người diệt vong”, ông Hải lý giải.

Ngoài cơ sở khoa học, ông Hải cũng cho biết, một số nhà tiên tri đã đưa ra những dự đoán về năm Dần, Mão, Thìn, Tỵ …Tuy nhiên, căn cứ vào bộ môn dự báo, nước ra năm 2012 cơ bản là yên ổn: không có chiến tranh, dịch bệnh, thiên tai đều nhẹ hơn các nước khác.

Khánh Tường

Nguồn: http://baodatviet.vn/Home/chinhtrixahoi/Thien-khi-2012/20121/185346.datviet

2012 – những bữa tiệc của bầu trời

2011-12-15T23:29:00.000-08:00

Năm 2012, cư dân thế giới lại nô nức được thưởng ngoạn những bữa tiệc quan sát.

- Vũ điệu các hành tinh: Các hành tinh sẽ ở khoảng cách gần Trái đất nhất trong năm 2012. Đây là cơ hội tuyệt vời để những người yêu thích bầu trời quan sát và khám phá những người anh em của Trái đất: Sao Hỏa sẽ gần Trái đất nhất vào ngày 3/3; Sao Thổ sẽ gần Trái đất nhất vào ngày 15/4. Đây là cơ hội để chúng ta quan sát và chụp ảnh hành tinh với chiếc vành duyên dáng cùng các vệ tinh của nó; Hải Vương – hành tinh màu xanh dương sẽ ở tiến đến vị trí trên quỹ đạo ở khoảng cách gần Trái đất nhất vào ngày 24/8. Mặc dù là hành lớn thứ 3 trong Hệ mặt trời, nhưng do ở khoảng cách xa nên chúng ta phải sử dụng kính thiên văn để săn lùng hành tinh này trên bầu trời. Các bạn dừng quên sử dụng các chương trình phần mềm bản đồ sao; ngày 3/12 sao Mộc – người anh cả trong Hệ mặt trời sẽ ở vị trí gần Trái đất nhất. Sao Mộc rực sáng trên bầu trời rất dễ tìm. Chúng ta dừng quên quan sát hành tinh này qua kính thiên văn để khám phá những dải mây trên bề mặt của nó cùng 4 vệ tinh đáng yêu mà 400 năm trước nhà thiên văn lỗi lạc người Ý Galile đã lần đầu tiên quan sát là: Io, Callisto, Europa và Ganymede.

- Sao Kim đi qua đĩa Mặt trời: Đây có lẽ là sự kiện mong chờ nhất trong năm. Lần gây đây nhất xảy ra vào năm 2004. Ngày 5, 6/6, những cư vân ở Đông Á, vùng phía Đông Úc và Alaska sẽ có cơ hội chiêm ngưỡng toàn phần hiện tượng thiên nhiên kỳ thú này. Ngoài ra, những nơi như châu Âu, Tây Á, Đông Phi sẽ quan sát được một phần diễn biến lúc Mặt trời mọc. Trong khi đó, vùng Bắc Mỹ, Trung Mỹ và Tây Nam Mỹ sẽ quan sát một phần diễn biến của hiện tượng trước khi mặt trời lặn.
Để quan sát hiện tượng Sao Kim đi qua đĩa mặt trời tiếp theo chúng ta phải chờ đến năm 2117.

- Các hành tinh sóng đôi: ngày 14/3, hai hành tinh trong hệ mặt trời là sao Mộc và sao Kim sẽ cùng tỏa sáng trên bầu trời. Hai hành tinh nổi bật nhất trên bầu trời sẽ cặp kè nhau và chỉ cách nhau 3 độ trên bầu trời ngay sau hoàng hôn. Trong khi đó, vào ngày 27/11, sao Kim và sao Thổ sẽ “ghé thăm” nhau trên bầu trời trước khi bình minh và chỉ cách nhau có 1 độ.

- Nhật thực: Năm 2012, thế giới sẽ cùng chào đón 2 lần nhật thực. Lần nhật thực thứ nhất là nhật thực hình khuyên xảy ra vào ngày 20/5. Pha nhật thực hình khuyên sẽ được quan sát trong một dải hẹp kép dài từ bờ biển phía đông Trung Quốc đến phía Nam Nhật Bản, qua Thái Bình Dương và kết thúc ở vùng phía Tây của nước Mỹ. Dải nhật thực một phần được quan sát trong một vủng rộng lớn hơn bao gồm Đông Á, Thái Bình Dương và tây Mỹ. Việt Nam chúng ta chỉ quan sát được nhật thực một phần. Theo giờ UTC, nhật thực một phần bắt đầu lúc 20:56:07, toàn phần bắt đầu lúc 22:06:17, cực đại lúc 23:53:54, nhật thực toàn phần kết thúc lúc 1:39:11, nhật thực một phần kết thúc lúc 2:49:21;
Lần nhật thực thứ hai là nhật thực toàn phần xảy ra vào ngày 13/11. Nhật thực lần này chỉ được quan sát ở phía nam Thái Bình Dương. Những người dân ở phía bắc mước Úc có cơ hội được quan sát nhật thực toàn phần. Dải một phần sẽ bao phủ phía nam Thái Bình Dương và châu Nam Cực.

- Nguyệt thực:Cùng giống như nhật thực, năm 2012, thế giới sẽ đón nhật 2 lần nguyệt thực, tiếc rằng, sẽ không có nguyệt thực toàn phần.
Lần thứ nhất là nguyệt thực một phần xảy ra vào ngày 4/6. Nguyệt thực lần này sẽ được quan sát trong một khu vực rộng lớn bao gồm châu Á, Úc, Thái Bình Dương và châu Mỹ.
Lần nguyệt thực thứ hai là nguyệt thực nửa tối và được quan sát trong khu vực bao gồm châu Âu, châu Á, Đông Phí, Úc, Thái Bình Dương và Bắc Mỹ.

- Sao băng: Theo thông lệ hàng năm, những người yêu thích bầu trời lại tiếp tục được thưởng thức các bữa tiệc sao băng đẹp mắt. Trong số này phải kể đến những trận sao băng nổi bật như: mưa sao băng Quadrantids đạt cực đại vào đêm 3, rạng sáng 4/1 với số sao băng dự đoán là 40 vệt/giờ; mưa sao băng Anh Tiên (Perseids) đạt cực đại vào đêm 12, rạng sáng 13/8 với số sao băng dự đoán là 60 vệt/giờ; mưa sao băng Sư Tử (Leonids) đạt cực đại vào đêm 17, rạng sáng 18/11 với số sao băng dự đoán là 40 vệt/giờ; mưa sao băng Song Tử (Geminids) đạt cực đại vào đêm 13, rạng sáng 14 với số sao băng dự đoán là 60 vệt/giờ.

Ôm bằng đỏ, cử nhân lùi lũi quay lại học nghề

2011-12-14T02:51:00.000-08:00

Sau bốn năm đại học, lo sợ, chán nản vì tình trạng thất nghiệp, một số sinh viên lại tiếp tục thi vào các ngành hot khác mong "đổi phận". Thậm chí, có cử nhân quay lại học trung cấp điện, cơ khí, dược... chỉ để mong có việc tạm thời.
Ôm bằng đỏ, ngơ ngác vào đời
Sinh viên tốt nghiệp đồng nghĩa với việc họ sẽ không còn sống phụ thuộc hoàn toàn vào gia đình mà phải tự lập trong cuộc sống. Do không được trang bị đầy đủ các kĩ năng, vấn đề xin việc làm đã khiến không ít các bạn trẻ cảm thấy hoang mang, ngỡ ngàng.

Chuyện cử nhân N.V.Hùng, tốt nghiệp hệ cao đẳng, Trường ĐH Bách khoa HN sau thời gian đi làm cũng bỏ nghề để làm xe ôm trên báo Tiền Phong cũng là một trường hợp khiến nhiều người phải suy ngẫm. Được biết, chàng trai gốc Hà Nội này sau khi tốt nghiệp cũng xin được “chân” giám sát dây chuyền tại nhà máy xi măng ở Hà Nam nhưng chỉ 5 tháng sau thì chán việc và xin nghỉ, học tiếp liên thông lên đại học. Sau khi ra trường, hơn 1 năm trời Hùng gõ cửa khắp nơi xin việc và được 1 công ty về điện nhận vào. Tuy nhiên, chỉ 2 tháng sau, do thiếu nhiệt huyết, bỏ bê việc, ít kinh nghiệm, mâu thuẫn với đồng nghiệp, Hùng tự ý xin nghỉ làm.

Đang làm công nhân ở khu công nghiệp Nhơn Trạch (tỉnh Đồng Nai), nhưng Thu Hường và Thịnh đều cảm thấy rất thấm thía việc lựa chọn ngành nghề chưa đúng hướng của mình. Trên Sinh viên Việt Nam, Hương chia sẻ, khi chưa thi đại học không biết nhiều thông tin về ngành học và tương lai nghề nghiệp khi ra trường. Đến khi tốt nghiệp rồi, vác hồ sơ đi xin việc, họ cảm thấy rất khó khăn với những kiến thức được học trong nhà trường quá xa rời với thực tế. Đường cùng, hai bạn đành phải chấp nhận đi làm công nhân để có tiền trang trải chi phí sinh hoạt.

Còn M. Hà (SN 1989, Cựu sinh viên báo chí) cho biết, có tấm bằng trong tay nên cô đã rất tự tin khi đi xin việc. Nhưng sau hai tháng thử việc ở một toà soạn báo, Hà đã phải ra đi. Nhà tuyển dụng đã gạt tấm bằng của Hà sang một bên và khẳng định “Bạn có thể tốt nghiệp trung bình chúng tôi vẫn sẽ chấp nhận miễn là bạn làm được việc nhưng ngược lại, chúng tôi phải dành cơ hội cho người khác”.

Hà cho biết, ở trường đại học, bạn được học lý thuyết rất nhiều. Trong khi đó, để áp dụng những kiến thức lý thuyết vào công việc sẽ làm không hề đơn giản. Trong khi đó, kinh nghiệm thực tế của Hà lại rất hạn chế, thời sinh viên khi các bạn khác xông xáo đi viết tin bài cộng tác cho các báo Hà lại chần chừ, ngần ngại với tâm lý “cứ học tốt đi đã, công việc thì tính sau”. Chính điều này đã khiến cô lúng túng khi đi phỏng vấn để viết bài, xử lý thông tin…trong hai tháng thử việc.

Chán nản với tình trạng chờ việc, Hà đã phải đồng ý khi bố cô ngỏ ý xin cho Hà đi học trung cấp dược. Sau khi học xong, gia đình cũng sẽ lo cho cô mở một quầy bán thuốc ngay gần nhà.
Hậu quả
Tình trạng “thừa thầy thiếu thợ” là do không định hướng rõ ràng cho học sinh ngay từ ghế nhà trường phổ thông. Những tân cử nhân tràn đầy hoài bão đến khi tốt nghiệp, họ mới ngỡ ngàng và không khỏi bị “khớp” với thực tế. Áp lực của cơm áo gạo tiền đã buộc họ phải chọn con đường làm thợ để tồn tại.

Trên báo Tuổi trẻ mới đây dẫn câu chuyện của chàng trai quê ở Thoại Sơn, An Giang. Năm 2011, Trung tốt nghiệp ngành VN học, Trường ĐH An Giang sau 4 năm miệt mài đèn sách. Tuy nhiên, hơn 3 tháng sau khi ra trường, hơn 10 bộ hồ sơ rải khắp Sài thành vẫn đẩy Trung đến tình trạng chìa tay xin tiền cha mẹ. Trung kể: "Quá thiếu thốn, mình nộp hồ sơ xin làm phục vụ ở một khách sạn bình thường nhưng phỏng vấn xong người ta lại lắc đầu. Họ nói thẳng ở đây không cần người tốt nghiệp ĐH, chỉ cần những người thạo nghề. Họ cũng nói muốn tìm người làm việc lâu dài, những người tốt nghiệp ĐH làm được ít hôm, thấy chỗ tốt hơn là “bay mất” nên phải tuyển lại". Trước thực tế đó, Trung quyết định “đầu tư” một khóa học nghề với ý nghĩ sẽ dễ xin việc hơn.

Do không thể kiếm nổi một việc làm theo ngành mình đã học, cũng không chấp nhận làm thợ, một số sinh viên quay ra thi lại vào một ngành khác hot hơn mong 'đổi phận". Còn những cử nhân khác thì đành ngậm ngùi chọn cách quay lại học trung cấp điện, cơ khí... để xin việc tạm thời.

GS Phạm Minh Hạc, Chủ tịch Hội Cựu giáo chức Việt Nam cho biết trên báo Tuổi trẻ: "Tôi cho rằng việc cử nhân buộc phải quay lại học nghề là một sự lãng phí lớn của xã hội. Bởi người học đã đầu tư học hết đại học, tốn tiền của, thời gian và những điều khác nữa về đào tạo".

Nhiều chuyên gia cũng nhận định, điều này đã làm cho nền kinh tế không có đủ nhân lực có chất lượng, có đam mê, nhiệt huyết với nghề, ngoài ra, nguồn lực to lớn về tiền bạc, thời gian, sức lực bị tiêu phí. Hơn thế nữa, sự không thành công của nhiều cá nhân trong công việc và cuộc sống do định hướng nghề không đúng có thể dẫn đến nhiều vấn đề xã hội.http://www.blogger.com/img/blank.gif

Đưa ra giải pháp nâng cao năng lực tìm kiếm việc làm cho sinh viên tốt nghiệp ra trường, trên Dân trí, TS. Phạm Mạnh Hà, khoa Tâm lý học, Trường ĐH KH XH&NV, cho rằng, một trong những biện pháp mang tính khả thi cao nhằm giúp các sinh viên nhanh chóng tìm được việc làm phù hợp đó là trang bị ngay cho họ những kỹ năng mềm cần thiết (kỹ năng phỏng vấn xin việc, kỹ năng giao tiếp ứng xử, kỹ năng định vị bản thân...) trước khi các em tốt nghiệp ra trường. Ngoài các kiến thức chuyên môn, chuyên ngành thì sinh cần được trang bị thêm những kiến thức và kỹ năng xã hội để có thể hòa nhập dễ dàng với thị trường lao động ngay sau khi tốt nghiệp.
Lê Minh (Tổng hợp)
Nguồn: http://vietnamnet.vn/vn/tin-nhanh/52600/om-bang-do--cu-nhan-lui-lui-quay-lai-hoc-nghe.html

2011-12-13T18:22:00.001-08:00

Tổ cha đời thật bất công:
Thằng thì giàu sụ, thằng không có gì.
Thằng thì lamborghini
Thằng thì xe đạp phải đi suốt đời
Thằng ôm gái uống bia hơi

Thằng chai cuốc lủi cứ chơi một mình!
Thằng thì nhạc nhảy xập xình
Thằng nghe loại nhạc trữ tình, dân ca
Thằng thì đi Mỹ, sang Nga
Thằng thì suốt kiếp không ra khỏi làng.
Thằng thì nhà cửa cao sang
Thằng chẳng có lấy một gian nhà tồi!

Thằng thì ước được như tôi
Thằng thì tôi ước suốt đời không xong.
Nguồn: http://www.facebook.com/photo.php?fbid=337842986233225&set=a.231838606833664.80617.231726083511583&type=1&theater

Tiến sĩ 322 bị sốc ngày trở về

2011-12-13T17:48:00.001-08:00

Những người đi học tiến sĩ tại các cơ sở nước ngoài bằng ngân sách Nhà nước (gọi tắt là tiến sĩ 322) khi trở về đã choáng váng với mức lương cũng như cơ chế làm việc ở trường đại học. Nhiều người đã chuyển ra công ty nước ngoài làm việc, mở công ty riêng, hoặc ở lại nước ngoài mà không có ai truy cứu trách nhiệm.
Xong tiến sĩ, lương vẫn thế!

Nguyễn Hùng, một giảng viên trường ĐH có lịch sử hơn 50 tuổi đời ở Hà Nội cho biết, sau khi làm xong tiến sĩ theo Đề án 322 ở trường ĐH Paris 6 ở Pháp về, anh có cảm giác "khủng hoảng".

Đang từ cuộc sống đầy đủ (học bổng cộng với tiền hỗ trợ từ phòng Lab bên ĐH Paris 6), lúc về nước anh nhận mức lương 2,5 triệu/tháng trong 6 tháng đầu do chưa tham gia nhiều hoạt động khác của khoa. Hiện giờ, mức lương của anh là 3,6 triệu đồng/tháng, không thay đổi so với trước lúc đi học.

Thật may, anh mới được duyệt đề tài nghiên cứu khoa học bằng ngân sách nhà nước do trường tạo điều kiện, đó là lý do anh không có ý định bỏ trường ra đi như nhiều bạn bè mình.

Trong số 5 người bạn cùng đi học tiến sĩ theo Đề án 322 cùng anh, có 3 người đã bỏ môi trường đại học vì không chịu đựng được khoản thu nhập ít ỏi cũng như môi trường làm việc.

Một tiến sĩ Toán bật mí: Sở dĩ nhiều tiến sĩ 322 trở về, vẫn bám trụ ở trường đại học vì họ có cơ hội đi làm thêm, đó là dạy cho các chương trình liên kết quốc tế hay trường quốc tế với mức thù lao từ 400 ngàn đến 600 ngàn/giờ.

Mức thu nhập ngoài của họ có thể lên đến 10 triệu đồng/tháng, cộng với tiền lương ở trường, tiền hướng dẫn luận văn...thì cuộc sống cũng khá ổn. Đồng thời, khoa hay trường ĐH vẫn tạo điều kiện cho họ tham gia các đề tài nghiên cứu khoa học.

Thất vọng vì môi trường làm việc

Tiến sĩ H., đi học bằng học bổng tiến sĩ 322 ngành hoá thực phẩm từ một cơ quan nhà nước, nhưng khi trở về thì cơ quan này giải thể nên được tự do chọn nơi làm việc. Với tâm trạng háo hức, chị quyết định chọn một trường đại học có tiếng ở Hà Nội để mong muốn được cống hiến. Thế nhưng, H. đã thất vọng với cơ chế làm việc và quyết định phải ra đi, làm việc cho một công ty nước ngoài.

Tiến sĩ H. chia sẻ: "Lý do ra đi không hẳn vì mức thu nhập. Tại trường ĐH, mức lương hàng tháng cộng với tiền dạy vượt giờ, tiền hướng dẫn sinh viên, tôi cũng được khoảng 10 triệu đồng/tháng. Đó là một mức thu nhập tốt so với mặt bằng các trường hiện nay. Tuy nhiên, tôi nhận ra rằng, nếu tôi ở trường như thế này mà không được nghiên cứu, tôi sẽ trở thành "thợ dạy" theo đúng nghĩa. Vì cuộc sống như thế là không hạnh phúc, tôi đã nghỉ dạy."

Chị tâm sự, mặc dù rất muốn đưa ra nhiều cái mới, có ích cho sinh viên nhưng không được chấp nhận. Chẳng hạn muốn cải tiến thư viện cho sinh viên để có nhiều sách tham khảo từ nước ngoài về, hoặc tổ chức cho sinh viên đi thực tế thì bị can ngăn: tự nhiên nghĩ thêm việc để làm gì cho mệt.

Với đề tài nghiên cứu khoa học thì đòi hỏi phải có bài báo đăng ở nước ngoài, trong khi phòng thí nghiệm không chuẩn quốc tế, thù lao cho các thành viên tham gia đề tài quá ít, chẳng hạn như chủ nhiệm đề tài được nhận khoảng 100 ngàn/tháng.

Từ bỏ trường ĐH vì quá thất vọng, tiến sĩ H. cho biết, hoàn toàn không phải vì mức lương, mà môi trường làm việc là cái quan trọng nhất khiến chị ra đi. Hiện nay, làm việc cho công ty nước ngoài, chị học được rất nhiều cái mới, tất cả những sáng kiến được tôn trọng và cổ vũ, mức lương rất tốt nhưng không giàu như nhiều người nghĩ vì phải trừ thuế thu nhập từ 20-30%.

Tiến sĩ 322 bỏ trường đại học, có lãng phí tiền của dân?

Hiện tượng nhiều người tốt nghiệp tiến sĩ theo Đề án 322 về nước và không làm cho công ty nhà nước theo như đã cam kết là có thật. Cho tới thời điểm hiện tại, Bộ GD-ĐT vẫn chưa thống kê được con số này.

Ông Nguyễn Xuân Vang, Cục trưởng Cục đào tạo với nước ngoài cho biết: Từ năm 2000 đến hết 2010, Đề án 322 (sử dụng ngân sách Nhà nước) đã gửi được 4.590 người đi học, trong đó có 2.268 tiến sĩ. Đến nay đã có 3.017 người đã về nước, trong đó có 1.074 tiến sĩ.

Những nhân vật trong bài viết này cho biết, có một số tiến sĩ đi học bằng đề án 322 đã không trở về, hoặc có về thì không làm việc cho trường đại học hay cơ quan Nhà nước như cam kết lúc ban đầu mà không bị bồi thường tiền, vì điều này phụ thuộc vào lãnh đạo của cơ quan cử họ đi học. Nếu thân thiết với lãnh đạo, họ "ỉm" đi là coi như xong.

Trong khi đó, trong thông báo về tuyển sinh sau đại học bằng ngân sách Nhà nước của Bộ GD-ĐT đã nêu rõ: Người trúng tuyển phải cam kết hoàn thành chương trình đào tạo và trở về phục vụ tại các cơ quan cử đi học như đã cam kết, nếu không hoàn thành chương trình đào tạo hoặc không trở về nước phục vụ sẽ phải bồi hoàn toàn bộ chi phí đào tạo theo đúng quy định của Nhà nước.

Bộ GD-ĐT là nơi ký quyết định cuối cùng cho phép đi học, nhưng việc quản lý tiến sĩ 322 lúc trở về lại do cơ sở cử đi thực hiện, vì thế đã tạo ra kẽ hở lớn về quản lý các tiến sĩ "trở về". Lẽ ra, Bộ phải là nơi đứng ra "xử phạt" nếu tiến sĩ nào không thực hiện đúng cam kết của mình.

Một vị hiệu trưởng bức xúc: Chúng tôi có một tiến sĩ 322 trở về nhưng không đóng góp được gì cho trường, vẫn có hợp đồng dài hạn với trường nhưng cả năm chỉ dạy rất ít, còn lại là làm cho công ty riêng ở bên ngoài. Nhiều người đi học nước ngoài bằng viện trợ ODA cũng vậy, cứ có tấm bằng là chạy khỏi trường đại học, trong khi đó, tiền viện trợ cũng là tiền của dân chứ.

Trên diễn đàn Vietphd.org, một tiến sĩ 322 tốt nghiệp đã tâm sự và muốn nhận lời khuyên của mọi người: "Em vừa hoàn tất chương trình học tiến sĩ theo học bổng 322 và vừa về nước, em nhận được một lời mời rất tốt từ một công ty nước ngoài nhưng dự án thực hiện là cho Việt Nam.

Tuy nhiên, em vẫn bị ràng buộc bởi cam kết với 322. Nếu quay trở lại nơi cũ thì em chắc rằng vài năm sau em sẽ trở thành một người than thân trách phận và bất mãn. Em nên làm gì đây ạ, nói về lý một cách đơn thuần thì đã đi theo 322 thì phải trở về nơi cũ, nhưng nếu thoát ly làm việc cho công ty mới thì có lẽ em sẽ giúp được nơi cũ nhiều hơn rất nhiều sau 5-7 năm nữa".

Theo tiến sĩ Nguyễn Hùng, chính vì có một độ vênh rất lớn giữa đề án cử đi học với việc sử dụng tiến sĩ sau khi trở về đã tạo ra mâu thuẫn trên. Chúng ta có một chính sách tốt là đào tạo tiến sĩ cho các cơ quan nhà nước, các trường đại học nhưng http://www.blogger.com/img/blank.gifkhi họ trở về đã không sử dụng hiệu quả nguồn nhân lực ấy.

Phải chăng, Bộ GD-ĐT cần tổng kết để xem hiệu quả của đề án đào tạo tiến sĩ bằng ngân sách Nhà nước có lợi cho cái chung nhiều hơn, hay mục đích chỉ để tạo ra những tiến sĩ. Nếu chúng ta không có một cơ chế tốt để sử dụng hiệu quả những tiến sĩ trở về thì họ sẽ tìm cách ra đi, như vậy có lãng phí tiền của dân?

Tú Uyên

(tên một số nhân vật đã được thay đổi)
Nguồn: http://vietnamnet.vn/vn/giao-duc/52390/tien-si-322-bi-soc-ngay-tro-ve.html

Một tuần mệt như con rệp (trích Sát thủ đầu mưng mủ)

2011-12-13T17:29:00.000-08:00

Cuối năm bao giờ cũng tả tơi như con dơi dơi. Tuần rồi lại cái vụ Nguyệt thực toàn phần chưa xong Mưa sao băng lại tới. Suốt ngày trả lời anh em nhà báo, nhà đài. Có ngày trả lời hơn chục vụ. Vẫn chỉ là mấy cái thông tin thôi nhưng mình nói một đằng, báo chí đưa một nẻo. Đúng là chán như con dán!
Có vè như bị ảnh hưởng bởi cuốn Sát thủ đầu mưng mủ rồi thì phải. Thôi kệ, cứ hồn nhiên như cô tiên thôi. Không phải tại em dốt, mà tại mẹ em quên không cho i-ốt vào canh!

Gương mặt trẻ tiêu...điều

2011-12-13T17:25:00.000-08:00

Hôm trước mình được nhận danh hiệu "Gương mặt trẻ tiêu biểu ĐHQGHN 2011". Mọi người thường bóng gió là gương mặt trẻ "tiêu điều" hoặc "tiu ngỉu". Đám bạn bắt đi "rửa". Tiền thưởng thì mua đủ con gà, nhưng giấy khen thì không thể đổi được chai rượu. Thành thử vẫn...khất!!!

Chờ tin về boson Higgs

2011-12-13T01:48:00.000-08:00

Hôm nay lúc 20h giờ Hà Nội (14 giờ ở Geneva) sẽ có một seminar về hạt Higgs tại phòng thí nghiệm CERN. Hạt Higgs có một vai trò rất quan trọng trong vật lý hạt cơ bản, liên quan đến cơ chế làm cho các hạt cơ bản có khối lượng. Đây là hạt cuối cùng trong mô hình chuẩn chưa được tìm ra. Có tin đồn rằng trong seminar này người ta sẽ đưa ra những bằng chứng (nhưng chưa phải hoàn toàn thuyết phục) là hạt Higgs có tồn tại và có khối lượng khoảng 125 GeV.

Seminar sẽ được truyền trên net: http://webcast.web.cern.ch/webcast/

Glashow (giải Nobel vật lý năm 1979) viết như sau khi được hỏi về hạt Higgs:

They said when the collider goes on
Soon they’d see that elusive boson
Very soon we shall hear
Whether Cern finds it this year
But it’s something I won’t bet very much on.

Tiên đoán của các nhà vật lý khác có thể xem ở: http://www.guardian.co.uk/science/blog/2011/dec/06/is-higgs-boson-real
Nguồn: http://damtson.wordpress.com/

Mưa sao băng đẹp nhất năm: Khó quan sát vì có trăng

2011-12-09T00:13:00.000-08:00

TTXVN - Vào 2 giờ sáng ngày 14/12, trận mưa sao băng được chờ đợi nhất trong năm 2011 sẽ diễn ra ở thời điểm cực đại. Tuy nhiên, người yêu thiên văn Việt Nam có thể sẽ không được “mãn nhãn” khi ngắm hiện tượng tự nhiên kỳ thú này.

Trao đổi với phóng viên Vietnam+, ông Nguyễn Đức Phường (Hội Thiên văn vũ trụ Việt Nam) cho biết, trận mưa sao băng này có tên là Geminisd (Song Tử). Đây là một trận sao băng lớn nhất trong năm với tần suất sao băng xuất hiện được dự báo vào khoảng 120 vệt/giờ.

Geminisd cũng là trận mưa sao băng được chờ đợi bởi các vệt sao băng thường có nhiều màu sắc rực rỡ.

Ông Phường cho rằng, việc quan sát sao băng sẽ bị “giảm thi vị.” Ánh trăng sẽ cản trở tầm nhìn, giảm độ đẹp, làm lóa sáng những vệt sao băng.

Người yêu thiên văn có thể quan sát về phía chòm sao Song Tử phía Đông bầu trời từ giữa đêm, song đến 2 giờ sáng mới là thời điểm cực đại. Muốn quan sát mưa sao băng, người yêu thiên văn cần tránh quan sát ở những nơi có ánh đèn cao áp hoặc bị cản tầm nhìn./.

Phút bối rối

2011-12-08T23:29:00.001-08:00

Đã 7 năm rồi mới gặp lại thầy. Tóc thầy đã bạc trắng, nhưng đôi mắt luôn sáng ngời, khuôn mặt nhân hậu, toát lên sự mẫn tiệp.
Niềm vui khôn tả nhưng có một điều khiến tôi day dứt đó là khi thầy hỏi: "Phường bây giờ còn làm nghiên cứu không?".
Tôi đã vô cùng bối rối trước câu hỏi của thầy, rồi chỉ biết bập bẹ trả lời: "Em còn yêu thiên văn lắm và vẫn thường đọc sách, thưa thầy".
Tôi như được trở lại với ngày nào trước đám đông bạn trẻ háo hức được nghe thầy kể chuyện. Giúp thầy chụp ảnh, thỉnh thoảng lại cùng anh Bằng (GS. Hà Huy Bằng) phiên dịch những thuật ngữ khoa học khi thầy diễn thuyết. Xa xa, nhìn vào những khuôn mặt trẻ rạng ngời, những câu hỏi thỏa sức tò mò khiến trong tôi như được thổi một luồng sinh khí mới.
Chuỗi sự kiện GS.Trịnh Xuân Thuận diễn thuyết.

CHUỖI SỰ KIỆN CỦA GS. TRỊNH XUÂN THUẬN

2011-12-08T23:22:00.000-08:00

Con người ở đâu trong vũ trụ

Nhân dịp ra mắt cuốn sách Từ điển yêu thích bầu trời và các vì sao

Tác giả: Trịnh Xuân Thuận, do NXB Tri thức ấn hành tháng 11/2011

Chuỗi sự kiện diễn ra từ ngày 5 đến 25/12/2011 tại Hà Nội – Đà Nẵng – Quy Nhơn – Thành phố Hồ Chí Minh
Cuối tháng 11/2011, Nhà xuất bản Tri thức cho ra mắt bản dịch tiếng Việt cuốn Từ điển yêu thích bầu trời và các vì sao của giáo sư Trịnh Xuân Thuận. Với dung lượng đồ sộ, gần 800 trang, Từ điển yêu thích bầu trời và các vì sao là cuốn sách dành cho những người muốn khám phá bầu trời và các vì sao, nhưng không nhất thiết phải có hành trang khoa học của một chuyên gia… Cùng với việc ra mắt cuốn sách là chuyến làm việc dài hơn 20 ngày của tác giả và NXB Tri thức, từ Hà Nội đến thành phố Hồ Chí Minh .
Chuỗi sự kiện diễn ra với sự hợp tác và hỗ trợ của Quỹ Văn hóa Phan Châu Trinh, Liên hiệp các hội Khoa học và Kỹ thuật Việt Nam, Trung tâm văn hóa Pháp tại Hà Nội và nhiều trường đại học uy tín khác như Đại học Khoa học Tự nhiên, Đại học FPT, Đại học Đà Nẵng, Đại học Phan Châu Trinh, Đại học Quy Nhơn, Đại học Hoa Sen và Đại học Quốc gia thành phố Hồ Chí Minh. Với chủ đề xuyên suốt là “Con người ở đâu trong vũ trụ”, chuỗi sự kiện của GS Trịnh Xuân Thuận mong muốn đem đến cho công chúng, đặc biệt là giới trẻ, cái nhìn gần gũi hơn về thiên văn học cũng như những suy nghĩ về bản thân mình trước thế giới và vũ trụ rộng lớn.

Thông tin diễn giả

Giáo sư Trịnh Xuân Thuận (Đại học Virginia, Mỹ)là một nhà khoa học người Mỹ gốc Việt nổi tiếng thế giới trong lĩnh vực vật lý thiên văn. Ông đã cho ra mắt nhiều đầu sách có giá trị về vũ trụ học và mối tương quan giữa khoa học và Phật giáo như Giai điệu bí ẩn (1988), Big Bang và sau đó (1992), Hỗn độn và hài hòa (1998)... Năm 2007, ông vinh dự được Viện hàn lâm Pháp trao tặng giải thưởng lớn Moron. Năm 2009, ông nhận giải Kalinga của UNESCO về phổ biến kiến thức khoa học.

Ngày 10.12 có nguyệt thực toàn phần

2011-12-08T23:17:00.000-08:00

Thanh Niên - Nguyệt thực toàn phần cuối cùng trong năm 2011 sẽ diễn ra vào ngày 10.12. Hôm qua 5.12, ông Nguyễn Đức Phường, Hội Thiên văn và vũ trụ Việt Nam, cho biết, nguyệt thực toàn phần lần này sẽ kéo dài 51 phút.
bắt đầu từ 21 giờ 6 phút 16 giây, đạt cực đại lúc 21 giờ 31 phút 49 giây và kết thúc lúc 21 giờ 57 phút 24 giây. Nguyệt thực một phần bắt đầu lúc 19 giờ 45 phút 43 giây; nguyệt thực toàn phần bắt đầu lúc 21 giờ 06 phút 16 giây và đạt cực đại lúc 21 giờ 31 phút 49 giây; nguyệt thực toàn phần kết thúc lúc 21 giờ 57 phút 24 giây trong khi nguyệt thực một phần kết thúc lúc 23 giờ 17 phút 58 giây.
Theo ông Phường, người dân ở hầu hết châu Á (trong đó có Việt Nam), châu Úc, châu Âu, phần lớn châu Phi và Bắc Mỹ sẽ quan sát được hiện tượng thiên nhiên kỳ thú này. Thời gian diễn ra nguyệt thực toàn phần rất thuận tiện cho người dân Việt Nam và nếu thời tiết tốt, chúng ta sẽ được thưởng thức toàn pha nguyệt thực toàn phần, từ khi mặt trăng bắt đầu bị che khuất đến khi chuyển sang màu đỏ gạch là lúc diễn ra nguyệt thực toàn phần và từ từ xuất hiện trở lại. “Chúng ta có thể dùng ống nhòm, kính thiên văn hoặc quan sát nguyệt thực bằng mắt thường”, ông Phường nói.
Để có cơ hội quan sát được nguyệt thực toàn phần tiếp theo chúng ta phải đợi đến năm 2014.
Quang Duẩn
Nguồn: http://www.thanhnien.com.vn/pages/20111206/ngay-10-12-co-nguyet-thuc-toan-phan.aspx

Trẻ em nghĩ gì?

2011-11-07T05:26:00.000-08:00

Một ngày mới tốt lành

2011-10-11T17:56:00.000-07:00

Chuyện cười về ánh sáng và neutrino

2011-10-11T03:49:00.000-07:00

Trong lúc chúng ta còn bối rối về thí nghiệm chuyển động nhanh hơn ánh sáng thì xin giới thiệu mẩu chuyện vui trên blog của GS.Đàm Thanh Sơn. Xin mạn phép anh Sơn vậy:

1. – Thế nào là nhanh hơn ánh sáng?
– Là khi bạn mở tủ lạnh lấy được chai bia ra trước khi nhìn thấy đèn trong tủ lạnh sáng lên.

2. Giờ thi. Một sinh viên vào. Thầy giáo hỏi:
– Em cho biết ánh sáng chạy nhanh hơn hay âm thanh chạy nhanh hơn?
– Thưa thầy, ánh sáng chạy nhanh hơn.
– Tại sao em biết?
– Vì lúc em bật đài, đầu tiên em thấy đèn sáng, sau mới nghe thấy tiếng.
– Hai điểm, em về học lại.

Một sinh viên khác vào.
– Em cho biết ánh sáng chạy nhanh hơn hay âm thanh chạy nhanh hơn?
– Thưa thầy, âm thanh chạy nhanh hơn.
– Tại sao em biết?
– Vì lúc em bật ti vi, đầu tiên em thấy tiếng, sau mới thấy hình.
– Hai điểm, em về học lại.

Thầy giáo rất thất vọng. Khi sinh viên thứ ba vào, ông quyết định đổi câu hỏi cho dễ hơn.
– Em đứng bên này sông. Bên kia sông là một khẩu pháo. Khi khẩu pháo bắn, em sẽ nhìn thấy ánh lửa trước hay nghe thấy tiếng nổ trước?
Sinh viên nghĩ ngợi hồi lâu rồi trả lời:
– Thưa thầy, em sẽ nhìn thấy tia lửa trước.
– Em giải thích cho thầy tại sao?
– Vì mắt em gần khẩu pháo hơn là tai.

3. Nhà vật lý viết văn: “Bóng tối buông xuống với tốc độ ánh sáng”.

4. – Ai là người đầu tiên tìm ra tia X?
– Đó là Ivan đại đế của Nga, sống vào thế kỷ 16. Trước khi dùng dao đâm con trai, ông nói: “Tao nhìn thấu ruột gan mày!”

5. – Thí nghiệm nào là thí nghiệm đầu tiên tìm thấy neutrino từ mặt trời?
– Người ta thường nghĩ rằng đó là thí nghiệm Davis-Bahcall ở mỏ Homestake, bang South Dakota, Mỹ, bắt đầu năm 1968. Nhưng thực ra ngay năm 1967 nhà thơ Bùi Minh Quốc đã nhìn thấy neutrino từ mặt trời khi ông viết “Nơi hầm tối lại là nơi sáng nhất”.

Chào thân ái Steve Jobs. Cảm ơn ông.

2011-10-06T03:38:00.001-07:00

Cảm ơn người đã góp phần làm thay đổi thế giới. Chúc ông thanh thản, hạnh phúc và bình an.

Tin vui cho ngành vũ trụ học

2011-10-04T08:08:00.000-07:00

Trong số giải Nobel Vật lý có sự đóng góp không nhỏ của các nhà vật lý thiên văn và vũ trụ học. Năm nay lại một tin mừng khi giải Nobel được trao cho khám phá sự tăng tốc của vũ trụ.
http://www.nobelprize.org/nobel_prizes/physics/

Vụ Cú lừa “thiên thạch hơn 2,6 tỉ USD”: Thêm nhiều nạn nhân

2011-09-30T23:57:00.000-07:00

Thanh Niên - Sau khi Thanh Niên đăng bài Cú lừa “thiên thạch hơn 2,6 tỉ USD”, Đội Phòng chống trộm cắp và lừa đảo của Công an TP.HCM thông tin thêm: vừa tiếp nhận đơn thư và tài liệu, hồ sơ của công an tỉnh bạn về 4 vụ lừa “thiên thạch” khác liên quan đến L.V.Q (xem Thanh Niên ra ngày 26.9).

Một người chết bí ẩn khi mua bán "thiên thạch"

Theo cơ quan công an, băng nhóm của Q. đã cho đồng bọn giả là khách có nhu cầu mua “thiên thạch” với giá hàng trăm triệu, thậm chí hàng tỉ USD; đồng thời cho người khác đến mồi chài nạn nhân là biết chỗ bán “thiên thạch” giá rẻ để dụ “con mồi” bỏ tiền hùn hạp mua bán “thiên thạch”, rồi chiếm đoạt tiền của nạn nhân.

Giữa tháng 12.2002, Q. cùng đồng bọn đến Đắk Lắk gạ gẫm 2 anh em N.T.S và N.T.L góp vốn mua “thiên thạch” bán kiếm lời. Hai anh em ông S. đồng ý bỏ ra 50 lượng vàng mua “thiên thạch”. Bọn chúng hẹn 2 ông này đến một cái chòi ở gần ngã ba Liên Khương (Lâm Đồng) để thử “thiên thạch”, sau đó yêu cầu ông L. ở lại chòi giữ cục “thiên thạch” để ông S. cùng bọn chúng đi mời bên mua “thiên thạch” đến lấy hàng. Khi mọi người quay lại thì không thấy ông L. và cục “thiên thạch” đâu. Bất ngờ 3 ngày sau, cơ quan chức năng phát hiện xác ông L. tại một thung lũng ở H.Di Linh (Lâm Đồng).
Cũng bằng thủ đoạn mua bán “thiên thạch” như trên, tháng 5.2009, Q. cùng đồng bọn lừa bà N.T.H (ngụ Q.Tân Phú) bỏ ra 5 tỉ đồng hùn mua cục “thiên thạch” nặng 3,6 kg với giá 7 tỉ đồng để đem bán cho người khác với giá 80 triệu USD/kg. Kết cục, bà H. bị lừa 5 tỉ đồng mà chẳng biết cục “thiên thạch” tròn méo ra sao. Cùng thời điểm này, Q. cùng đồng bọn gài 2 anh em ông N.V.S và N.V.C (đều ngụ Q.2) mang theo 377 ngàn USD lên Lâm Đồng đặt cọc mua cục “thiên thạch” nặng 6 kg để bán cho người khác với giá 500 triệu USD/kg. Sau khi mua được cục “thiên thạch”, trên đường về Q. đã dàn cảnh cho thân nhân người bán cướp “thiên thạch” lại với lý do "bán quá rẻ", sau đó yêu cầu 2 anh em ông S. bỏ ra thêm 2,6 tỉ chuộc lại cục “thiên thạch”. Nhưng cuối cùng tiền mất mà “thiên thạch” cũng chẳng thấy đâu.

Đau nhất là trường hợp của ông H.M.N (ngụ Q.3). Vào khoảng tháng 7.2009, ông N. đưa tổng cộng cho bọn chúng 20 tỉ đồng để xuống tận An Giang gặp người Campuchia mua bán “thiên thạch”, rồi bị mất trắng.
Trong quá trình lừa các nạn nhân mua bán “thiên thạch”, Q. đều đưa ra giấy chứng nhận đăng ký kinh doanh của một công ty (địa chỉ ở P.Hiệp Bình Chánh, Q.Thủ Đức) do Q. làm giám đốc (đang xác minh thật hay giả). Công ty này có chức năng kinh doanh vàng, bạc, kim loại đá quý; đá hoa cương, đá thiên thạch, đá rubi; khai thác quặng sắt, quặng bô-xít, quặng kim loại quý hiếm với vốn điều lệ lên đến 7 ngàn tỉ đồng, nên các nạn nhân càng tin tưởng.

Thiên thạch không có khả năng siêu nhiên!

Ông Nguyễn Đức Phường - Hội Thiên văn và vũ trụ VN cho biết, các nhà khoa học chia thiên thạch thành các loại khác nhau, tùy thuộc vào thành phần hóa học và cấu trúc. Có những thiên thạch có kích thước từ vài milimét đến vài trăm mét, “lang thang” trong hệ mặt trời. Trong số đó có những thiên thạch “bay” gần trái đất, bị trái đất hút, lao vào bầu khí quyển với vận tốc 30 - 50 km/giây và bốc cháy. Phần lớn bị phân hủy hết, nhưng chúng ta cũng có thể nhặt được thiên thạch, nếu nó cháy không hết và rơi xuống mặt đất.

“Đặc điểm nhận dạng” của thiên thạch, theo ông Phường, là màu đen xám, nhiều vết xẻ nứt, lỗ chỗ nhưng phần bề mặt lại nhẵn bóng. Các nhà chuyên môn dễ dàng nhận biết được ngay hòn đá đó là thiên thạch nhưng việc này lại trở nên quá khó đối với những người bình thường.

Trả lời Thanh Niên, các nhà khoa học đều khẳng định, thiên thạch không có sức mạnh siêu nhiên, càng không phải là thứ thần dược chữa bách bệnh. Ông Nguyễn Khắc Vinh - Chủ tịch Tổng hội Địa chất VN cho rằng, nếu nói thiên thạch chữa được các bệnh để bán với giá cắt cổ thì đó là lừa đảo, bản thân thiên thạch không hề có tác dụng chữa bệnh.

“Nhiều người cho rằng, thiên thạch là “đá trời” nên có năng lực siêu nhiên, làm được nhiều việc phi thường như đặt cạnh tấm gương thì gương vỡ vụn, đặt cạnh lò xo thì lò xo sẽ bị kéo giãn ra hai phía hoặc có thể chữa được bách bệnh, mang đá bên người sẽ gặp nhiều may mắn, trường thọ... Đó là suy nghĩ mê tín dị đoan, thiếu cơ sở khoa học. Thiên thạch chỉ khác với các loại đá thông thường mà chúng ta thường bắt gặp là hàm lượng kim loại cao hơn như sắt, niken, vàng... và nó có nguồn gốc từ khoảng không gian trong hệ mặt trời. Thiên thạch không hề có tác dụng chữa bệnh, thậm chí nó còn mang trong mình những yếu tố độc hại nhất định khi thành phần của nó chứa những nguyên tố hóa học như thủy ngân, chì…”, ông Phường nhấn mạnh.

Theo ông Phường, sở dĩ thiên thạch có giá trị lớn vì nó hiếm và chứa đựng nhiều thông tin khoa học hữu ích về nguồn gốc và tiến hóa của hệ mặt trời, cung cấp những dấu tích quan trọng về nguồn gốc và bằng chứng của sự sống trong vũ trụ và tráihttp://www.blogger.com/img/blank.gif đất. "Tại sao thiên thạch lại được rao bán với giá “trên trời”?, theo TS Doãn Đình Lâm - Trưởng phòng Trầm tích (Viện Địa chất, Viện Khoa học và công nghệ VN) là do người ta đồn thổi, lửa đảo lẫn nhau và có một thực tế là hiện có rất ít người có hiểu biết thấu đáo về thiên thạch, những người dân gần như chưa ai một lần được nhìn thấy thiên thạch trong đời.

Qua Báo Thanh Niên, các nhà khoa học khuyến cáo, người dân tuyệt đối không tin theo lời bịa đặt, coi thiên thạch là một thứ đá thần, phải cảnh giác, tránh mắc phải mánh lừa của kẻ xấu để rồi mất tiền vô ích.

Quang Duẩn
Nguồn: http://www.thanhnien.com.vn/Pages/20110930/Vu-Cu-lua-thien-thach-hon-26-ti-USD-Them-nhieu-nan-nhan.aspx

Mảnh vụn vệ tinh ở Việt Nam vẫn là của Mỹ

2011-09-26T17:33:00.000-07:00

KH&ĐS - Trong trường hợp các mảnh vụn của vệ tinh NASA rơi xuống Việt Nam, người dân nhặt được cũng không được phép mua bán hoặc giữ làm của riêng. Theo luật quốc tế, vệ tinh của nước nào sẽ thuộc về nước đấy. Nếu vệ tinh của Mỹ rơi ở Australia cũng vẫn là vệ tinh của Mỹ.

Ông Nguyễn Đức Phường, Hội Thiên văn Vũ trụ Việt Nam cho biết thông tin trên và trấn an người dân Việt Nam không nên quá hoang mang.

Theo ông Phường, thông thường phần lớn các vệ tinh đều rơi xuống đại dương, rất ít có vệ tinh rơi xuống vùng lục địa. Theo tính toán thì vệ tinh này có thể rơi xuống khu vực dân cư, nhưng tỷ lệ rơi vào Việt Nam hầu như không có. Hơn thế, ngay cả khi rơi xuống đất thì chắc chắn khả năng các mảnh vụn này gâynguy hại là rất nhỏ.

"Vệ tinh UARS sẽ nổ tung và bốc cháy trước khi nó tiếp đất. Chỉ có rất ít vài mảnh kim loại chịu nhiệt tốt chưa cháy hết mới rơi xuống. Tuy nhiên, rất ít khả năng các mảnh này gây ra nguy hiểm nhiều cho con người" - ông Phường nhấn mạnh.

Trong khi đó, các chuyên gia NASA cũng thông báo, rủi ro từ vệ tinh này đối với Trái đất là 1/3200. Những thông tin chính xác nhất sẽ được đưa ra trong vòng 12 giờ cuối cùng trước khi vệ tinh tiếp đất.

Vệ tinh UARS được triển khai vào năm 1991 từ tàu con thoi Discovery trong chuyến đi nghiên cứu cấu trúc bầu khí quyển của Trái đất, đặc biệt là lớp ozone bảo vệ.

Nhân việc này, ông Phường cũng cảnh báo về vấn đề "rác vũ trụ". Hiện, số lượng vệ tinh được phóng lên quỹ đạo là khá lớn. Tùy vào mục đích sử dụng, các vệ tinh có tuổi thọ khác nhau (có vệ tinh 6-7 năm, có vệ tinh kéo dài đến vài chục năm). Thông thường không phải vệ tinh nào hết tuổi thọ cũng lao xuống Trái Đất.

"Thực tế, chỉ có những vệ tinh mà người ta cố tình cho rơi, hoặc một số ít vệ tinh bị mất liên lạc và tự động rơi. Số đông còn lại, sau khi hết vẫn bay theo quỹ đạo trong vũ trụ" - ông Phường nói.

Các chuyên gia cho rằng, các vệ tinh này được gọi là rác vụ trụ này cần phải được dọn sạch vì khi chúng bay trên vũ trụ, một phần chúng sẽ chiếm dụng không gian, một phần chúng có thể va chạm với các trạm quỹ đạo hoặc va chạm vào các nhà du hành vũ trụ. Một số các cuộc họp đã được nhóm họp để bàn cách làm sao thu dọn rác vũ trụ ngày càng nhiều này.

Thủy Tiên
Nguồn: http://bee.net.vn/channel/2981/201109/Manh-vun-ve-tinh-o-Viet-Nam-van-la-cua-My-1813213/

Xem lại tấm hình ngày xưa

2011-09-21T02:34:00.000-07:00

Một buổi học thực hành astrophotography

Một câu chuyện cảm động

2011-09-21T02:28:00.000-07:00

Tôi đã không cầm được nước mắt khi xem đoạn clip này. Xin chia sẻ cùng các bạn.

3 câu chuyện của đời tôi

2011-08-31T17:56:00.000-07:00

Bạn phải vững tin rằng, cái bạn đang trải qua hiện tại, sẽ được xâu chuỗi với sự sống trong tương lai của bạn. Chính niềm tin này đã giúp tôi không đánh mất hy vọng, và nó làm cuộc đời tôi trở nên không tầm thường.

Stanfort University là một trong những trường đại học tốt nhất thế giới, hôm nay được tham dự buổi lễ tốt nghiệp của cac bạn, tôi cảm thấy vô cùng vinh hạnh. (tiếng reo) Tôi chưa từng tốt nghiệp đại học, nói thật lòng nhé, đây là thời khắc ở gần với “tốt nghiệp đại học” nhất trong đời tôi.(tiếng cười) Hôm nay, tôi muốn kể với các bạn về 3 câu chuyện của đời tôi, chẳng phải sự kiện gì to tát cả, chỉ là 3 mẩu chuyện vặt thôi….

Câu chuyện thứ nhất, nói về xâu chuỗi những giọt li ti trong cuộc sống.

Tôi đến đại học Reed được có 6 tháng là bỏ học luôn, dù sau đó vẫn còn dây dưa ở lại dự thính thêm hơn 18 tháng nữa mới thôi học hẳn.

Tại sao tôi lại phải thôi học? câu chuyện sẽ được bắt đầu từ khi tôi còn chưa ra đời. Thân mẫu tôi là một bà mẹ trẻ không có hôn thú, khi đó còn đang là nghiên cứu sinh của một trường đại học, thế là bà quyết định đem tôi cho người ta làm con nuôi. Bà khăng khăng chỉ định tôi phải được nuôi dưỡng bởi một đôi vợ chồng có trình độ đại học. Nên khi sinh ra, tôi đã được chuẩn bị sẵn để đem cho một ông luật sư và bà vợ ông ta. Nhưng cuối cùng thì đôi vợ chồng này đã thay đổi, họ quyết định nhận nuôi một bé gái. Thế là một đôi vợ chồng khác trong danh sách dự bị, tức là bố mẹ nuôi của tôi, đã nhận được một cuộc gọi giữa đêm khuya: “hiện có một bé trai không hẹn mà đến, ông bà có muốn nhận nuôi cháu không?” họ đã trả lời:”đương nhiên là muốn rồi.” Sau này thân mẫu tôi mới được biết mẹ nuôi tôi chưa hề tốt nghiệp đại học, bố nuôi tôi thậm chí chưa tốt nghiệp cả trung học, nên bà đã từ chối ký vào những văn bản liên quan cuối cùng. Phải mấy tháng sau, khi bố mẹ nuôi của tôi cam kết sẽ nuôi nấng cho tôi học hết đại học, bà mới thay đổi thái độ.

Quả nhiên, 17 năm sau là tôi vào trường đại học, và do còn trẻ người non dạ, nên tôi đã chọn cho mình một trường đại học đắt đỏ bậc nhất như Stanfrd University của các bạn. Cha mẹ tôi đều là công nhân, họ đã phải dốc hết những gì dành giụm cả đời cho việc học hành của tôi. 6 tháng sau, tôi nhận ra rằng mình hoàn toàn không hiểu việc học hành này phỏng có ích gì. Khi đó, tôi đang mù tịt về mục tiêu đời mình, và việc học hành thì lại ngốn hết của nả dành giụm cả đời của cha mẹ, nên tôi quyết định thôi học, và tôi tin rằng cứ đi rồi sẽ thấy lối thoát. Lúc đưa ra quyết định ấy, tôi đã thấy sợ hãi, bây giờ ngoảnh nhìn lại, tôi nhận thấy đó chính là một trong những quyết định sáng suốt nhất trong đời tôi. Ngay khi quyết định thôi học, tôi đã không còn phải lên lớp để nghe các môn học mình không chút hứng thú ấy nữa, và tôi bắt đầu chỉ dự thính những khóa mục tôi cảm thấy khá là hay ho.

Chẳng lãng mạn chút nào trong sự việc này. Không có suất trong ký túc xá, tôi đành ngủ dưới sàn trong phòng trọ của bạn bè; tiền cược 1 vỏ coca là 5 cen, tôi phải mua đồ ăn từ tiền thu gom vỏ chai coca; các buổi tối chủ nhật hàng tuần, tôi đều đặn cuốc bộ 7km xuyên qua khu nội thành để được đả một bữa ngon miệng tại miếu thờ Hare Krishna, tôi đã rất khoái khẩu với các bữa đánh chén miễn phí này. Những việc mà tôi đã làm bằng tính hiếu kỳ và trực giác của mình ấy, phần lớn sau này đều được chứng minh là những kinh nghiệm cực kỳ quý báu.

Lấy một ví dụ: Hồi đó, trường đại học Reed có khoa giáo dục Thư pháp có thể nói là đứng đầu nước Mỹ. Ở đó, mỗi biển báo pano trong sân trường, mỗi đề can trên ngăn kéo trong lớp học, đều là kiểu chữ viết tay rất bắt mắt. Bởi tôi đã thôi học, không còn phải lên lớp theo giáo trình thường quy, nên tôi đã chọn để theo học một khóa học Thư pháp, tôi muốn học để làm sao mình có được chữ viết thật đep. Ở lớp học này, tôi tập các thể chữ có nền và không nền, học cách làm sao thay đổi khoảng cách tổ hợp các thể chữ, học cách làm sao tạo cho được các phương thức phông chữ thật đẹp. Đó là một thứ khoa học tinh diệu chứa đầy cảm xúc mỹ học, cảm xúc lịch sử và cảm xúc nghệ thuật, tôi nhận thấy điều này thật là tuyệt vời.

Thời đó, tôi hoàn toàn không nghĩ rằng những kiến thức này rồi sẽ phải có được giá trị thực dụng gì trong cuộc sống của tôi, thế nhưng 10 năm sau, khi tôi tiến hành thiết kế mẫu đầu tiên hệ máy tính Macintosh, thì tất cả những cái này đã có đất dụng võ. Tôi đưa hết chúng vào thiết kế của mình, đây là máy tính đầu tiên có thể trình bầy font chữ đẹp đẽ. Nếu vào thời đại học tôi không có dự thính môn học này, Macintosh sẽ không thể cống hiến font các thể chữ và các tổ hợp chử gián cách. Sau khi hệ thống Window xí xớn vào hệ thống của Apple, thì mọi máy tính cá nhân trên đời cũng đã có được những thứ này. Nếu tôi không thôi học, tôi sẽ không dự thính lớp Thư pháp, và có lẽ các máy tính cá nhân ngày nay cũng đã không có thứ chức năng font chữ xuất sắc. Tất nhiên là khi học đại học, tôi cũng không thể có sự tiên liệu này, nhưng nếu bạn xâu chuỗi những giọt li ti trong cuộc sống, quỹ tích cuộc đời sẽ hiện lên vô cùng rõ nét.

Một lần nữa xin nhấn mạnh, bạn không thể xâu chuỗi những giọt li ti của cuộc đời một cách tràn đầy tiên lượng, chỉ khi ngoảnh nhìn lại, bạn mới nhận ra sự liên hệ giữa những giọt li ti này. Bởi vậy, bạn phải vững tin rằng, những thứ bạn đang trải qua hiện tại, sẽ được kết nối lại trong cuộc sống tương lai của bạn. Có một số điều bạn không thể không tin, trực giác, số phận, sự sống, cơ may.... và chính thứ tín ngưỡng này đã giúp tôi không bị đánh mất hy vọng, và chúng làm cho cuộc đời tôi trở nên không tầm thường.

Những công việc vĩ đại chỉ có thể được nung nấu và tỏa hương qua năm tháng. Trước mùa gặt hái, bạn đừng để dừng lại bước chân tìm tòi của mình.

Câu chuyện thứ hai tôi xin kể về tình yêu và sự mất mát.

Tôi là người may mắn, bởi ngay khi còn trẻ tôi đã biết mình muốn cái gì. Lúc 20 tuổi, tôi đã cùng Wozniak sáng lập ra công ty Apple trong nhà xe của cha mẹ tôi. Chúng tôi đã chăm chỉ làm việc, và chỉ mất có 10 năm, từ 2 chàng trai trẻ tuổi nó đã phát triển thành 1 doanh nghiệp với 4,000 nhân công và trị giá tới 2 tỷ đôla Mỹ. Khi đó, sản phẩm cừ nhất của chúng tôi là Macintosh mới chào đời được 1 năm, và tôi cũng vừa bước qua tuổi 30.

Rồi sau đó tôi bị đuổi việc. cớ gì người ta lại có thể bị công ty do chính mình sáng lập đuổi việc? Chẳng là thế này, cùng với sự phát triển của Apple, chúng tôi đã mời một thằng cha tưởng sẽ rất được việc để cùng quản lý công ty, khoảng thời gian 1 năm đầu hắn làm việc không tồi, nhưng sau đó chúng tôi đã có sự chia rẽ trong quan điểm đối với viễn cảnh phát triển của công ty, thế là mâu thuẫn nổ ra. Do hội đồng quản trị công ty đứng cùng phía với hắn, thế là tôi đã bị tống ra ngoài, lúc đó tôi mới ngoài 30. Tôi bị mất đi cốt lõi sự sống vốn đang xuyên suốt trong quãng đời trưởng thành của mình, và đó là cú đòn mang tính hủy diệt.

Trong mấy tháng đầu, tôi thật sự đã không biết mình phải làm gì. Tôi cảm thấy mình đã phụ lòng kỳ vọng của các bậc tiền bối—giống như trong cuộc chạy đua, chiếc gậy tiếp sức đã bị đánh mất trong tay mình vậy. Tôi trở thành kẻ bại trận trong mắt mọi người, thậm chí tôi đã muốn chạy trốn khỏi Silicon. Thế rồi đã có một thứ gì đấy dần dần chiếu sáng tôi: Tôi vẫn yêu những gì tôi yêu quý. Mọi việc xẩy ra với Apple đã không chút làm thay đổi được tôi, một bit cũng không hề. Tuy đã bị vứt bỏ, nhưng vẫn còn nguyên đó bầu nhiệt huyết nóng bỏng, và tôi quyết định làm lại từ đầu.

Tuy còn chưa thể nhận ra được khi ấy, nhưng sự thật đã chứng minh, bị Apple đuổi việc chính là sự kiện hay nhất mà cuộc đời tôi đã kinh qua. Chẳng còn nữa cái nặng nề vốn đồng hành cùng với sự thành đạt, thay vào đấy là cái nhẹ nhõm trở lại vạch xuất phát của một tay đua mới toanh. Mọi thứ không còn được xác định đến nhường ấy nữa, tôi đã được giải phóng, và từ đấy tôi bắt đầu bước vào thời kỳ giàu sức sáng tạo nhất trong cuộc đời mình.

Trong 5 năm tiếp sau, tôi sáng lập một công ty gọi là NeXT, sau đấy thành lập thêm công ty có tên là Pixar, rồi đắm vào mối tình với một cô gái kỳ diệu, và nàng đã trở thành vợ tôi sau này. Công ty Pixar đã chế tác bộ phim “Tổng động viên các đồ chơi” (Toy Story), đó là bộ phim hoạt hình máy tính hóa hoàn toàn đầu tiên trên thế giới, hiện công ty này là một trong những hãng sản xuất phim hoạt hình thành công nhất thế giới. Tiếp sau là một vụ sắp nhập đầy kịch tính, Apple đã mua lại NeXT, thế là tôi lại trở về Apple, công nghệ được chúng tôi nghiên cứu phát triển từ NeXT đã trở thành động lực cốt lõi thúc đẩy cuộc phục hưng của Apple. Tôi với Laurene cũng có được gia đình mỹ mãn của mình.

Tôi có thể nói một cách đầy khẳng định rằng, nếu như không bị Apple đuổi việc, tất cả những thứ này sẽ khổng thể đến được với tôi. Cuộc sống nhiều lúc giống như một cục gạch vỗ thẳng vào đầu bạn, nhưng đừng để đánh mất niềm tin. Yêu đắm công việc mình đã dấn thân, chính là lý do duy nhất hỗ trợ tôi không ngừng tiến lên phía trước. Bạn phải tìm cho ra được thứ bạn yêu đắm nhất, với công việc là vậy, với người yêu cũng vậy. Công việc sẽ chiếm mất phần lớn cuộc sống của bạn, chỉ có dấn thân vào những công việc bạn nhận thức được ý nghĩa phi phàm của nó, nó mới có thể đem đến bạn niềm vui của sự thỏa mãn chân chính. Mà cách duy nhất để dấn thân vào một công việc vĩ đại, chính là phải dành tình yêu cho công việc đó. Nếu như đến bây giờ bạn vẫn chưa tìm ra cho mình một công việc như thế, thì hãy tiếp tục tìm kiếm. Giống như là những mối tình tốt đẹp, những công việc vĩ đại chỉ có thể được nung nấu và ngày càng tỏa hương qua năm tháng cuộc đời. Bởi vậy, trước khi đến mùa gặt hái, bạn không được để những bước chân kiếm tìm của mình dừng lại. Chớ có dừng lại!

Hãy nhớ rằng ngày mình ra đi sẽ không còn lâu, đó là công cụ tham chiếu quan trọng bậc nhất khi tôi phải đưa ra những quyết định trọng yếu của đời mình

Năm 17 tuổi, tôi có đọc một câu cách ngôn: "Nếu mỗi ngày qua đi bạn đều xem nó là ngày cuối cùng của đời mình, bạn sẽ nhận ra vào một ngày nào đó, hóa ra mọi cái đều ở trong tầm với cả.” Câu cách ngôn này đã có ảnh hưởng sâu xa trong tôi từ ngày tôi đọc được nó. Trong 33 năm qua đi sau đó của mình, sáng nào tôi cũng tự hỏi mình trong gương: "Nếu ngày hôm nay là ngày cuối cùng của đời tôi, tôi vẫn nguyện làm những công việc phải làm trong ngày hôm nay chứ?” Khi liền trong mấy ngày đáp án đều là phủ định, lúc đó tôi biết rằng đã đên lúc phải đưa ra sự thay đổi rồi.

Bởi tất cả mọi thứ - sự kỳ vọng từ bên ngoài, mọi vinh quang danh tiếng, nỗi sợ hãi đối với thất bại và bất ổn - đứng trước cái chết đều sẽ tiêu tan thành mây khói, và chỉ lưu lại cái thật sự quan trọng. Trong tất cả mọi cách thức mà tôi biết được, thì hãy nhớ rằng rồi bạn cũng sẽ phải chết, chính là giải pháp tôi ưu giúp bạn tránh được cái bẫy tư duy “tôi có thể sẽ bị mất đi xxx”. Công danh tiền tài là những thứ sinh không mang lại, tử không đem đi , không có lý do gì để bạn không nghe theo tiếng gọi của lòng mình.

Quãng một năm trước, tôi bị chẩn đoán đã mắc căn bệnh ung thư. 7h30 sáng, tôi làm kiểm tra sức khỏe và kết quả siêu âm cho biết chắc chắn trong tạng tụy của tôi đã xuất hiện một khối u bướu. Khi đó thậm chí tôi còn không biết tụy là cái thứ gì. Bác sỹ nói cho tôi biết gần như có thể xác định đây là chứng bệnh hết cách chữa trị, cùng lắm là còn sống được từ 3 đến 6 tháng. Thầy thuốc khuyên tôi nên về nhà để thu xếp mọi sự cho ổn thỏa, đó là lối nói chuẩn đối với bênh nhân lâm chung. Điều đó có nghĩa là trong thời gian mấy tháng, bạn phải nói với con trai bạn cả những điều bạn cần nói với cháu trong 10 năm sau nữa; điều đó có nghĩa là, bạn cần thu xếp ổn thỏa mọi thứ, cố gắng làm sao giảm được gánh nặng cho gia đình thân nhân sau khi bạn ra đi; điều đó có nghĩa là, thời khắc chia tay với mọi người đang đến rồi.

Cả một ngày, phán quyết ấy choáng ngập trong đầu óc tôi. Đêm hôm đó tôi làm thêm xét nghiệm sinh thiết. Tôi đã phải tiêm 1 liều an thần để được trấn tĩnh, khi ấy vợ tôi cũng có mặt, và sau này cô ấy đã nói cho tôi biết rằng sau khi quan sát kỹ các mô tế bào, các bác sỹ đều đã khóc, bởi họ nhận ra đây là một dạng ung thư tụy rất hiếm gặp có thể điều trị bằng phẫu thuật. Rồi ca phẫu thuật đã được tiến hành, hiện tôi đã bình phục.

Đấy là lần tôi cận kề gần nhất với cái chết, tôi hy vọng trong vài chục năm tiếp theo, tôi không còn phải nếm mùi sự tiếp cận gần hơn với cái chết nữa. Sau lần giáp mặt với thần chết này, chết chóc chỉ còn là một thứ công cụ phán đoán hữu hiệu đối với tôi, và đem so sánh với một khái niệm lý tính thuần túy, thì tôi xin được khẳng định hơn với các bạn một sự thật dưới đây: Không ai muốn chết cả; cho dù là người muốn được lên thiên đường thì họ lại thích được vẫn sống mà lên đấy. Cái chết là bến cuối cuộc đời mỗi con người, không ai ngoại lệ cả. Chết chóc có lẽ là tạo vật tốt đẹp nhất của sự sống, đó là dung môi tiếp nối của sự sống, tiễn đưa các bậc lão giả, và dọn đường cho thế hệ mới sinh thành. Hiện các bạn đang là thế hệ tân sinh, nhưng trong tương lai không lâu, các bạn cũng dần già đi, và bị tiễn đưa khỏi sân khấu đời người. Xin lỗi đã nói thẳng giàu kịch tính đến thế, nhưng cuộc sống là vậy mà.

Hãy nhớ lấy rằng, thời gian của các bạn là có hạn, cho nên đừng có uổng phí thời gian vào cuộc sống của người khác. Đừng để bị trói buộc bởi những giáo điều và các khuôn khổ, nếu không bạn sẽ phải sống giữa kết quả tư duy của kẻ khác. Đừng để tiếng nói nội tâm của bạn bị chìm nghìm giữa những tạp âm phát ra từ quan điểm kẻ khác. Điều tối quan trọng là, phải có đủ dũng khí tuân theo nội tâm và trực giác của bạn, có thể chúng đã biết được bạn muốn mình trở thành một con người như thế nào rồi, những thứ còn lại chỉ là thứ yếu.

Khi tôi còn trẻ có một tờ tạp chí rất cừ gọi là “Bách khoa hoàn cầu”(Global outlook), thế hệ chúng tôi từng xem nó là báu vật. Đáng tiếc là mới ra được có vài kỳ là “Bách khoa hoàn cầu” đã biến mất. Đó là vào giữa thập kỷ 70 của thế kỷ trước, tôi cũng đang ở tuổi các bạn bây giờ, tạp chí này đã ra số cuối.và trên bìa 4 có đăng bức ảnh cảnh con đường thôn quê lúc sớm tinh mơ, dưới ảnh là dòng chữ “Stay hungry, Stay foolish” (Khát khao kiến thức, từ tốn khiêm cung) tôi đã luôn mong muốn mình làm được như thế. Giờ đây, khi các bạn đã tốt nghiệp để bắt đầu cuộc sống mới, tôi xin tặng lại các bạn câu nói này: Stay hungry Stay foolishi。

Xin cảm ơn các bạn!

Hơn 4 tỷ năm nữa mới có ngày tận thế

2011-08-08T16:57:00.000-07:00

Báo KH&ĐS - Thời gian gần đây xuất hiện nhiều lời đồn đoán về Ngày tận thế dựa trên các thảm họa xuất hiện như động đất, sóng thần và một số hiện tượng thiên văn học...

Để tìm hiểu về vấn đề này, Báo KH&ĐS đã lấy ý kiến thăm dò độc giả cũng như ý kiến của nhiều nhà khoa học về vấn đề này.

Với những gì đang diễn ra ở hiện tại, đặc biệt là trong kỷ nguyên tiến bộ của KH&CN thì ngày tận thế là khái niệm không rõ ràng. Nếu có ngày tận thế thì nó sẽ xảy ra trong một tương lai xa vời, chứ không phải là trong năm 2012 hay vài chục, thậm chí vài trăm, vài nghìn năm nữa như đồn đoán.

Với sự phát triển các kỹ thuật quan sát, hệ thống kính thiên văn trong không gian và trên mặt đất cũng như sự rõ ràng, chính xác của các tính toán khoa học chưa tìm thấy bất cứ mối nguy hại nào từ vũ trụ đối với Trái Đất của chúng ta.

Hành tinh của chúng ta vẫn nằm trong vùng an toàn với quỹ đạo ổn định. Không có bất cứ thiên thạch nào mang mối nguy hại gây ra ngày tận thế. Một vài thiên thạch, tiểu hành tinh nhỏ được thổi phồng là sẽ đâm vào Trái Đất và gây thảm họa tuyệt chủng là không có. Có chăng, một vài thiên thạch hay tiểu hành tinh đó có quỹ đạo phức tạp hơn có thể cắt ngang quỹ đạo của Trái Đất nhưng xác suất va chạm là vô cùng nhỏ. Và trong hàng trăm hay lâu hơn nữa sẽ không có nguy cơ tuyệt chủng nào do thiên thạch gây ra.
Mặt Trời cũng thế. Tuy là chu kỳ 11 năm nhưng trong những thời điểm hoạt động cực đại nó cũng không thể gây ra ngày tận thế được. Bức xạ hay những hạt năng lượng cao, kèm theo từ trường cực mạnh không thể tiêu diệt sự sống trên Trái Đất. Có chăng, hậu quả mà nó gây ra là thiệt hại cho những ngành kinh tế như dầu khí, thông tin liên lạc, điện... và tạo những nguy cơ không tốt cho những người bị bệnh tim mạch...

Ông Nguyễn Đức Phường (Hội Thiên văn Vũ trụ Việt Nam) cho rằng, ngày tận thế có thể chắc chắn nhất mà ai cũng phải tin, kể cả các nhà khoa học, đó là ngày sẽ diễn ra khoảng hơn 4 tỷ năm nữa. Đó là ngày Mặt Trời tàn lụi.

Chúng ta biết rằng, Mặt Trời là một ngôi sao chỉ thuộc cỡ nhỏ trong vũ trụ. Cuộc đời của nó chỉ kéo dài khoảng 10 tỷ năm. Mặt Trời đã sống được nửa quãng đời. Như vậy, hơn 4 tỷ năm nữa Mặt Trời tàn lụi cũng là lúc ngày tận thế sẽ đến với Trái Đất. Lúc đó, nhân Mặt Trời sẽ co lại thành một sao lùn trắng trong khi lớp vỏ giãn nở và không ngừng phình to vào không gian đến khi nuốt chửng cả quỹ đạo Trái đất và các hành tinh khác. Không có bất cứ một dạng sống nào có thể tồn tại trong điều kiện cực đoan đó.

Đó là về khía cạnh từ vũ trụ. Còn những nguyên nhân đến từ bản thân hành tinh của chúng ta như động đất, sóng thần... cũng không thể diễn ra đồng loạt được bởi vì chỉ khi chúng diễn ra đồng loạt mới có thể tạo ra mối nguy hại tuyệt chủng các loài. Chúng ta được biết rằng, những nguy cơ đó chỉ xảy ra riêng lẻ ở một số khu vực và gây tổn hại cho một khu vực dân cư nhất định.

(Còn tiếp)

Nhóm PV TSKH (thực hiện)

Sẽ có nguyệt thực toàn phần dài 100 phút vào rạng sáng 16.6

2011-06-13T05:40:00.000-07:00

Báo Lao Động - Hiện tượng thiên nhiên kỳ thú nguyệt thực toàn phần vào rạng sáng ngày 16.6 tới đây được cho là một trong những lần nguyệt thực dài nhất thế kỷ 21. Khi nào bắt đầu xảy ra hiện tượng này, có thể quan sát bằng mắt thường?, mặt trăng sẽ có màu gì?....

PV Laodong.com.vn đã có cuộc trao đổi với ông Nguyễn Đức Phường, Hội Thiên văn – Vũ trụ Việt Nam xung quanh những vấn đề đó.

Xin ông cho biết, hiện tượng nguyệt thực toàn phần sẽ diễn ra như thế nào trong ngày 16.6 tới?

Trong nguyệt thực lần này, nguyệt thực một phần sẽ bắt đầu lúc 1 giờ 22 phút 56 giây (giờ Việt Nam), nguyệt thực toàn phần bắt đầu lúc 2 giờ 22 phút 30 giây, nguyệt thực toàn phần cực đạt xảy ra lúc 3 giờ 12 phút 37 giây. Nguyệt thực toàn phần kết thúc lúc 4 giờ 2 phút 42 giây và nguyệt thực một phần kết thúc lúc 5 giờ 2 phút 15 giây.

Bóng Trái đất sẽ bao phủ toàn bộ toàn bộ bề mặt mặt trăng trong gần 100 phút nên đây sẽ là một trong những lần nguyệt thực dài nhất thế kỷ 21, chỉ kém nguyệt thực toàn phàn dài nhất thế kỷ 21 có 3 phút. Lần nguyệt thực toàn phần dài nhất thế kỷ 21 sẽ xảy ra vào ngày 27.7.2018.

Mặt trăng sẽ có màu gì khi xảy ra hiện tượng này?

Nguyệt thực toàn phần xảy ra khi trái đất ở vị trí giữa mặt trời và mặt trăng, 3 thiên thể này cùng nằm trên một đường thẳng. Khi nguyệt thực toàn phần xảy ra, bóng trái đất sẽ bao phủ toàn bộ mặt trăng. Lúc đó, chúng ta sẽ thấy mặt trăng hiện ra với màu đỏ gạch. Lý do là bởi vì hầu hết ảnh sáng mặt trời khi đi qua lớp khí quyển mỏng của trái đất bị hấp thụ, chỉ có ánh sáng màu đỏ có bước sóng dài ít bị hấp thụ và tiếp tục xuyên qua lớp khí quyển này. Do lớp khí quyển của trái đất có tác dụng như một thấu kính hội tụ nên những tia sáng đỏ bị khúc xạ và tiếp tục chiếu sáng bề mặt mặt trăng. Do vậy, chúng ta sẽ thấy mặt trăng có màu đỏ gạch trong thời gian xảy ra nguyệt thực toàn phần.

Vậy chúng ta có thể quan sát nguyệt thực toàn phần bằng mắt thường không, thưa ông?

Khác với nhật thực, khi quan sát phải sử dụng kính chuyên dụng với các bộ lọc, còn đối với nguyệt thực thì chúng ta có thể chiêm ngưỡng bằng mắt thường và các bạn có thể sử dụng máy ảnh, camera, ống nhòm có độ phóng đại vừa phải để quan sát, chụp ảnh.

Những khu vực nào có thể quan sát được hiện tượng thiên nhiên kỳ thú này, thưa ông?

Phần lớn châu Âu, châu Á, toàn bộ châu Phi, châu Úc, châu Nam Cực và một phần Nam Mỹ sẽ quan sát được hiện tượng thiên nhiên thú vị này.

Ông có thể cho biết, người dân Việt Nam có cơ hội được chiêm ngưỡng mấy lần nguyệt thực toàn phần trong năm nay?

Sẽ có cơ hội được chiêm ngưỡng 2 lần nguyệt thực toàn phần. Lần đầu tiên là rạng sáng ngày 16.6 tới đây và lần thứ hai sẽ xảy ra vào ngày 10.12.2011. Trong lần thứ hai, nguyệt thực một phần sẽ bắt đầu lúc 19 giờ 45 phút 42 giây, nguyệt thực toàn phần bắt đầu lúc 21 giờ 6 phút 16 giây, nguyệt thực toàn phần cực đạt xảy ra lúc 21 giờ 31 phút 49 giây, nguyệt thực toàn phần kết thúc lúc 21 giờ 57 phút 24 giây và nguyệt thực một phần kết thúc lúc 23 giờ 17 phút 58 giây. Thời gian nguyệt thực toàn phần lần thứ hai kéo dài khoảng 52 phút. Thuận lợi của lần nguyệt thực này là xảy ra vào đêm 10.12 nên chúng ta không cần phải thức khuya. Tuy nhiên, thời gian này đang vào mùa đông nên bầu trời thường nhiều mây u ám cản trở tầm nhìn, thời tiết lạnh giá với người miền Bắc.

So với nhật thực, tần xuất xuất hiện của nguyệt thực như thế nào, thưa ông?

Mặc dù chúng ta thường xuyên quan sát được hiện tượng nguyệt thực nhiều hơn nhật thực nhưng thực tế tần xuất xuất hiện nhật thực nhiều hơn nguyệt thực. Lý do là bởi, mỗi lẫn xảy ra nguyệt thực thì hơn một nửa trái đất trong vùng bóng tối có thể quan sát được hiện tượng này trong khi nhật thực chỉ được quan sát trong một dải hẹp.

Ông có lời khuyên nào đối với những người muốn quan sát hiện tượng thiên nhiên này?

Đây là hiện tượng thiên nhiên bình thường, hoàn toàn có thể tính toán chính xác thời điểm diễn ra, không mang yếu tố tâm linh, cũng không đe dọa đến sự sống trên trái đất.

Thời gian xảy ra nguyệt thực toàn phần lần đầu tiên vào rạng sáng ngày 16.6 tới nên chúng ta phải thức khuya. Do đó, những ai muốn quan sát hiện tượng này hãy cẩn trọng với sức khỏe của mình vì dễ bị ngấm sương.
Xin cảm ơn ông!

Nguyễn Lê thực hiện
Nguồn: http://laodong.com.vn/Tin-Tuc/Se-co-nguyet-thuc-toan-phan-dai-100-phut-vao-rang-sang-166/46214

Ngày 16.6 có nguyệt thực toàn phần

2011-06-13T05:39:00.000-07:00

* Miền Bắc nắng nóng 38 độ C

Thanh Niên - Rạng sáng 16.6, người dân khắp châu Phi, châu Úc, châu Nam Cực, phần lớn châu Âu và châu Á, trong đó có VN và một phần Nam Mỹ sẽ có cơ hội quan sát hiện tượng thiên nhiên kỳ thú: nguyệt thực toàn phần.

Ông Nguyễn Đức Phường, Hội Thiên văn - vũ trụ VN ngày 8.6 cho biết, nguyệt thực toàn phần bắt đầu lúc 2 giờ 22 phút 30 giây (giờ Hà Nội), đạt cực đại lúc 3 giờ 12 phút 37 giây và kết thúc vào hồi 4 giờ 2 phút 42 giây. Theo ông Phường, khi đó, bóng trái đất sẽ bao phủ toàn bộ bề mặt mặt trăng trong gần 100 phút nên đây sẽ là một trong những lần nguyệt thực dài nhất thế kỷ 21, chỉ kém nguyệt thực toàn phần dài nhất thế kỷ 21 (diễn ra vào ngày 27.7.2018) 3 phút.

* Trung tâm Dự báo khí tượng thủy văn T.Ư cho biết, hôm qua 8.6, ở các tỉnh Bắc Bộ, Bắc và Trung Trung Bộ tiếp tục xảy ra nắng nóng trên diện rộng. Nhiệt độ lúc 13 giờ chiều cùng ngày phổ biến trong khoảng 35-36 độ C, một số nơi trên 36 độ C như: Như Xuân (Thanh Hóa) 36,8 độ C; Tương Dương (Nghệ An) 37,4 độ C... Dự báo trong 2-3 ngày tới, người dân các tỉnh nêu trên tiếp tục phải hứng chịu nắng nóng với nhiệt độ cao nhất phổ biến khoảng 35-37 độ C, có nơi trên 38 độ C.

Quang Duẩn - Mai Vọng
Nguồn: http://www.thanhnien.com.vn/Pages/20110608/Ngay-16-6-co-nguyet-thuc-toan-phan.aspx

Bác kính yêu luôn sống mãi trong tâm hồn chúng ta

2011-05-18T19:44:00.000-07:00

Hôm nay là ngày sinh nhật Bác. Những ngày này, trong mỗi con người Việt Nam chúng ta lại trào dâng niềm cảm xúc bồi hồi và tình cảm thiêng liêng tới Người cha già vĩ đại của dân tộc.
Bác luôn sống mãi trong tâm hồn Việt Nam.

Thư giãn trong...1 phút

2011-05-11T00:33:00.000-07:00

Công việc lúc nào cũng ngập đầu.Cái bụng cứ to ra vì bệnh ngồi nhiều, tóc mỗi ngày rụng vài sợi (đối với mình là quá nhiều vì thứ vốn đó không còn nhiều)?! Thường xuyên căng thẳng.
Để cân bằng, tôi luôn nghĩ ra nhiều thứ oái oăm. Nhưng cách "nhân văn" nhất là đọc truyện cười, xem Tom & Jerry, và cả những... bài văn ngộ nghĩnh như thế này nữa...
http://vnexpress.net/gl/cuoi/tieu-pham/2011/05/nhung-bai-van-bat-hu-cua-hoc-tro-phan-12/
Từ đó đọc các phần còn...chưa đọc

Đêm nay có mưa sao băng

2011-05-04T18:33:00.000-07:00

Thanh Niên - Ông Nguyễn Đức Phường, Hội Thiên văn - Vũ trụ VN, cho biết đêm nay 5.5 và rạng sáng 6.5, trên khắp mọi miền đất nước có thể chiêm ngưỡng hiện tượng mưa sao băng Eta Aquarids (mưa sao băng Bảo Bình).
Nếu điều kiện thời tiết thuận lợi, có thể thấy từ 50 - 60 sao băng/giờ, thời điểm quan sát tốt nhất là sau 1 giờ sáng ngày 6.5. Để chiêm ngưỡng hiện tượng thiên nhiên này trọn vẹn, mọi người hướng mắt về phía chòm sao Bảo Bình nằm ở phía đông. Mưa sao băng không làm hại đến mắt cũng như sức khỏe con người, vì vậy quan sát bằng mắt thường là tốt nhất.

“Mưa sao băng xuất hiện khi các thiên thạch lao vào bầu khí quyển với vận tốc rất lớn, khoảng 30 - 50 km/giây, tạo ra các sóng xung kích, nén các phần tử không khí phía trước làm cho nhiệt độ cao đến hàng nghìn độ và bị bốc cháy tạo ra những vệt sáng ở độ cao 60 - 100 km tính từ mặt đất lên”, ông Phường giải thích.

Quang Duẩn

4 hành tinh hội ngộ

2011-04-23T17:43:00.000-07:00

Thanh Niên - Ông Nguyễn Đức Phường - Hội Thiên văn - Vũ trụ VN cho biết từ nay đến đầu tháng 5, người dân trên khắp thế giới sẽ có cơ hội chiêm ngưỡng một hiện tượng thiên văn kỳ thú: sự hội ngộ của 4 hành tinh trong hệ mặt trời là sao Thủy, sao Kim, sao Hỏa và sao Mộc.

Theo ông Phường, có thể quan sát thấy sao Kim và sao hỏa ngay từ đầu tháng 4 và đến cuối tháng này, sao Mộc và sao Thủy sẽ tiến gần đến hai hành tinh này cho đến khi chúng tụ tập tại một vùng không gian hẹp trong chòm sao Song Ngư.

Tháng 5 là khoảng thời gian lý tưởng để chiêm ngưỡng hiện tượng hiếm có này. Vào ngày 12.5, sao Mộc, sao Kim và sao Thủy sẽ cùng nằm trên một đường thẳng với sao Hỏa. Để quan sát được hiện tượng này, chúng ta hãy hướng mắt về phía chân trời đằng đông, vào buổi sáng khi bình minh chưa chiếu rạng và nhìn về phía chòm sao Song Ngư.

Quang Duẩn

Điều gì xảy ra khi bão mặt trời trở lại?

2011-04-19T03:50:00.000-07:00

SGTT.VN - Thời gian gần đây mặt trời đã vài lần phát ra các đợt bùng nổ trên bề mặt khí quyển, với những vụ nổ được ghi nhận mạnh nhất trong 4 năm qua, giải phóng năng lượng. Các chuyên gia nhận định mùa bão mặt trời đã khởi động. Những vụ nổ này có thể tàn phá vệ tinh, phá hỏng mảng lưới điện, đe doạ sức khoẻ của con người. Xung quanh vấn đề này, SGTT có cuộc trao đổi với ông Nguyễn Đức Phường, hội Thiên văn – vũ trụ Việt Nam.

Ông có thể lý giải hiện tượng “Mùa bão mặt trời”? Nhiều người cho rằng đây là hiện tượng mặt trời thức dậy, vậy chu kỳ “ngủ thức” này diễn ra như thế nào?
Hằng ngày, mặt trời mọc và lặn đều đặn khiến chúng ta có cảm giác đó như một người mẹ hiền, ban sức sống cho vạn vật. Nhưng trên khía cạnh khoa học, mặt trời hoạt động vô cùng dữ dội. Những vụ bùng phát diễn ra liên tục khắp bề mặt của mặt trời. Những vụ bùng nổ sắc cầu lớn dễ dàng được quan sát từ trái đất qua các thiết bị chuyên dụng. Những vụ bùng nổ đó sẽ phóng thích vào không gian một luồng vật chất lớn với tốc độ từ vài trăm đến hàng nghìn km/giây. Luồng vật chất này bao gồm những hạt mang điện tích. Khi luồng vật vất chất này bay đến trái đất tạo nên bão mặt trời.

Những vụ nổ lớn của mặt trời gây ra hiện tượng bão từ và cũng như những cơn bão trên trái đất, bão từ được chia làm 3 cấp: cấp mạnh nhất là cấp X, cấp trung bình là cấp M và cấp C là nhỏ nhất. Tuy nhiên, cứ sau 11 năm (gọi là chu kỳ hoat động của mặt trời) thì các hoạt động của mặt trời diễn ra mãnh liệt nhất và được gọi là thời cực điểm hoạt động hay “mùa bão mặt trời”.

Thời gian gần đây có những dấu hiệu nào để nói rằng bão mặt trời trở lại, thưa ông?

Với chu kỳ hoạt động là khoảng 11 năm, khoảng thời gian gần đây nhất hoạt động mặt trời đạt cực đại là từ năm 1999 -2001. Như vây, từ năm 2010-2013 sẽ là cực đại tiếp theo trong chu kỳ hoạt động của mặt trời. Nhiều khả năng, hoạt động của mặt trời sẽ đạt đỉnh điểm vào năm 2012. Mỗi khi mặt trời hoạt động mạnh, quan sát qua bộ lọc chuyên dụng chúng ta có thể thấy trên mặt trời có nhiều vết đen. Thậm chí, những vết đen lớn có thể được nhìn thấy rõ bằng mắt thường.

Với các nhà khoa học, việc ghi nhận một cơn bão mặt trời không khó. Các vệ tinh được phóng vào vũ trụ như SOHO, SDO … để quan sát, chụp ảnh mặt trời sẽ dễ dàng phát hiện được những vụ nổ bất thường có thể gây ra bão mặt trời trước khi đến trái đất, đo đạc những tính chất vật lý bất thường của mặt trời. Do hoạt động của mặt trời vô cùng phức tạp nên hiện tại khoa học chưa thể tính toán, tiên đoán được khi nào sẽ diễn ra những vụ bùng phát, phun trào lớn tai những khu vực nhất định trên bền mặt mặt trời.

Được biết, mùa bão mặt trời sẽ tạo nên những hiện tượng cực quang tuỵêt đẹp kèm theo những hiệu ứng phụ không mong muốn, ông có thể chia sẻ thêm?

Không chỉ trong mùa bão mặt trời mà ngay cả những thời điểm xảy ra một vụ bùng phát lớn trên mặt trời, những người dân ở gần khu vực vùng cực sẽ được chiêm ngưỡng một hiện tượng cực quang đẹp mắt. Đó là do những luồng gió mặt trời mang theo những hạt mang điện năng lượng cao và cả từ trường mạnh sẽ tương tác với các nguyên tử, phân tử khí trong thành phần khí quyển trên trái đất. Những nguyên tử này sẽ bị “kích thích” rồi sau đó trở về “trạng thái bình thường” và giải phóng năng lượng dưới dạng photon. Chính điều này tạo ra ánh sáng huyền ảo của cực quang. Màu sắc của cực quang là do các nguyên tử và phân tử của các nguyên tố khác nhau trong khí quyển tạo nên như oxy, nitơ…Hiện tượng cực quang xảy ra ở gần vùng cực. Nó thường bắt đầu phát sáng ở độ cao khoảng 100km từ mặt đất. Khu vực cực quang trải rộng nhiều hay ít tùy thuộc vào cường độ hoạt động của mặt trời.

Đời sống của con người sẽ bị những ảnh hưởng, đe doạ trực tiếp như thế nào từ những hoạt động của mặt trời, thưa ông?

Bão mặt trời có thể ảnh hưởng trực tiếp, thậm chí phá hủy mạng lưới thông tin liên lạc và ảnh hưởng trực tiếp đến sức khỏe của con người. Đối với ngành hàng không, bão mặt trời sẽ có ảnh hưởng đáng kể như cắt đứt liên lạc với trung tâm điều khiển trên mặt đất, gây những tai hoạ cho ngành hàng không. Với phi hành gia,hệ thống vỏ tàu vũ trụ và bộ áo cũng như các trang thiết bị khác của họ cũng không thể ngăn chặn hết những tia năng lượng cao phát sinh trong những vụ nổ lớn trên mặt trời.
Tại thời điểm bão mặt trời mạnh có thể phá hủy hệ thống thông tin liên lạc, GPS, mạng lưới điện, gây hư hại cho ngành dầu khí, viễn thông. Với những người thường xuyên làm việc trên mây (phi công, nữ tiếp viên) thì không sao, nhưng những người bị tim mạch, tuần hoàn não, thần kinh…thì sẽ bị ảnh hưởng. Một cuộc điều tra gần đây cho thấy, số người vào viện và số người tử vong tăng lên trong mỗi lần xảy ra bão mặt trời.

Ông cho biết, trong thời gian tới sẽ có bao nhiêu trận bão mặt trời? Việt Nam có nằm trong vùng bị ảnh hưởng của bão mặt trời lần này không?

Hầu như khi bão mặt trời xẩy ra, toàn thế giới trong đó có Việt Nam sẽ bị tác động. Tuy nhiên, so với nhiều khu vực khác thì Việt Nam do đặc điểm vị trí địa lý sẽ chịu tác động nhẹ hơn.

Trong khoảng thời gian 2012 - 2013, sẽ có khoảng gần 50 trận bão từ sẽ hoạt động mạnh với cường độ lớn có thể lên tới 500 - 600 nT (nano Tesla – đơn vị đo từ trường). Những trận bão từ có cường độ trên 200 nT sẽ bắt đầu có ảnh hưởng đến sức khỏe con người.

Xin cảm ơn ông!
Thanh Tuyền
---
Trong năm 2011, bão từ sẽ gia tăng với 20 – 25 trận, cường độ cũng sẽ mạnh và càng về cuối năm các trận càng mạnh hơn. Với những người có tiền sử bệnh tim mạnh, thần kinh, các bệnh về xương khớp có thể nhận biết được bão từ. Những ngày bão xảy ra, chúng ta nên nghỉ ngơi trong nhà và hạn chế ra ngoài. Những người mẫn cảm với biến thiên từ trường cần chú ý khi tham gia giao thông hay làm việc trên cao, đi một mình ra bên ngoài. Những bệnh nhân tim mạch có thể sử dụng lồng Faraday (một lồng bằng kim loại, có thể được đan bằng lưới kim loại, bên trong bề mặt vật dẫn bằng 0 nên nếu bên ngoài có tích điện thì người bên trong cũng không bị giật - PV) để bảo vệ.

PGS.TS Hà Duyên Châu, nghiên cứu viên cao cấp của viện Vật lý địa cầu (viện Khoa học và công nghệ Việt Nam).

Người dân TP.HCM lo ngại “siêu mặt trăng”?

2011-04-18T05:27:00.000-07:00

Vietnamnet - Nhiều người dân TP.HCM đang lo ngại đêm nay (17/4), “siêu mặt trăng” sẽ tác động lớn đến thủy triều ở đây.
Đêm nay một lần nữa, sự kì thú sẽ được tái xuất khi mặt trăng sẽ lại ở rất gần trái đất. Trên báo Thanh niên, Thạc sĩ Lê Thị Xuân Lan (Đài Khí tượng thủy văn khu vực Nam Bộ) cũng từng cho biết, về nguyên tắc, hiện tượng thủy triều liên quan chặt chẽ đến mặt trăng.
Báo Người đưa tin cũng dẫn lời Ông Nguyễn Đức Phường (Hội Thiên văn Vũ trụ Việt Nam) cho biết: điểm tác động duy nhất của mặt trăng tới trái đất là làm cho thủy triều thay đổi.

Nhưng thực tế, mức tác động là rất nhỏ so với các thiên tai khác. Nếu thời điểm mặt trăng và trái đất gần nhau đúng vào ngày rằm cũng chỉ làm thủy triều tăng thêm khoảng 10%. Tác động thủy triều đối với TP.HCM là không đáng lo ngại.

Ông cũng khẳng định, không có mối liên hệ nào giữa việc mặt trăng và trái đất tiến gần nhau với các thảm họa, động đất, sóng thần...

"Siêu mặt trăng" là hiện tượng mặt trăng trong đêm rằm (15 âm lịch) nhìn lớn hơn và sáng hơn so với mặt trăng bình thường cùng ngày này ở các tháng khác. Hiện tượng này xuất hiện ở thời điểm mặt trăng ở gần trái đất nhất.
Trước đó, vào ngày 19/3 vừa qua, "Siêu mặt trăng" đã lớn hơn 14% và sáng hơn khoảng 30%.

Dự kiến lần này, mặt trăng không sát trái đất như ngày 19/3, vì thế độ sáng chỉ hơn khoảng 20% và to hơn khoảng 10% so với ngày bình thường.

Được biết, hiện tượng siêu mặt trăng xảy ra vào ngày hôm nay sẽ bắt đầu từ 18 giờ 37 phút và kết thúc vào lúc 5 giờ 22 sáng ngày hôm sau. Giờ xem hiện tượng siêu mặt trăng tốt nhất cho lần này tại Việt Nam là 23 giờ 20 phút ngày 17/4. Khi ấy, mặt trăng sẽ gần trái đất nhất, và từ trái đất sẽ thấy được mặt trăng sáng nhất và to nhất.

Theo các nhà khoa học, trong những năm tới, “siêu mặt trăng” sẽ xuất hiện trong những ngày sau: 14/11/2016, 2/1/2018, 21/1/2023, 25/11/2034 và 13/1/2036.

M. Châu (Tổng hợp)
Nguồn: http://vietnamnet.vn/vn/tin-nhanh/16946/nguoi-dan-tp-hcm-lo-ngai--sieu-mat-trang--.html

"Siêu trăng" tối nay khác "siêu trăng" ngày 19/3 thế nào?

2011-04-18T05:23:00.000-07:00

Báo KH&ĐS - Ngày 17/4 tới, một lần nữa, Mặt Trăng sẽ lại ở rất gần Trái Đất. Hiện tượng này có tác động đến thủy triều khiến nhiều người lo ngại TP.HCM sẽ gặp nguy. Tuy nhiên theo các chuyên gia, do mức độ tác động không lớn nên vào ngày này, ảnh hưởng thủy triều đối với TPHCM là không đáng lo ngại.

Không trùng lặp

Ông Nguyễn Đức Phường, Hội Thiên văn Vũ trụ Việt Nam giải thích: Việc Mặt Trăng và Trái Đất đến gần nhau không phải là hiện tượng lạ. Mặt Trăng quay quanh Trái Đất không phải theo quỹ đạo tròn mà theo quỹ đạo hình elip vì thế có lúc Mặt Trăng ở xa Trái Đất (viễn điểm) lúc lại ở rất gần Trái Đất (cận điểm). Trong mỗi chu kỳ quỹ đạo, Mặt Trăng đều đi qua cận điểm và viễn điểm.

Nghĩa là, trong mỗi chu kỳ quỹ đạo, Mặt Trăng và Trái Đất cũng ở gần với nhau nhất tại một thời điểm nào đó. Đôi khi do ngẫu nhiên Mặt Trăng và Trái Đất ở gần nhau vào đúng ngày rằm (ngày 19/3 vừa qua là một ví dụ). Khi đó người ta gọi sự trùng hợp này là "siêu Mặt Trăng" bởi do rơi vào đúng ngày rằm nên Mặt Trăng sẽ sáng và lớn hơn ngày thường (ngày 19/3 vừa qua, Mặt Trăng sáng hơn khoảng 30% và to hơn bình thường khoảng 14%).

Dự kiến vào ngày 17/4 này, Mặt Trăng không sát Trái Đất như ngày 19/3, vì thế độ sáng chỉ hơn khoảng 20% và to hơn khoảng 10% so với ngày bình thường.
Nhưng, ngày 17/4 tới, theo giờ và lịch âm thì là ngày rằm, nhưng thực tế trăng rằm xảy ra vào 2h44 UTC (tức khoảng 9h45 phút giờ Việt Nam) ngày 18/4. Trong khi đó, Mặt Trăng đi qua cận điểm vào 6h01 UTC ngày 17/4, tức là trước đó tới hơn 20 giờ. Như vậy, không thể coi hiện tượng ngày 17/4 là sự trùng lặp với hiện tượng ngày 19/3. Mặt khác, khoảng cách của Mặt Trăng tới Trái Đất vào cận điểm của ngày 17/4 là 358.087km không gần so với ngày 19/3 vì thế độ sáng và độ lớn cũng không bằng so với ngày 19/3.

TP.HCM không đáng lo

Ông Nguyễn Đức Phường khẳng định không có mối liên hệ nào giữa việc Mặt Trăng và Trái Đất tiến gần nhau với các thảm họa, động đất, sóng thần... bởi lực hấp dẫn giữa Mặt Trăng và Trái Đất không đủ lớn để làm biến dạng, thay đổi cấu trúc địa tầng của Trái Đất. Hiện tượng siêu Mặt Trăng ngày 19/3 xảy ra gần với thảm họa động đất và sóng thần ở Nhật Bản ngày 11/3 chỉ là sự trùng hợp mang tính ngẫu nhiên.

Điểm tác động duy nhất của Mặt Trăng tới Trái Đất là làm cho thủy triều thay đổi. "Do địa hình thấp, mật độ sông nhiều nên TP.HCM dễ bị ảnh hưởng bởi thủy triều, đặc biệt là triều cường. Tuy nhiên, thực tế, mức tác động là rất nhỏ so với các thiên tai khác. Nếu thời điểm Mặt Trăng và Trái Đất gần nhau đúng vào ngày rằm cũng chỉ làm thủy triều tăng thêm khoảng 10%. Ngày 17/4 này tác động thủy triều đối với TP.HCM là không đáng lo ngại", ông Phường khẳng định.

1. Cũng trong ngày 17/4, một hiện tượng kỳ thú của thiên văn sẽ xuất hiện: Vào khoảng 19h, nếu quan sát Mặt Trăng sẽ thấy Mặt Trăng cùng với sao Thổ (Saturn) và sao Spica (ngôi sao sáng nhất trong chòm sao Virgo) ở gần nhau trên bầu trời. Chúng lập thành một tam giác vuông mà Mặt Trăng chính là góc vuông.

2. Một hiện tượng thiên văn khác đáng chú ý đó chính là sự hội ngộ của 4 hành tinh Thủy, Kim, Hỏa, Mộc. Cuối tháng 4, đầu tháng 5, vào rạng sáng (khoảng 4h30 - 6h), có thể hướng mắt về chân trời phía Đông (phía chòm sao Song Ngư) sẽ thấy sự hội tụ của 4 hành tinh này. Khác với những vì sao khác, những hành tinh này không nhấp nháy và có màu sắc rất đặc trưng ví dụ, sao hỏa đỏ rực như lửa...

Lan Hoa

Ngắm 'siêu trăng' vào chủ nhật

2011-04-15T02:12:00.000-07:00

Vnexpress - Chủ nhật này, mặt trăng và trái đất tiến lại gần nhau, Việt Nam lại có cơ hội chiêm ngưỡng "siêu trăng" lần hai trong năm, với khoảng cách xa hơn hồi tháng trước.

Thạc sĩ Trần Tiến Bình, phụ trách phòng nghiên cứu Lịch, thuộc Viện khoa học và công nghệ Việt Nam, cho biết thời điểm mặt trăng cận địa, tức là ở điểm gần trái đất nhất, là 13h (giờ Hà Nội) ngày 17/4.

"Như vậy, vào tối chủ nhật, người quan sát ở Việt Nam có thể thấy mặt trăng to và tròn hơn bình thường. Mặt khác, thời điểm này lại rơi vào đúng ngày rằm nên trăng to hơn khoảng 14% và sáng hơn bình thường 30% ", ông Bình nói.

Thông thường khoảng cách giữa trái đất và mặt trăng khoảng 384 nghìn km, lần xuất hiện này, mặt trăng cách trái đất là 358.087 km, xa hơn lần xuất hiện hôm 19/3 - khoảng cách khi đó là 356.577 km.

Ông Nguyễn Đức Phường, Hội Thiên văn - Vũ trụ Việt Nam cho rằng, "siêu mặt trăng" là cách gọi dân gian khi nói đến hiện tượng mặt trăng tiến gần trái đất nhất.

Cũng theo ông Phường, đó là hiện tượng bình thường, nhưng trong một năm xuất hiện hai lần siêu trăng trùng với ngày rằm là chuyện hiếm gặp.

Ông Phường cũng khẳng định, "siêu trăng" không liên quan đến động đất, sóng thần hay núi lửa như nhiều lời tiên đoán, do lực hút của mặt trăng là rất nhỏ nên không ảnh hưởng đến cấu trúc địa tầng của trái đất, không gây ra các thiên tai kể trên, mà chỉ gây ra hiện tượng thủy triều.

Hôm 19/3, Việt Nam có cơ hội thấy "siêu trăng", các bạn trẻ tại Hà Nội và tại Nha Trang đã tổ chức thành nhóm để chiêm ngưỡng hiện tượng này.

Chủ nhật này nếu trời quang mây, chúng ta tiếp tục có cơ hội ngắm siêu trăng.

Thế giới từng chứng kiến những lần xuất hiện “siêu trăng” vào năm 1955, 1974, 1992 và 2005 cùng với hiện tượng thời tiết khắc nghiệt đi kèm.
Hương Thu
Nguồn: http://vnexpress.net/gl/khoa-hoc/2011/04/ngam-sieu-trang-vao-chu-nhat/

“Siêu mặt trăng” lại xuất hiện

2011-04-13T16:17:00.000-07:00

Thanh Niên - Ngày 17.4, “siêu mặt trăng” sẽ lại xuất hiện. Khi đó, mặt trăng sẽ sáng hơn so với bình thường 20%, khoảng cách giữa mặt trăng và trái đất ở vào khoảng 358.090 km, xa hơn so với “siêu mặt trăng” hôm 19.3 vừa qua. Ông Nguyễn Đức Phường, Hội Thiên văn - Vũ trụ VN, cho biết “siêu mặt trăng” là cách gọi dân gian khi nói đến hiện tượng mặt trăng tiến gần đến trái đất nhất đúng vào ngày rằm (15 âm lịch).

“Siêu mặt trăng” là hiện tượng khoa học bình thường, sự xuất hiện của “siêu mặt trăng” trong 2 tháng liên tiếp tuy rất hiếm gặp nhưng sẽ không “đem theo” động đất, sóng thần và núi lửa như nhiều lời đồn đoán.

Quang Duẩn

Nguồn: http://www.thanhnien.com.vn/Pages/20110414/Sieu-mat-trang-lai-xuat-hien.aspx

Bác bỏ tin đồn từ GS.Phạm Duy Hiển

2011-04-06T18:22:00.000-07:00

Sáng nay check mail nhận được thư của GS.Phạm Duy hiển về một số tin đồn không có cơ sở khoa học nhưng lại nhân danh GS. Thật là bức xúc khi vẫn còn nhiều kẻ cơ hội làm chuyện xấu ảnh hưởng đến dư luận trong khi chúng ta đang phải chật vật trong thương đau của thảm họa. Và đáng trách hơn, những kẻ đó lại nhân danh GS.Phạm Duy Hiển.
Theo đề nghị của GS.Hiển, tôi xin đưa toàn văn nội dung email:

Chao cac anh chi,
Hien nay tren mang dang phat tan mot thong tin bia dat rat nguy hiem , lai con noi la tu toi GS Pham Duy Hien. Xin cac anh chi vui long phat tan nhanh bai viet ngan cua toi duoi day de tran an du luan. That la te hai.

PDH

Dưới đây là toàn văn attached file của chú Hiển:

Bác bỏ tin bịa đặt

Hiện nay trên mạng internet đang phát tán một thông tin bịa đặt nói có đám mây phóng xạ rất nguy hiểm từ Nhật đang bay đến Việt Nam.

Trên thực tế ở Fukushima hiện nay chuyện gây cấn nhất vẫn là phóng xạ dò ra nước biển và các chuyên gia Nhật đang tìm cách xác định vị trí các chỗ dò để bịt lại. Còn về phóng xạ thoát ra khí quyển, mức độ đã giảm đi đáng kể trong những ngày gần đây. Các thiết bị quan trắc liều xạ tại nhiều khu vực trong vòng bán kính 100 km quanh nhà máy đều cho thấy số đo giảm dần, phần lớn đều giảm đi khoảng mười lần. Thí dụ, tại làng Litate cách nhà máy 40 km về phía Tây Bắc liều xạ đã giảm từ 45 micro Sivơ/giờ ngày 15/3 xuống còn 5 micro Sivơ/giờ ngày 4/4. Tại một điểm quan trắc ở quận Ibaraki cách nhà máy 80 km về phía nam, liều xạ cao nhất là 4 micro Sivơ/giờ ngày 22/3 nay chỉ còn 0,4 micro Sivơ/giờ.

Như vậy, nếu không có những diễn biến xấu đặc biệt trong những ngày tới, phóng xạ trong không khí ở Fukushima sẽ tiếp tục giảm nữa, rất ít khả năng lan đến các nước khác như đã thấy trước đây.

Những tin đồn thất thiệt trên đây thật đáng trách.

GS Phạm Duy Hiển

Pioneer: “tăng lực” KH&CN Việt Nam

2011-04-05T20:07:00.000-07:00

Hôm nay vô tình đọc chút tài liệu về kinh nghiệm của Hàn Quốc trong việc coi KH&CN là động lực quan trọng đưa xử sở kim chi trở thành "kỳ tích sông Hàn", tôi nhớ lại bài viết từ vài năm trước khi các chuyên gia từ đất nước này sang "bắt mạch" cho ta. (bài đã đăng trên Tia Sáng, 2007).
--------
Sau nhiều lần tiếp xúc với các chuyên gia và “mục sở thị” những trung tâm nghiên cứu của Việt Nam, TS.Ji-Ho Hwang cùng các chuyên gia khác từ Viện Kế hoạch và Đánh giá KH&CN Hàn Quốc (KISTEP) đã đề xuất với Bộ KH&CN Chương trình Pioneer với mục đích sàng lọc, đầu tư triển khai những công nghệ chủ chốt đạt trình độ quốc tế bằng việc phát triển những nhóm nghiên cứu mạnh.

“Bốc thuốc” cho KHCN Việt Nam
Khác hẳn với cách nhìn “khá lạc quan” của nhiều nhà quản lý và nhà khoa học trong nước, TS.Hwang lại có một cái nhìn khác biệt. Anh cho biết, “Qua khảo sát “khá kỹ” môi trường nghiên cứu ở Việt Nam, phân tích các đề tài nghiên cứu chúng tôi đưa ra kết luận: hoạt động nghiên cứu trong các trường đại học còn quá ít và chủ yếu lấy định hướng giảng dạy là chính; các doanh nghiệp hầu như không tiến hành R&D; liên kết giữa trường, viện và doanh nghiệp rất mong manh; năng lực quản lý các hoạt động KHCN cũng như năng lực cạnh tranh về KHCN còn rất thấp; kinh phí đầu tư cho R&D còn thấp và đầu tư theo kiểu dàn trải”.
Trên cơ sở đã “định vị” thực trạng KHCN Việt Nam và “định vị” chương trình Pioneer, TS.Hwang cho biết, “Pioneer rất cần thiết cho Việt Nam bởi vì nó có vị trí là nền tảng của công nghệ và giúp nâng cao năng lực cạnh tranh về KH&CN. Và các bạn cũng phải luôn nghĩ cho nền tảng KHCN nước nhà. Nếu không đẩy mạnh sáng tạo công nghệ thì khoảng cách giữa Việt Nam và các nước phát triển ngày càng tăng”. Có thể nói, Pioneer là một quá trình đồng bộ, chặt chẽ theo chuẩn mức quốc tế từ việc kêu gọi đề cương, đánh giá xét chọn, theo dõi hàng năm, đánh giá giữa kỳ và cuối cùng là đánh giá kết thúc để làm sao cho “ra lò” những công nghệ chủ chốt, đa ngành đạt trình độ quốc tế.
“Viện KISTEP của chúng tôi và Viện VISTEC của Bộ KH&CN đã làm việc đồng bộ cùng nhau để đưa ra những tiêu chí đánh giá tiềm năng KH&CN Việt Nam, và có thể kết luận rằng, Việt Nam có đủ khả năng để triển khai Chương trình Pioneer hiệu quả”, TS.Hwang khẳng định.

Cũ người nhưng... mới ta
Những năm của thập kỷ 80, Hàn Quốc cũng đã phải tự tay “bắt mạch” cho mình để mong tìm ra những bài thuốc hiệu nghiệm chữa trị căn bệnh chậm tiến của nền KHCN, khi quốc gia này đặt mục tiêu KHCN là nền tảng phát triển kinh tế. Hàn Quốc đã ý thức rằng, kinh tế tri thức thế kỷ 21 sẽ là kỷ nguyên của cạnh tranh toàn cầu dựa trên sức mạnh KHCN. Và đất nước của xứ sở kim chi cũng đã một vài lần “bốc”... nhầm thuốc. Những chương trình như “Các chương trình R&D quốc gia” hay “Dự án G7” đã không mang lại hiệu quả mong muốn trong sự kỳ vọng của nhiều chuyên gia về chiến lược chính sách.
Chỉ đến những năm gần đây, khi viện KISTEP được thành lập, Hàn Quốc đã nhìn ra thế giới bên ngoài học tập kinh nghiệm và mô hình phát triển KHCN của một số nước như Úc, Nhật, Pháp,... sau đó điều chỉnh và áp dụng phát triển KHCN tại nước mình. Pioneer không phải là chương trình do Hàn Quốc “sáng tạo” ra, mà thực chất, đây là một chương trình “tích hợp” kinh nghiệm từ một số nước thành công đi trước. Chính vì vậy, khi áp dụng cho Việt Nam, các chuyên gia đã phải điều chỉnh cho phù hợp với điều kiện và hoàn cảnh KHCN trong nước. Do đó Pioneer không phải là một “thuật toán đa năng” và cũng không phải là một phép nhiệm mầu. Nhưng nó sẽ là một liều thuốc hiệu nghiệm nếu chúng ta “nghiêm túc” và nỗ lực hết khả năng thực hiện theo những quy chuẩn chặt chẽ.
Định hướng của chương trình Pioneer là xét chọn các nhóm nghiên cứu mạnh, đánh giá các đề cương nghiên cứu, lựa chọn nhà nghiên cứu xuất sắc và nuôi dưỡng họ cho các nhóm nghiên cứu mạnh quốc gia với mục đích là phát triển và làm chủ các công nghệ chủ chốt, đa ngành đạt trình độ quốc tế sau đó chuyển giao cho các doanh nghiệp. Pioneer coi các nhóm nghiên cứu mạnh đóng vai trò quan trọng liên kết viện, trường và doanh nghiệp. Theo TS.Hwang, “Mục tiêu của chương trình này là đến năm 2011 có thể lựa chọn và nuôi dưỡng khoảng 200 nhóm nhiên cứu mạnh”.
Các nhóm nghiên cứu có thể được thành lập ở trường, viện hay doanh nghiệp. Mỗi nhóm nghiên cứu chỉ ở quy mô trung bình nhỏ với lượng nghiên cứu viên chủ chốt từ 3-4 người. Kinh phí đề xuất hỗ trợ đề tài mỗi năm khoảng 150 nghìn USD-nhiều hơn các đề tài thuộc các chương trình khác. Thời gian hỗ trợ cho mỗi đề tài là 4 năm và sẽ tiến hành đánh giá giữa kỳ để loại khoảng 20% đề tài có xếp hạng thấp. Tất cả là một quy trình đồng bộ, chặt chẽ theo những chuẩn mực quốc tế. So với mặt bằng chung thế giới, do kinh phí đầu tư cho KHCN của Việt Nam không nhiều nên cần phải lựa chọn và tập trung vào những đề tài công nghệ mục tiêu. Vì vậy, nhiệm vụ đổi mới quản lý hoạt động KHCN và nâng cao hiệu quả đầu tư từ ngân sách Nhà nước cho R&D là việc làm cần thiết nhất. Để làm được việc này, theo các chuyên gia, chúng ta cần phải “khẩn cấp nhập khẩu và thích ứng các kỹ năng tiên tiến trong quản lý R&D”.
Lương bổng của những nhà khoa học Việt Nam ở những viện nghiên cứu, trường đại học còn rất thấp không thể khuyến khích họ đầu tư cho sáng tạo. Chính vì vậy mà Pioneer tạo ra những ưu đãi xứng đáng cho những nghiên cứu viên, đặc biệt là những nghiên cứu viên chính. TS.Hwang cho biết, “Chi phí nghiên cứu có thể bao gồm tiền lương cho những nghiên cứu viên chính trên cơ sở điều chỉnh 150 nghìn USD”. Ngoài ra, cơ sở vật chất sẽ được đầu tư thỏa đáng cung cấp cho những nghiên cứu viên phương tiện và môi trường nghiên cứu tốt nhất để có thể tiến hành phát triển những công nghệ mục tiêu. TS.Hwang nhấn mạnh, “Tất cả 17 phòng thí nghiệm trọng điểm đang triển khai sẽ cần phải được khai thác hiệu quả thông qua cơ chế hoàn chỉnh phù hợp”.

“Cần có một cơ sở dữ liệu chính xác và công tâm”
Có một thực tế là KHCN Việt Nam có vẻ như rất thiếu những nhà khoa học có trình độ cũng như khả năng làm R&D thực sự để có thể đáp ứng được nguồn nhân lực của Pioneer. Xua tan những lo lắng trên, TS.Hwang tự tin, “Trên những thông tin có được trong quá trình khảo sát hiện trạng hoạt động KHCN, tôi thấy rằng, Việt Nam không thiếu những nhà khoa học có năng lực. Quan trọng là tuyển chọn và nuôi dưỡng họ như thế nào để họ trở thành những nhà khoa học tài năng”. Như để bổ sung cho nhận định của TS.Hwang, TS.Sang-Sung Nam cho biết, “Số lượng những nghiên cứu sinh và tiến sỹ trong các truờng đại học, viện nghiên cứu có xu hướng tăng mạnh trong thời gian gần đây. Những người này có thể gửi đến những trung tâm nghiên cứu tiên tiến trên thế giới, sau khi trở về sẽ trở thành nguồn lực dồi dào. Ngoài ra, Việt Nam cũng có một lượng đáng kể những nhà khoa học Việt kiều”. Theo các chuyên gia, đẩy mạnh đào tạo các nhà nghiên cứu, tăng cường hợp tác quốc tế sẽ giúp KHCN Việt Nam vượt qua điểm yếu của chính mình.
Một điều nữa được các chuyên gia nhấn mạnh đó là, đối với quá trình xét chọn những nghiên cứu viên xuất sắc cho từng nhóm nghiên cứu mạnh quan trọng nhất là phải có một cơ sở dữ liệu chuyên gia đầy đủ, tin cậy để Hội đồng đánh giá có thể lựa chọn những chuyên gia có năng lực, đặc biệt là những chủ nhiệm đề tài trên cơ sở những thông tin hồ sơ của họ. Những chủ nhiệm đề tài phải được đánh giá thông qua cơ sở dữ liệu tin cậy, được thẩm định để tìm ra những tiêu chí cần thiết như phải có bài báo công bố trên những tạp chí chuyên ngành uy tín, bằng phát minh sáng chế, có kinh nghiệm R&D thực sự. Không nên quá chú trọng vào bằng cấp mà phải xét thực danh. TS.Hwang cho rằng, quan trọng hơn hết là chúng ta phải xây dựng được cơ sở dữ liệu chuyên gia chi tiết, đầy đủ, chính xác và công tâm. Và ở đây, vai trò của Hội đồng đánh giá là tối quan trọng quyết định thành công của chương trình. Hội đồng tổng hợp phải gồm ít nhất 20 chuyên gia là các nhà khoa học của các trường đại học, viện nghiên cứu, và thậm chí bao gồm cả những nhà quản lý từ các công ty. Còn thành viên của Hội đồng chuyên môn phải là những nhà khoa học xuất sắc, dày dạn kinh nghiệm.
TS.Sang-Sung Nam nhấn mạnh, “Những nhà nghiên cứu giỏi không chỉ ở năng lực mà phải có chí hướng lớn. Đặc biệt, trong KHCN không thể đi nhanh. Nếu gấp quá sẽ hỏng. Chúng ta không chỉ cần những nhà khoa học thông minh mà quan trọng hơn, phải vạch ra được hướng đi đúng đắn”.
Pioneer đã được các chuyên gia Hàn Quốc làm sáng tỏ nhưng có vẻ như vẫn còn là một “bài toán” cho các nhà quản lý và khoa học Việt Nam.

NDP

Năm 2012: Trái đất có bị hủy diệt?

2011-04-04T03:19:00.000-07:00

Vietnamnet - Thời gian gần đây, trên mạng xôn xao lời đồn đoán về Ngày tận thế 2012. Tin đồn này dựa trên các thảm họa xuất hiện gần đây như động đất, sóng thần và một số hiện tượng thiên văn học… Vậy liệu ngày 21/12/2012 có phải là ngày tận thế hay đây chỉ là một sự trùng hợp và suy diễn?

Bán tín bán nghi trước tin đồn

Tin đồn về Ngày tận thế năm 2012 đang lan tràn một cách chóng mặt trên các trang mạng xã hội. Những kiểu status trên Yahoo Messenger về Ngày tận thế như: “Ối mẹ ôi, 2012 con mới 25 tuổi, chưa vợ!” hay những blast “21/12/2012: nhà giàu cũng khóc, cần đốt tiền nhanh và gấp" của giới tuổi teen… khiến nhiều người bán tín bán nghi.

Những lời đồn đoán về Ngày tận thế bỗng trở thành chủ đề nóng hổi tại quán xá vỉa hè, thậm chí ở nơi công sở. Cộng thêm là những hình ảnh bộ phim bom tấn "2012" của Hollywood sắp trình chiếu cũng khiến dân tình xôn xao.
Các nhà khoa học của Cơ quan Hàng không Vũ trụ Mỹ (NASA) cho rằng, giả thuyết về Ngày tận thế 21/12/2012 xuất phát từ những thông tin thêu dệt từ lời tiên đoán của một tác giả khoa học viễn tưởng trùng hợp ngẫu nhiên với lịch của người Maya cổ đại.

Những người Maya cổ đại sống ở Trung Mỹ và Mexico đã sáng tạo hệ thống tính thời gian và bộ lịch tuần hoàn có tên gọi là Long Count. Theo tính toán của người Maya thì ngày 21/12/2012, tức là ngày thứ 1.872.000 kể từ ngày 11/8/3114 trước công nguyên sẽ là một ngày cực kỳ trọng đại, đó là thời khắc mà thời đại của chúng ta sẽ kết thúc để chuyển sang một thời đại mới.

Theo những lời “sấm truyền” của người Maya thì vào ngày 21/12/2012, Trái đất của chúng ta sẽ gặp phải những tai họa khủng khiếp. Nhiều thảm họa xuất hiện như bão Mặt trời, đổi cực Trái đất… và Trái đất có nguy cơ diệt vong.

Một loạt những chấn động liên tiếp đến vỏ Trái đất như động đất, sóng thần tại Trung Quốc, Nhật Bản, hố sụt ở Guatemala… xảy ra gần đây khiến nhiều cư dân mạng càng tin sẽ có Ngày tận thế.

Năm 2012 có đáng sợ?

Các nhà khoa học cho rằng, những giả thuyết ảo tưởng như vậy có thể giải thích được dễ dàng. Tuy vậy, cũng có những chứng cứ là có thực như bộ lịch Long Count của người Maya, lý thuyết về sự đảo ngược địa từ, hoạt động của Mặt trời quả thực đang suy giảm,… Song sự thực ấy hoàn toàn không khiến chúng ta lo lắng.

David Morrison, một nhà khoa học giàu kinh nghiệm làm việc cho NASA, nói rằng: “Đó chỉ giống như một hiện tượng thiên văn bình thường, nhưng những người tin rằng Trái đất sẽ bị hủy diệt lại cho rằng nó đang đe dọa Trái đất”.

Các nhà khoa học tin rằng, lời đồn đoán về Ngày tận thế 2012 là câu chuyện hoàn toàn vô căn cứ. “Về bộ lịch của người Maya thì có thể nói rằng, những bộ lịch cổ đại không thể ghi lại một cách chính xác thời gian hiện tại hoặc nó sẽ không chính xác như cách tính lịch hiện tại. Nói cách khác, dù là lịch cổ đại hay hiện đại cũng đều không thể dự đoán được tương lai của Trái đất, càng đương nhiên không thể dự đoán chính xác năm 2012 sẽ là ngày tận thế của hành tinh này”, nhà khoa học Morrison khẳng định.

Trên báo Đất Việt, Thạc sĩ Nguyễn Đức Phường, Hội Thiên văn - Vũ trụ Việt Nam, khuyến cáo: “Tôi cho rằng khoa học mới chính là những lời tiên tri có căn cứ. Ngày tận thế là do con người suy diễn ra chứ lịch của người Maya không hề nói đến Ngày tận thế. Chúng ta không nên đọc những tin tức không có cơ sở khoa học, gây hoang mang mà nên hỏi ý kiến các chuyên gia và tìm hiểu nguồn gốc của nó”.

Theo các nhà khoa học Việt Nam, những diễn biến về thiên văn học tới đây nếu có, cũng không ảnh hưởng nhiều đến sự sinh tồn của Trái đất.

Các nhà khoa học cũng cho rằng, mặc dù năm 2012 Trái đất không diệt vong, nhưng những diễn biến về thiên văn học vẫn có các tác động xấu đến sức khỏe con người.
Báo Đất Việt dẫn lời Thạc sĩ Nguyễn Đức Phường rằng, năm 2012 là năm chu kỳ Mặt trời hoạt động mạnh nhất. Tác động trực tiếp của Mặt trời là phun ra những luồng “gió mặt trời” bao gồm những hạt tích điện và từ trường rất lớn, có thể ảnh hưởng rất lớn đến sức khỏe của con người trên Trái đất, đặc biệt là người mắc bệnh tim mạch và hệ thống thông tin liên lạc.

Thu Hòa (tổng hợp)
Nguồn: http://vietnamnet.vn/vn/tin-nhanh/14734/nam-2012--trai-dat-co-bi-huy-diet-.html

'Ngày tận thế 2012': Trùng hợp và suy diễn

2011-03-29T03:16:00.000-07:00

Báo Đất Việt - Cho dù các hành tinh và "lỗ đen" trong dải Ngân hà thẳng hàng, năm 2012 thế giới cũng không diệt vong, song vẫn có các tác động xấu đến sức khỏe con người...

Trên các mạng xã hội gần đây xuất hiện rất nhiều lời đồn đoán về Ngày tận thế, dựa trên các thảm họa xuất hiện gần đây như động đất, sóng thần và một số hiện tượng thiên văn học… Sự thật, theo các nhà khoa học Việt Nam, những diễn biến về thiên văn học tới đây nếu có, cũng không ảnh hưởng nhiều đến sự sinh tồn của trái đất.

Dự báo từ các nền văn minh cổ đại

Những lời đồn đoán trên các trang mạng xuất phát từ bộ lịch cổ của người Maya, một nền văn minh cổ đại ở Mexico, Bắc Mỹ, khoảng 4.000 năm trước đây.
Theo những dấu tích và những tài liệu khảo cổ như Cây Thiêng và Mật Mã Desden của nền văn minh Maya, ngày Đông chí năm 2012, ngày 21/12/2012 là ngày mặt phẳng Mặt trời, mặt phẳng Trái đất và mặt phẳng dải Ngân hà giao nhau tại 8 điểm. Sự kiện này gây nên một biến chuyển đến cả Trái đất và Mặt trời, gây ra các thảm họa chết chóc trên Trái đất.
Nền văn minh Maya có một cuốn lịch tên là lịch Tzolkin (lịch thiêng). Theo lịch này, một tháng chỉ 20 ngày và một năm chỉ 260 ngày. Họ gọi 360 ngày là 1 Tun, 20 Tun là 1 Katun, 20 Katun là 1 Baktun (khoảng 400 năm). Cuốn lịch này chỉ được tính đến 13 Baktun, hay còn gọi là Chu kỳ lớn (5.125 năm). Ngày cuối cùng của Chu kỳ lớn, điểm kết thúc của lịch Maya, được đánh dấu là 13.0.0.0.0 tương ứng với lúc 10h ngày 21/12/ 2012 dương lịch.

Có một sự trùng hợp giữa Chu kỳ lớn và lịch của phương Tây. Các nhà khoa học tính toán, 5 Chu kỳ lớn là 26.000 năm, là thời gian hệ mặt trời, trong đó có Trái đất đi qua độ dày dĩa mặt phẳng (mặt phẳng xích đạo) của dải Ngân hà. Người Maya gọi sự kiện này là cái Cây Thánh, nó sắp xếp thẳng hàng hệ Mặt trời với trung tâm Thiên hà theo mặt phẳng chính. Khi đó, lực hấp dẫn tác động lên hệ Mặt trời sẽ là cực đại. Đồng nghĩa, nhiều thảm họa xuất hiện như bão Mặt trời, đổi cực Trái đất… và Trái đất chịu nguy cơ diệt vong…

Những cơ sở trên được cư dân mạng “củng cố” bằng những chuỗi chấn động liên tiếp đến vỏ Trái đất như động đất, sóng thần tại Trung Quốc, Nhật Bản, hố sụt ở Guatemala…

Các nhà khoa học nói gì?

Về giả thuyết trái đất, mặt trời và "lỗ đen" ở trung tâm dải ngân hà đứng thẳng hàng, giáo sư địa chất Don Palmer, giảng dạy 35 năm ở Trường Đại học Kent, bình luận: "Hiện tượng đó chẳng có ý nghĩa gì cả" vì tâm dải ngân hà ở cách xa trái đất đến 2.500 triệu tỷ km. Nếu ví trái đất giống như quả bóng đá, thì trái đất ở cách xa 24 m còn tâm dải ngân hà ở cách xa... 40 triệu km. Quá xa để tạo ảnh hưởng".
Theo anh Nguyễn Đức Phường, Hội Thiên văn - Vũ trụ Việt Nam, dù hệ Mặt trời, trong đó có Trái đất và Mặt trời có thẳng hàng với tâm dải Ngân hà mà trung tâm của nó nơi ẩn chứa một siêu “lỗ đen” khổng lồ, thì các lực hấp dẫn của siêu “lỗ đen” này và các ngôi sao tập trung ở khu vực trung tâm của dải Ngân hà gây ra cũng rất nhỏ so với lực hấp dẫn của Mặt trăng và Mặt trời đối với Trái đất.

Cụ thể hơn, theo anh Phường, nhìn chung lực hút của dải Ngân hà đồng đều, phân bố đều cho hệ Mặt trời, do đó là dù hệ Mặt trời nằm cùng một mặt phẳng so với dải Ngân hà cũng không có bất cứ nhiễu loạn nào đối với quỹ đạo của các hành tinh trong hệ Mặt trời, trong đó có Trái đất.

“Xin khẳng định, không có một nhiễu loạn nào đối với vị trí của Mặt trời vì chính dải Ngân hà đã làm cho quỹ đạo của Trái đất, của Mặt trời xung quanh dải Ngân hà tương đối ổn định. Trong dải Ngân hà có khoảng hơn 100 tỷ ngôi sao, khoảng cách của chúng ta rất xa. Lực hấp dẫn cũng hoàn toàn không gây ra tổn hại nào”, anh Phường khẳng định.

Những tác động ngoài vũ trụ như các hành tinh, lực hấp dẫn của Mặt trời, Mặt trăng, sự sắp xếp của các hành tinh… theo anh Phường, cũng không thể làm đổi cực Trái đất.

Trái đất quay quanh một trục và chính trục này cũng lại quay theo một trục nhất định, hoàn toàn không ảnh hưởng đến cuộc sống trái đất và ảnh hưởng nhiều đến thay đổi mùa.

Có lẽ, tác nhân làm đổi trục Trái đất đáng kể nhất là hiện tượng động đất. Trận động đất vừa qua ở Nhật Bản làm Trái đất dịch chuyển đến vài cm, nhưng đây là con số rất nhỏ so với đường kính, kích thước Trái đất nên nó không gây ra bất cứ biến đổi nào về mùa hay thời tiết.

Có thay đổi gì thật sự trong năm 2012?

Theo thạc sĩ Nguyễn Đức Phường, dự báo, khoảng cuối tháng 4 đầu tháng 5 năm nay, có hiện tượng một số hành tinh hội tụ trên bầu trời (gồm các sao: sao Thủy, sao Hỏa, sao Kim, sao Mộc), tuy nhiên, lực hấp dẫn tổng hợp của chúng không đủ mạnh để gây ra nhiễu loạn, biến động đối với cấu trúc địa tầng trái đất.
Năm 2012, theo anh Phường, là năm chu kỳ Mặt trời hoạt động mạnh nhất. Tác động trực tiếp của Mặt trời là phun ra những luồng “gió mặt trời” bao gồm những hạt tích điện và từ trường rất lớn, có thể ảnh hưởng rất lớn đến sức khỏe của con người trên Trái đất, đặc biệt là người mắc bệnh tim mạch và hệ thống thông tin liên lạc.

Theo các nhà khoa học Việt Nam, mối đe dọa lớn nhất trong vũ trụ là sự va chạm giữa các tiểu hành tinh và thiên thạch trong vũ trụ nhưng xác xuất cũng cực kỳ nhỏ. Nếu một thiên thạch có đường kính hàng chục km va vào Trái đất, sẽ gây chấn động mạnh trên toàn cầu như động đất, núi lửa, thậm chí làm thay đổi trục quay của Trái đất và có thể dẫn đến hiện tượng băng tan, đại hồng thủy như kỷ Băng hà. Tuy nhiên, những thiên thạch lớn như thế mất đến hàng trăm triệu năm mới có khả năng va chạm Trái đất.

Hiện, các nhà thiên văn trên thế giới cũng chưa quan sát thấy bất kỳ thiên thạch nào mà quỹ đạo của nó đe dọa đến quy đạo trái đất hay tiến sát đến trái đất.

“Tôi cho rằng khoa học mới chính là những lời tiên tri có căn cứ. Ngày tận thế là do con người suy diễn ra chứ Lịch của người Maya không hề nói đến ngày tận thế. Chúng ta không nên đọc những tin tức không có cơ sở khoa học, gây hoang mang mà nên hỏi ý kiến các chuyên gia và tìm hiểu nguồn gốc của nó”, anh Nguyễn Đức Phường khuyến cáo.
Minh Minh
Nguồn: http://www.baodatviet.vn/Home/chinhtrixahoi/Ngay-tan-the-2012-Trung-hop-va-suy-dien/20113/137854.datviet

Hôm nay, có thể ngắm “siêu mặt trăng”

2011-03-22T17:47:00.000-07:00

Thanh Niên - Tại Việt Nam sẽ quan sát được “siêu mặt trăng” vào tối 19-3. Hiện tượng này không gây ra động đất, sóng thần như tin đồn.

Theo ông Nguyễn Đức Phường, Hội Thiên văn Vũ trụ Việt Nam, “siêu mặt trăng” là thuật ngữ dùng để chỉ hiện tượng mặt trăng ở gần trái đất. Khi đó, mặt trăng trông sẽ to hơn, lớn hơn bình thường.

Hiện tượng này được giải thích: Mặt trăng quay quanh trái đất theo hình elip. Vì thế, trong mỗi chu kỳ quỹ đạo, có lúc mặt trăng ở rất xa trái đất (viễn điểm) có lúc lại ở rất gần trái đất (cận điểm) chứ không phải là hiện tượng bất thường. Thường khi nói mặt trăng cách trái đất 384.000 km tức là nói về khoảng cách trung bình trên toàn bộ quỹ đạo.

Điều khác biệt là trong chu kỳ lần này, mặt trăng đã đi qua viễn điểm vào ngày 6-3 (khoảng cách của nó tới trái đất là 406.583 km) vào ngày 19-3 sẽ đi qua cận điểm (khoảng cách chỉ 356.575 km). Quỹ đạo mặt trăng không trùng với chu kỳ tháng nên mặt trăng đi vào cận điểm không cố định một ngày trong tháng. Lần này, ngày cận điểm này trùng với ngày trăng rằm, là ngày quan sát được toàn bộ đĩa sáng của mặt trăng, vì thế có thể thấy mặt trăng lớn nhất.

Cũng theo ông Nguyễn Đức Phường, ở Việt Nam dễ dàng quan sát “siêu mặt trăng” như khi quan sát trăng rằm nếu điều kiện thời tiết tốt. “Tuy nhiên, khoảng cách này cũng không quá gần nên mặt trăng cũng chỉ to hơn bình thường một chút, thậm chí những người không thường xuyên ngắm trăng cũng sẽ không cảm nhận được sự khác biệt này” - ông Phường cho biết.

Các chuyên gia thiên văn Việt Nam khẳng định không có chuyện “siêu mặt trăng” gây sóng thần, động đất. Điểm tác động duy nhất của hiện tượng này là làm thủy triều thay đổi. Ông Nguyễn Đức Phường cho biết thêm: Lực hút của mặt trăng rất nhỏ nên không ảnh hưởng tới cấu trúc địa tầng của trái đất, vì thế không thể gây ra động đất, sóng thần như đồn thổi.

GS Nguyễn Đình Xuyên (Viện Vật lý Địa cầu) cũng khẳng định “siêu mặt trăng” sẽ làm thủy triều thay đổi, sự tác động của “siêu mặt trăng” là cực nhỏ, nhất là đối với Việt Nam.

Theo Người Lao Động

Nguồn: http://www.thanhnien.com.vn/Pages/20110319/Hom-nay-co-the-ngam-sieu-mat-trang.aspx

Tối nay, Việt Nam có thể quan sát 'siêu trăng'

2011-03-22T17:22:00.000-07:00

Vnexpress - Nếu trời không mưa và quang mây, nơi nào ở Việt Nam cũng có thể xem được hiện tượng mặt trăng trông to nhất trong nhiều năm, còn gọi là siêu trăng.
Hôm nay mặt trăng tiến đến gần trái đất nhất trong suốt 18 năm qua. Do ở gần mặt trăng trông có vẻ sáng hơn, lớn hơn bình thường.

Bình thường, khoảng cách giữa Trái Đất và Mặt Trăng khoảng 384 nghìn km, nhưng tối nay khoảng cách đó chỉ còn 356,580 nghìn km.

Liên quan đến "siêu trăng", có những người cho rằng hiện tượng này tác động gây ra động đất vừa qua ở Nhật Bản. Nhưng các chuyên gia không nghĩ vậy.

Ông Nguyễn Đức Phường, Hội Thiên văn Vũ trụ Việt Nam, nói rằng lực hút của mặt trăng là rất nhỏ nên không ảnh hưởng đến cấu trúc địa tầng của trái đất, vì thế không thể gây ra động đất, sóng thần.

Giáo sư Nguyễn Đình Xuyên thuộc Viện Vật lý Địa cầu khẳng định không có chuyện siêu trăng gây sóng thần, động đất. Điểm tác động duy nhất của hiện tượng này là làm thủy triều thay đổi.

Hương Thu

Sẻ chia niềm đau với người dân Nhật Bản

2011-03-15T01:36:00.000-07:00

Những tin dữ tiếp tục được các phương tiện thông tin đăng tải. Tôi không cầm được nước mắt khi xem những hình ảnh, clip về động đất, sóng thần đổ ập lên đầu người dân đất nước mặt trời mọc. Hàng ngày lại nhận các cuộc điện thoại của phóng viên các báo hỏi về mối liên hệ giữa động đất, sóng thần với sự kiện mặt trăng ở vị trí cận điểm trên quỹ đạo của nó khiến tôi càng cảm thấy nhói lòng.
Tôi cũng nóng lòng nghe ngóng tin người Việt ta ở Nhật trong đó có những người quen của tôi như GS. Hồ Tú Bảo, GS. Trần Văn Thọ,những người bạn... Tôi nhẹ lòng khi sáng nay nhận được tin mọi người đều bình an.
Xin gửi lời chia buồn tới những người đã phải hứng chịu tổn thất tự nhiên to lớn này. Chúng ta hãy cùng chung tay chia sẻ với người bạn Nhật Bản.

"Siêu mặt trăng" tác động thế nào tới động đất Nhật Bản?

2011-03-14T20:53:00.000-07:00

Báo KH&ĐS - Ông Nguyễn Đức Phường, Hội Thiên văn Vũ trụ Việt Nam cho biết: Mặt Trăng quay quanh Trái Đất theo hình elip. Vì thế, có lúc Mặt Trăng ở rất xa Trái Đất (viễn điểm) có lúc lại ở rất gần Trái Đất (cận điểm). Trung bình, Mặt Trăng cách Trái Đất khoảng 384.000km. Ngày 19/3 này, Mặt Trăng sẽ cách Trái Đất là 356.578km.

"Siêu mặt trăng" không thể gây ra động đất, sóng thần

Ông Phường cho biết, lực hút của Mặt Trăng rất nhỏ nên không ảnh hưởng tới cấu trúc địa tầng của Trái Đất vì thế không thể gây ra động đất, sóng thần như đồn thổi. Hiện tượng này cũng không gắn với bất cứ yếu tố tâm linh nào, không gây ra bất kỳ ảnh hưởng xấu nào tới sức khoẻ. Điểm tác động duy nhất của hiện tượng này là có thể làm thủy triều thay đổi.
GS Nguyễn Đình Xuyên, Viện Vật lý Địa cầu cũng khẳng định tác động của "siêu mặt trăng" đối với hiện tượng động đất, sóng thần là không đáng kể. Ở những vùng phát sinh động đất, ứng suất (sức căng) trong vỏ Trái Đất đã ở cao đến mức tới hạn. Khi đó, chỉ cần có một tác động rất nhỏ vào, ứng suất sẽ vượt qua mức tới hạn và phát sinh động đất. Khi sức căng trở nên quá tải thì nó sẽ gãy, đó là bản chất hoạt động của các đới đứt gãy phát sinh động đất. Do đó, khi ấy, có thể "siêu mặt trăng" ít nhiều sẽ gây ra động đất.

Tuy nhiên, sự tác động này là cực nhỏ, nhất là với Việt Nam. Các đới đứt gãy ở Việt Nam đều ở mức trung bình thấp, tác động của "siêu mặt trăng" ít gây ra xáo trộn và gần như là không đáng kể vì thế việc phòng chống động đất vào ngày "siêu mặt trăng" ở Việt Nam là chưa cần thiết.

Mặt Trăng và Mặt Trời gây ra động đất Nhật Bản?

TTXVN ngày 13/3 dẫn cuộc phỏng vấn của Đài Tiếng nói nước Nga với Phó Giám đốc Viện địa lý thuộc Viện hàn lâm khoa học Nga, nhà khoa học Arkady Tishkov đưa ra một giả thuyết khác.

Theo đó, trận động đất tàn phá nhất trong lịch sử Nhật Bản cường độ 8,9 độ Richter ngày 11/3 có thể do vị trí của Mặt Trăng và các quá trình hoạt tính của Mặt Trời gây ra.

Ông Tishkov nói: “Có một lý thuyết cho rằng các chu kỳ hoạt động địa chấn của Trái Đất liên quan trực tiếp với hoạt tính của Mặt Trời. Mặt Trời tuôn ra các luồng proton ảnh hưởng đến hoạt động của Trái Đất.

Vấn đề thứ hai là hiện Mặt Trăng đang ở giai đoạn gần Trái Đất nhất. Điều này gây ảnh hưởng đối với Mặt Trời và có thể ảnh hưởng đến chế độ hoạt động của hải lưu. Và như vậy, Thái Bình Dương thay đổi chế độ mặc định của thủy triều, có thể ảnh hưởng đến chuỗi núi lửa, được gọi ’vành đai lửa’ của Thái Bình Dương."

Theo nhà khoa học này, Mặt Trăng hiện nằm ở vị trí cách Trái Đất khoảng 350.000km. Đây là thời điểm quỹ đạo Mặt Trăng gần nhất trong thập kỷ qua. Đương nhiên, Mặt Trăng đang ở gần như vậy nhất định sẽ tác động mạnh lên thạch quyển của Trái Đất.

Còn Mặt Trời đang ở giai đoạn hoạt tính cao nhất trong vòng mấy năm qua và vừa qua có đợt phun trào mới gây ra cơn bão từ rất mạnh mà tất cả các cư dân của Trái Đất đều nhận thấy.

Ông Tishkov nói tiếp: “Mối quan hệ giữa các hiện tượng như vậy có thể không luôn nhất quán, nhưng vẫn tồn tại, được ghi nhận, và thường xuyên thể hiện. Chu kỳ địa chấn và hoạt tính của Mặt Trời có thể trùng với nhau, và trong tương lai gần, khoảng những năm 2011-2015 sẽ là chu kỳ núi lửa hoạt động cao nhất và địa chấn lớn nhất”.

Tô Lan
Nguồn: http://bee.net.vn/channel/2981/201103/Sieu-mat-trang-tac-dong-cuc-nho-den-dong-dat-song-than-1792849/

Tuần tới trăng tròn to nhất trong 18 năm

2011-03-10T20:43:00.000-08:00

Vnexpress - Mọi người sẽ có cơ hội chiêm ngưỡng trăng tròn to bất thường vào ngày 19/3 do hành tinh này tới vị trí sát trái đất nhất trong 18 năm qua.
Space cho biết, mặt trăng sẽ chỉ cách trái đất 356.577 km vào thứ bảy tuần tới.

Mặt trăng chuyển động quanh trái đất theo quỹ đạo hình elip gần tròn ở khoảng cách trung bình 384.403 km. Vì thế mà nó có một điểm gần trái đất nhất (cận điểm) và một điểm xa nhất (viễn điểm).

Nhà thiên văn Richard Nolle tại Mỹ, người đang điều hành trang astropro.com, dùng thuật ngữ “siêu trăng” để gọi mặt trăng khi nó tròn và tới cận điểm (điểm gần địa cầu nhất trên quỹ đạo). Hiện nay thuật ngữ "siêu trăng" được các cộng đồng thiên văn trên mạng sử dụng rộng rãi.

ABC News dẫn lời Mark Paquette, một chuyên gia của công ty cung cấp dịch vụ dự báo thời tiết AccuWeather tại Mỹ, nói rằng vào thứ bảy tuần tới mặt trăng sẽ tới cực gần cận điểm. Theo Paquette, nếu mặt trăng tới đúng vị trí cận điểm thì người dân trên trái đất sẽ thấy nó có độ lớn cực đại. Khi độ lớn mặt trăng tương tương từ 90% độ lớn của nó ở cận điểm thì người ta có thể gọi nó là "siêu trăng".

"Siêu trăng từng xuất hiện vào các năm 1955, 1974, 1992 và 2005. Trong những năm đó nhiều hiện tượng thời tiết khắc nghiệt và thiên tai xảy ra. Liệu siêu trăng và sự xuất hiện của các thảm họa thiên nhiên chỉ là trùng hợp ngẫu nhiên? Nhiều người sẽ bảo đó chỉ là sự ngẫu nhiên, nhưng một số nói không", Paquette nhận định.

Nolle cũng cảnh báo núi lửa, động đất, bão lớn và nhiều thiên tai khác có thể xảy ra khi siêu trăng xuất hiện.

Tại Việt Nam, ông Nguyễn Đức Phường, một chuyên gia của Hội Thiên văn-Vũ trụ, cho biết, mọi người có thể quan sát được trăng tròn vào hôm 19/3. Tuy nhiên, nếu không có phương tiện hỗ trợ, nhiều người sẽ khó thấy trăng to hơn so với những dịp trăng tròn khác.

Việt Linh
Nguồn: http://vnexpress.net/gl/khoa-hoc/2011/03/tuan-toi-trang-tron-to-nhat-trong-18-nam/

2011-02-06T19:51:00.001-08:00

Thế giới đón nhật thực đầu tiên của năm

2011-01-04T00:24:00.000-08:00

Vnexpress - Mặt trăng sẽ che khuất một phần mặt trời trong khoảng ba giờ hôm nay và người dân tại nhiều nơi trên thế giới sẽ có cơ hội chiêm ngưỡng nhật thực.
Người dân ở miền bắc Algeria sẽ là những người đầu tiên chiêm ngưỡng nhật thực, BBC đưa tin. Họ nhìn thấy mặt trời bị che khuất từ lúc 06h40 GMT (13h40 theo giờ Việt Nam). Tại các thành phố ở châu Âu như London và Paris, mặt trời bị che khuất ngay từ khi những tia nắng đầu tiên xuất hiện. Mặt trăng che khuất tới 70% đĩa mặt trời tại London vào lúc 8h12 GMT (15h12 giờ Việt Nam).

Khu vực đông bắc Thụy Điển sẽ là nơi ngắm nhật thực lý tưởng nhất. Vào lúc 8h50 GMT, nếu quan sát gần thành phố Skelleftea của Thụy Điển, người dân sẽ thấy mặt trăng che phủ gần 90% đĩa mặt trời. Nhưng người quan sát phải chọn những vị trí cao, bởi khi nhật thực đạt cực đại thì cả mặt trăng và mặt trời đều nằm sát đường chân trời.

Càng xa về phía đông, nhật thực sẽ càng xảy ra gần thời điểm mặt trời lặn. Người dân tại Kazakhstan, Mông Cổ, miền trung Nga và khu vực tây bắc Trung Quốc sẽ thấy nhật thực ở chân trời phía tây vào lúc hoàng hôn.Ông Nguyễn Đức Phường, một chuyên gia thuộc Hội Thiên văn Vũ trụ Việt Nam, cho biết, nhật thực không thể quan sát được tại Việt Nam.

Nhật thực xảy ra khi mặt trăng di chuyển vào giữa mặt trời và trái đất. Vị trí đó khiến mặt trăng cản ánh sáng từ mặt trời và tạo nên khoảng tối trên địa cầu. Nhật thực toàn phần có thể xảy ra tới 5 lần trong năm, song có thể không xuất hiện trong một số năm nhất định do vị trí của trái đất so với mặt trời.

Thế giới sẽ chứng kiến nhật thực một phần 4 lần trong năm 2011, nhưng người dân Việt Nam sẽ không quan sát được bất kỳ nhật thực nào năm nay, ông Phường thông báo. Vào năm 2012, nhật thực hình khuyên sẽ kéo dài từ Nhật Bản qua Thái Bình Dương và sang Mỹ vào ngày 20/5. Ngày 14/11/2012, nhật thực toàn phần sẽ bắt đầu từ vùng đông bắc Australia và kéo dài tới phía nam Thái Bình Dương.

Minh Long
Nguồn: http://vnexpress.net/GL/Khoa-hoc/2011/01/3BA24FBD/

Những hiện tượng thiên văn đáng xem năm 2011

2011-01-04T00:17:00.000-08:00

Báo KH&ĐS - Sự hội tụ của 4 hành tinh, 4 lần nhật thực và 2 lần nguyệt thực cũng như những trận sao băng lý thú sẽ là những hiện tượng thiên văn hấp dẫn nhất cho những người yêu bầu trời trong năm 2011.

Sự hội tụ kỳ thú của các hành tinh
Năm 2011, giới yêu thích thiên văn khắp thế giới sẽ có cơ hội chiêm ngưỡng một tiện tượng thiên văn khá lý thú – sự hội ngộ của 4 hành tinh trong Hệ mặt trời là Sao Thủy, Sao Kim, Sao Hỏa và Sao Mộc.
Để quan sát được hiện tượng này, chúng ta hãy hướng mắt về phía chân trời đằng Đông, vào buổi sáng giữa tháng 4 và tháng 5 khi bình minh chưa ló rạng và nhìn về phía chòm sao Song Ngư (một trong 12 chàm sao Hoàng Đạo).
Sao Kim và Sao Hỏa có thể thấy ngay từ đầu tháng 4, và đợi đến cuối tháng này, Sao Mộc và Sao Hỏa sẽ tiến gần đến hai hành tinh này cho đến khi chúng tụ tập tại một vùng không gian hẹp trong chòm sao Song Ngư. Tháng 5 là khoàng thời gian lý tưởng cho chúng ta chiễm ngưỡng sự hội ngộ hiếm có này. Đặc biệt, vào ngày 12/5, Sao Mộc, Sao Kim và Sao Thủy sẽ cùng nằm trên đường thẳng với Sao Hỏa.

Nhật thực, nguyệt thực
Năm 2011, chúng ta sẽ đón chào đến 4 lần nhật thực một phần và 2 nguyệt thực toàn phần. Tỷ lệ 4:2 trong một năm như thế này là khá hiếm bởi trong thế kỷ 21 chỉ có 6 năm xảy ra trường hợp tương tự.
- Ngày 4/1/2011 nhật thực một phần sẽ được quan sát trong một dải rộng kéo dài từ châu Âu, Bắc Phi và trung tâm châu Á. Cực đại của nhật thực một phần lần này xảy ra lúc 15:50:35 với tỷ lệ che khuất cực đại đật đến 85,5%.
- Nhật thực một phần xảy ra ngày 1/6/2011 cũng chỉ quan sát được ở vùng cực bắc của Trái đất bao gồm một phần Canada, Alaska, vùng viễn đông trong đó có một phần Trung Quốc.
- Ngày 1/7/2011, nhật thực một phần chỉ được quan sát trong một vùng hẹp ở Nam Cực và như vậy hầu như không có ai có cơ hội được quan sát hiện tượng này. Đây là nhaatjthuwcj đầu tiên trong chu kỳ Saros 156.
- Ngày 25/11/2011 sẽ xảy ra nhật thực một phần và cũng là lần nhật thực cuối cùng trong năm 2011. Lần nhật thực này cũng chỉ được quan sát ở… Nam Cực và có chút may mắn cho người dân Nam Phi, Tasmania và New Zealand.
Rất tiếc, trong cả 4 lần nhật thực trong năm 2011, người dân Việt Nam không có cơ hội được chiêm ngưỡng bất cức hiện tượng nào. Nhưng bù lại, năm 2011, người dân Việt Nam ta lại có cơ hội được chiêm ngưỡng 2 lần nguyệt thực toàn phần sẽ xảy ra vào năm 2011.
- Lần nguyệt thực toàn phần thứ nhất sẽ xảy ra vào ngày 16/6/2011. Trong nguyệt thực lần này, nguyệt thực một phần sẽ bắt đầu lức 1:22:56 (giờ Việt Nam), nguyệt thực toàn phần bắt đầu lúc 2:22:30, nguyệt thực toàn phần cực đạt xảy ra lúc 3:12:37, nguyệt thực toàn phần kết thúc lúc 4:02:42 và nguyệt thực một phần kết thúc lúc 5:02:15.
- Lần nguyệt thực toàn phần thứ hai sẽ xảy ra vào ngày 10/12/2011. Trong nguyệt thực lần này, nguyệt thực một phần sẽ bắt đầu lúc 19:45:42, nguyệt thực toàn phần bắt đầu lúc 21:06:16, nguyệt thực toàn phần cực đạt xảy ra lúc 21:31:49, nguyệt thực toàn phần kết thúc lúc 21:57:24 và nguyệt thực một phần kết thúc lúc 23:17:58.
Các hành tinh tiến gần Trái đất
Ngày 3/4/2011, khoảng cách giữa sao Thổ và trái đất sẽ gần nhất trong năm. Đây là cơ hội tốt cho giới yêu bầu trời. Với một kính thiên văn nhỏ, các bạn sẽ nhìn thấy Sao Thổ với chiếc vành mảnh mai khiến nó trở thành hành tinh duyên dáng vá đáng yêu nhất trên bầu trời.
Trong khi đó, vào ngày 29/10/2011, Sao Mộc sẽ gần Trái đất nhất trong năm. Cũng với một chiếc kính thiên văn phổ thông, các bạn có thể thấy Sao Mộc lung linh với 4 mặt trăng là Io, Europa, Callisto và Ganymede. Với chiếc kính thiên văn tốt hơn, ngoài 4 mặt trăng, các bạn có thể quan sát thấy những dải mây như những chiếc đai sẫm màu ôm vòng quanh hành tinh này.

Mưa sao băng
Như một quy luật thường niên, năm 2011, những người yêu sao băng trên toàn thế giới lại tiếp tục thưởng thức những bữa tiệc sao băng đáng nhớ - những trận mưa sao băng nổi tiếng.
Trong những trận mưa sao băng này phải kể đến: Từ ngày 12 – 13/8/2011, mưa sao băng Perseids đạt cực đại; 21-22/10/2011, mưa sao băng Orionids đạt cực đại; 17-18/11/2011, mưa sa băng Leonids đạt cực đại; 13-14/12/2011, mưa sao băng Geminids đạt cực Cách nhận biết 5 hành tinh nổi bật bằng mắt thường
- Sao Kim: Rất dễ nhận ra. Bạn cứ tìm ở phía Đông trước khi Mặt Trời mọc hoặc phiá Tây sau khi Mặt Trời lặn một ngôi sao sáng nhất trên bầu trời. Vị trí cao nhất của Sao Kim so với đường chân trời không bao giờ vượt quá 480. Hơn nữa vỉtí của Sao Kim thay đổi tương đối nhanh. Nguyên nhân bởi vì Sao Kim là hành tinh thứ hai tính từ Mặt Trời có quỹ đạo nằm trong quỹ đạo của Trái Đất. Bề mặt sao Kim với lớp khí quyển dày đặc phản xạ tới 75% ánh sáng Mặt trời chiếu vào nó, và chủ yếu là ánh sáng màu vàng hơn nữa lại gần Trái Đất nên rất dễ nhận ra.
- Sao Thuỷ: Khó tìm hơn Sao Kim. Nhưng bạn đừng lo lắng. Vẫn có nhiều cơ hội để nhìn thấyhành tinh này trên bầu trời.
Để nhìn thấy Sao Thuỷ, bạn phải tìm ngay trước khi Mặt Trời mọc hoặc ngay sau khi Mặt Trời lặn. Vị trí của nó cao nhất trên bầu trời không bao giờ vượt quá 280 tính từ đường chân trời do Sao Thuỷ ở gần Mặt Trời nhất. Và cũng vì ở gần Mặt Trời nhất nên vị trí của nó thay đổi cũng rất nhanh. Sao Thuỷ kém sáng hơn Sao Kim nhiều lần nhưng cũng đủ sáng như một ngôi sao sáng để có thể tìm thấy dẽ dàng. ánh sáng của Sao Thuỷ có mà vàng đậm.
Chúng ta cần phải tìm ở khu vực ở đó theo đường đi của Mặt Trời sắp mọc hoặc ngay sau khi lặn. Thường thì ở khoảng thời gian này Sao thuỷ sáng lờ mờ trong một dải sáng mờ gọi là ánh sáng hoàng đạo ( do các hạt bụi trong Hệ Mặt Trời tập trung chủ yếu gần mặt phẳng hoàng đạo à phản xạ ánh sáng Mặt Trời tạo ra). Bạn có thể cảm nhận đuợc bằng mắt thường sự thay đổi vị trí Sao Thuỷ từng ngày.

Meteor shower visible from Vietnam

2010-12-14T16:29:00.000-08:00

The Geminid, one of the most beautiful meteor showers of the year, can be visible from Vietnam on Tuesday, according to Nguyen Duc Phuong of the Vietnam Astronomy and Cosmography Association.

Vietnamese star lovers may watch the event at 11 pm Tuesday. The shower will peak at 2 am Wednesday, he added.

There may be 120 Geminids cramming together within an hour, Phuong said.

The Geminid meteor shower is an annual celestial event that is regular in its timing and can potentially be visible for days in the late-autumn sky, depending on weather and location.

It is named after the constellation Gemini, which is located roughly the same patch of the night sky from where the shower appears to radiate.

The best place to observe such showers is somewhere dark, away from light pollution, and with the moon out of the field of vision. The less light visible, the more brilliant the meteor shower will be.

Miền Bắc "lỡ hẹn" mưa sao băng đẹp nhất

2010-12-14T16:24:00.000-08:00

Thanh Niên - Trận mưa sao băng Geminids (mưa sao băng Song Tử), một trong những trận mưa sao băng đẹp nhất trong năm 2010 sẽ đạt cực đại vào khoảng đêm nay rạng sáng mai (15.12).

>> Đêm 14.12 có mưa sao băng đẹp nhất

Theo ông Nguyễn Đức Phường, Hội Thiên văn và Vũ trụ VN, tại nước ta, nửa đêm nay người dân hướng mắt về phía chòm sao Song Tử (tâm điểm của trận mưa sao băng) có thể thấy sao băng xuất hiện nhiều dần cho đến khi đạt cực đại vào khoảng 2 giờ sáng mai và kết thúc sau đó ba giờ đồng hồ.

Tuy nhiên, người dân các tỉnh phía Bắc từ Thừa Thiên - Huế trở ra gần như không thể chiêm ngưỡng được hiện tượng thiên nhiên kỳ thú này.

Nguyên nhân, theo ông Bùi Minh Tăng, Giám đốc Trung tâm Dự báo khí tượng thủy văn T.Ư, không khí lạnh tràn về gây mưa bụi và sương mù dày đặc tại các tỉnh phía Bắc, cho nên tầm nhìn bị hạn chế đáng kể.

“Với hình thái thời tiết này, người dân các tỉnh miền Bắc sẽ không hoặc rất khó có thể nhìn thấy mưa sao băng vào đêm nay”, ông Tăng nói. Trong khi đó, tại các tỉnh từ Đà Nẵng trở vào phía Nam, thời tiết tương đối thuận lợi để mọi người chiêm ngưỡng mưa sao băng.

Ông Phường khuyến cáo, để chiêm ngưỡng hiện tượng thiên nhiên kỳ thú này trọn vẹn, mọi người nên chọn địa điểm quan sát là những nơi quang đãng, không bị che khuất hoặc giới hạn tầm nhìn...

“Khác với quan sát các hiện tượng thiên văn khác như nhật thực, nguyệt thực cần phải có kính thiên văn, kính bảo vệ mắt để tránh tia tử ngoại, mưa sao băng không làm phương hại đến mắt cũng như sức khỏe con người nên quan sát bằng mắt thường là tốt nhất. Ngoài ra, có thể sử dụng máy ảnh, phơi sáng trong nhiều giờ suốt thời gian diễn ra cực đại để ghi lại những hình ảnh đẹp mắt về sao băng”, ông Phường nói.

Cũng theo ông Phường, mưa sao băng không có nghĩa là sao băng rơi như “mưa rào”. Thời gian cực đại cũng chỉ có khoảng gần 100 sao băng trong một giờ nên cần phải kiên nhẫn quan sát.

Mỗi năm, chúng ta có cơ hội được quan sát khoảng 8 trận mưa sao băng lớn. Các trận mưa sao băng này thường lặp lại cùng thời điểm xuất hiện từ năm này sang năm khác. Nguyên nhân là do các hạt bụi, thường là xác của những sao chổi, phân bố theo quỹ đạo hình elip quay quanh Mặt trời theo chu kì nhất định và cắt ngang quỹ đạo của Trái đất. Khi Trái đất đi xuyên qua đám bụi này sẽ tạo nên hiện tượng mưa sao băng như chúng ta thấy.

Theo các nhà thiên văn học, mưa sao băng không mang một yếu tố tâm linh nào và hoàn toàn không ảnh hưởng đến sức khỏe con người. Trong vũ trụ có rất nhiều bụi thường gọi là vẫn thạch và cả những thiên thạch đầy đủ kích cỡ từ một hòn đá cuội đến đường kính vài chục mét...

Khi những mảnh thiên thạch này “lang thang” đến gần Trái đất, lực hấp dẫn của Trái đất sẽ “hút” chúng. Các thiên thạch lao vào bầu khí quyển với vận tốc rất lớn khoảng 30 - 50 km/giây, tạo ra các sóng xung kích, nén các phần tử không khí phía trước làm cho nhiệt độ cao đến hàng nghìn độ và bị bốc cháy tạo ra những vệt sáng ở độ cao 60 - 100km (tính từ mặt đất lên). Người ta gọi những vệt sáng nhỏ ấy là sao băng.

Quang Duẩn
Nguồn: http://www.thanhnien.com.vn/news/Pages/201051/20101214163129.aspx

Đêm mai 14.12 sẽ có mưa sao băng

2010-12-12T22:14:00.000-08:00

(LĐO) - Ông Nguyễn Đức Phường Hội thiên văn vũ trụ Việt Nam ngày 13.12 cho biết, đêm ngày 14.12 (rạng sáng ngày 15) những người yêu thiên văn sẽ quan sát được đợt mưa sao băng Geminids.
Đây là trận mưa sao băng đẹp và lớn nhất trong năm, có thể lên tới 120 sao băng xuất hiện trong một giờ. Tâm điểm của trận mưa sao là lúc 0h (giờ Hà Nội), quan sát về hướng Đông phía chòm sao Song Tử để chứng kiến hiện tượng thiên nhiên kỳ vĩ này. Do thời tiết âm u ngoài Bắc nên tầm quan sát sẽ không được tốt như địa điểm tại TP. Hồ Chí Minh. Đợt mưa sao băng này rơi vào khoảng từ ngày 7-17.12 hàng năm trước dịp lễ Giáng Sinh và ngày 14.12 là thời điểm trận mưa sao băng đạt cực đại.
--------
Sao băng trông thấy trên bầu trời như là những vệt sáng di chuyển rất nhanh giữa nền trời sao trong khoảnh khắc từ vài phần giây đến vài giây rồi biến mất. Đó là kết quả của những mảnh vật chất nhỏ trong vũ trụ rơi vào khí quyển trái đất và bốc cháy. Geminids bắt đầu xuất hiện từ giữa thế kỉ 19 và đến năm 1983 NASA đã tìm ra nguyên nhân gây ra trận mưa sao này là do vật thể 3200 Phaethon. Theo đó, vật thể Phaethon có đường kính khoảng 5km, cấu tạo chủ yếu từ vật chất rắn và một ít băng đá, nó giống như là một tiểu hành tinh.

H.M.A
Nguồn: http://www.laodong.com.vn/Tin-tuc/Dem-mai-1412-se-co-mua-sao-bang/24888

Đêm 14.12 có mưa sao băng đẹp nhất

2010-12-12T20:08:00.001-08:00

Thanh Niên - Ông Nguyễn Đức Phường, Hội Thiên văn - Vũ trụ Việt Nam cho biết, tại bất kỳ nơi quan sát nào trên thế giới, mọi người đều có thể chiêm ngưỡng được trận mưa sao băng Geminids (mưa sao băng Song Tử), một trong số những trận mưa sao băng đẹp nhất trong năm 2010 vào khoảng đêm 14 rạng sáng 15.12.

Theo ông Phường, số sao băng trong thời gian diễn ra cực đại dự đoán có thể lên đến 120 sao băng/giờ. Tại Việt Nam, khoảng từ 11 giờ ngày 14.12 người dân hướng mắt về phía chòm sao Song Tử sẽ thấy sao băng xuất hiện nhiều dần cho đến khi đạt cực đại vào khoảng 2 giờ sáng ngày 15.12 và kết thúc sau đó 5 giờ đồng hồ.

Để chiêm ngưỡng hiện tượng thiên nhiên kỳ thú này trọn vẹn, mọi người nên chọn địa điểm quan sát là những nơi quang đãng, không bị che khuất hoặc giới hạn tầm nhìn, không bị ô nhiễm bởi ánh sáng đèn thành phố hoặc các khu công nghiệp. Mưa sao băng không làm phương hại đến mắt cũng như sức khoẻ con người nên quan sát bằng mắt thường là tốt nhất.

Quang Duẩn
Nguồn: http://www.thanhnien.com.vn/news/Pages/201050/20101211011942.aspx

VN quan sát được mưa sao băng vào đêm 14-12

2010-12-12T19:54:00.000-08:00

Tuổi Trẻ - Ông Nguyễn Đức Phường, Hội Thiên văn vũ trụ VN, cho biết trận mưa sao băng Geminids (mưa sao băng Song Tử), một trong số những trận mưa sao băng đẹp nhất trong năm 2010, sẽ đạt cực đại vào đêm 14 rạng sáng 15-12 tại bất kỳ nơi quan sát nào trên thế giới.

>> Xem bản tin tiếng Anh

Số sao băng trong thời gian diễn ra cực đại dự đoán có thể lên đến 120 sao băng trong một giờ.

Đối với người dân VN, khoảng 23g ngày 14-12 đến 5g sáng 15-12, nhìn về phía chòm sao Song Tử ở hướng Đông (tâm điểm của trận mưa sao băng) sẽ thấy sao băng xuất hiện nhiều dần cho đến khi đạt cực đại vào khoảng 2g sáng 15-12. Số lượng sao băng trong trận mưa sao băng này xuất hiện rải rác từ ngày 7-12 đến 17-12 nhưng chỉ đạt cực đại vào ngày 14-12.

Cực điểm của mưa sao băng Song Tử xảy ra khi Mặt trăng đã lặn xuống chân trời nên là một thuận lợi tốt để chiêm ngưỡng.

T.PHÙNG - P. ĐỨC
Nguồn: http://tuoitre.vn//Giao-duc/Khoa-hoc/415317/VN-quan-sat-duoc-mua-sao-bang-vao-dem-14-12.html

Từ giấc mơ chụp ảnh… Thần Nông

2010-11-23T03:40:00.000-08:00

http://www.tgvn.com.vn/Item/VN/KieuBao/2010/11/08CD787994880E4E/

Niềm vui nho nhỏ

2010-11-11T16:26:00.000-08:00

Một đêm mất ngủ chẳng vì lý do gì. Vắt tay lên trán ngẫm về những việc đã làm. Dấy lên niềm vui nho nhỏ trong lòng và tự nhủ, trong những việc đã làm thì điều làm cho mình thấy có ích đối với xã hội là phổ biến, giải đáp kiến thức khoa học thường thức cho mọi người.
Không biết mình đã tham gia bao nhiều chương trình trên Đài truyền hình Việt Nam VTV, trên Đài tiếng nói Việt Nam VOV2 và cả trả lời trên các mặt báo. Khi nhận lời làm công việc này, mình không hề quan tâm đến việc mọi người biết đến cái tên mình hay vì tiền bạc, mà vì cái niềm vui, niềm hạnh phúc nho nhỏ để cảm thấy mình vẫn còn có ích.

Gặp lại GS. Jean Jouzel - Giải Nobel Hòa Bình 2007

2010-11-03T20:25:00.000-07:00

GS.Jean Jouzel cùng chia sẻ Giải Nobel Hòa Bình với cựu Phó Tổng thống Mỹ Al Gore

GS. Jean Jouzel, Giám đốc Trung tâm Nghiên cứu Khí hậu và Môi trường Simon-Laplace - Paris, giải Nobel năm 2007, Phó chủ tịch Nhóm chuyên gia khí hậu Liên hợp quốc (GIEC.

Chúc Thầy luôn mạnh khỏe

2010-11-02T04:21:00.000-07:00

Chúc Thầy luôn được mạnh khỏe để tiếp tục cống hiến cho sự phát triển của ngành thiên văn ở Việt Nam.
--
GS.TSKH Nguyễn Quang Riệu là cựu giám đốc nghiên cứu của Trung tâm Quốc gia nghiên cứu Khoa học Pháp (CNRS) và hiện là Giám đốc Nghiên cứu Danh dự (Emeritus) công tác tại Đài Thiên văn Paris, GS tại ĐH Paris 6. Ông là một trong những chuyên gia hàng đầu thế giới trong lĩnh vực thiên văn vô tuyến. Được cộng đồng thế giới biết đến với những khám phá và công trình khoa học nổi tiếng như: sự đo đạc bằng kỹ thuật vô tuyến khoảng cách của vụ nổ trong chòm sao Thiên Nga, các công trình nghiên cứu về hiệu ứng maser trong vũ trụ và sự săn tìm các phân tử hữu cơ trong Dải Ngân hà và các thiên hà... GS.TSKH Nguyễn Quang Riệu là một nhà khoa học luôn quan tâm đến nền khoa học của nước nhà. Những cống hiến của ông đã được Chính phủ ghi nhận và trao tặng nhiều bằng khen.

bác Châu chúc Đức Minh

2010-11-02T04:06:00.001-07:00

bác Châu không quên ký tặng Đức Minh

Cuộc làm việc với Hòa thượng và Đoàn các khoa học Pháp hoàn toàn riêng rẽ. Nhưng sau khi kết thúc, hai bên ..."chụm" vào nhau "TÓE" lửa!!!

Niềm vui khôn tả

2010-11-02T03:51:00.000-07:00

Sau khi nhận giải Field, Hòa thượng vẫn như xưa

Chân trời rộng mở cho hợp tác ĐHQGHN - ĐH Chicago

GS.TSKH Vũ Minh Giang giới thiệu với Hòa thượng cuốn Kỷ yếu 1000 năm Thăng Long - Hà Nội, trong đó có sự tham gia của nhiều nhà khoa học ĐHQGHN

Vừa về đến cơ quan sau khi thiên lý hơn 100 cây số, mắt vẫn còn lim dim, nhận được tin đầu giờ chiều GS. Ngô Bảo Châu đến. Tin vui này chưa kịp..."nóng" thì nhận được tin GS.Nguyễn Quang Riệu - tôi luôn coi ông là người thầy đáng kính về thăm ĐHQGHN. Vui thật là vui.
Năm nay anh Châu nhận giải Field cũng là năm có "duyên" gặp anh. Mặc dù về Việt Nam tối qua, nhưng hôm nay, Hòa thượng thích học toán dành cả buổi chiều ở ĐHQGHN. Anh chia sẻ nhiều thông tin rất thú vị khiến tôi càng khâm phục anh hơn.
Còn GS.Riệu, cũng đã lâu rồi ông không về Việt Nam. Thoạt nhìn mái tóc ông bạc kín mái đầu, giọng nói yếu hơn nhưng ông nói tiếng Việt rất...chuẩn. Trong tôi dâng trào niềm xúc động và không cầm nổi nước mắt. Ông là nhà khoa học rất tâm huyết cho sự phát triển của ngành thiên văn nước nhà. Và chính ông là giúp tôi rất nhiều, từ việc truyền thụ kiến thức chuyên môn đến việc tự tay viết Thư giới thiệu cho tôi đi nơi này nơi khác. Tôi biết ơn ông và coi ông như một người Thầy lớn. Chúc Thầy luôn được mạnh khỏe để tiếp tục cống hiến cho sự phát triển của một ngành khoa học còn rất non trẻ này ở Việt Nam.

'Vật thể lạ' trên bầu trời Hà Nội là máy bay

2010-10-28T21:32:00.000-07:00

Vật thể lạ trên bầu trời Hà Nội chiều 28/10. Ảnh chụp từ clip.

Vnexpress - Theo ông Nguyễn Đức Phường, Hội Thiên văn Vũ trụ VN, "vật thể lạ" trên bầu trời Hà Nội chiều 28/10 là máy bay. Đuôi sáng màu vàng là do hơi nóng từ động cơ kết hợp với ánh sáng mặt trời phản xạ tạo nên.

Xem clip được bạn đọc Nguyễn Xuân Vũ gửi tới VnExpress, ông Nguyễn Đức Phường khẳng định ngay đây là máy bay dân dụng.

Do thời điểm xảy ra vào khoảng 5 giờ chiều, đầu đông (trời tối nhanh) nên chỉ những vị trí trên cao mới tiếp tục nhận được ánh sáng mặt trời, trong khi đó những nơi thấp như trên mặt đất hầu như không còn ánh nắng. Máy bay chở khách thường bay ở độ cao khoảng 10 km, luồng hơi do máy bay tạo ra tiếp tục nhận được ánh sáng mặt trời, tán xạ và phản xạ nên chúng ta nhìn rất rõ, đặc biệt là lúc hoàng hôn.

Cũng theo ông Phường, nếu máy bay bay vào giữa trưa thì sẽ để lại vệt có màu trắng như mây. Còn tại thời điểm hoàng hôn hay bình minh mắt thường sẽ thấy màu vàng, hoặc da cam.

Cũng theo ông, vệt hơi máy bay được giải phóng ra từ phần động cơ (chứ không phải là khói). Luồng hơi này có nhiệt độ cao hơn môi trường xung quanh vì máy bay thường bay ở độ cao khoảng 8-13km, nơi nhiệt độ có thể xuống đến âm 55 độ C. "Luồng hơi ấm hơn sẽ bị kết tinh, đóng băng và theo quán tính máy bay đang chuyển động sẽ tạo thành vệt trên", ông Phường cho biết.

Trong thư gửi đến VnExpress, độc giả Jimmy Hoàng (Ottawa, Canađa) cho biết, đây là hình ảnh thường thấy tại Canađa, nơi có không khí lạnh hơn Việt Nam. "Đoạn video vật thể bay lạ ở Hà Nội có thể khẳng định là hình ảnh chiếc máy bay trên vùng không khí lạnh, khói thải từ máy bay phát ra ngoài không khí, bị làm lạnh đột ngột ngưng tụ thành dạng như mây. Màu đỏ của vệt khí kéo dài giống như vệt lửa cháy là do ánh mặt trời xế chiều chiếu vào", độc giả Hoàng viết.

Nguyễn Hưng
Nguồn: http://vnexpress.net/GL/Xa-hoi/2010/10/3BA22409/
--------------
UFO phát sáng trên trời Hà Nội

Vào lúc 5h - 5h30 chiều 28/102010, anh Nguyễn Xuân Vũ (Hà Nội) đã quay được hình ảnh một vật thể bay tạo thành một vệt sáng trên bầu trời tựa như một vật thể bị cháy khi từ ngoài không gian bay xuyên qua bầu khí quyển của trái đất.

Tuy nhiên, trả lời báo chí, ông Nguyễn Đức Phường, Hội Thiên văn Vũ trụ Việt Nam khẳng định, "vật thể lạ" nói trên chính là một chiếc máy bay dân dụng.

Theo giải thích của ông Phường, do thời điểm xảy ra vào khoảng 5h chiều, đầu đông (trời tối nhanh) nên chỉ những vị trí trên cao mới tiếp tục nhận được ánh sáng mặt trời, trong khi đó những nơi thấp như trên mặt đất hầu như không còn ánh nắng. Máy bay chở khách thường bay ở độ cao khoảng 10 km, luồng hơi do máy bay tạo ra tiếp tục nhận được ánh sáng mặt trời, tán xạ và phản xạ nên chúng ta nhìn rất rõ, đặc biệt là lúc hoàng hôn.

Cũng theo ông Phường, nếu máy bay bay vào giữa trưa thì sẽ để lại vệt có màu trắng như mây. Còn tại thời điểm hoàng hôn hay bình minh mắt thường sẽ thấy màu vàng, hoặc da cam.

Vệt hơi máy bay được giải phóng ra từ phần động cơ (chứ không phải là khói). Luồng hơi này có nhiệt độ cao hơn môi trường xung quanh vì máy bay thường bay ở độ cao khoảng 8-13km, nơi nhiệt độ có thể xuống đến âm 55 độ C. "Luồng hơi ấm hơn sẽ bị kết tinh, đóng băng và theo quán tính máy bay đang chuyển động sẽ tạo thành vệt trên", ông Phường cho biết.

(Theo Đất Việt)

Thăng Long - Nghìn năm chim hạc bay lên

2010-10-09T17:14:00.000-07:00

Thăng Long - Nghìn năm chim hạc bay lên

Mặt Hồ Gươm vẫn lung linh...ánh đèn

Có lẽ chưa bao giờ tôi cảm nhận rõ ràng nhất tình cảm của cả dân tộc hướng về nguồn cội như lúc này. Trong tôi tự dấy lên tình yêu tha thiết với Tổ quốc trường tồn. Tự nhủ phải nỗ lực không ngừng để làm sao không hổ thẹn trước sự hy sinh cao cả của cha ông.
Hòa mình trong dòng người đông đúc dọc những con phố Hà Nội, từng ánh mắt đều hân hoan một tình yêu vô bờ không thể nào diễn tả.

Sống ở chung cư cao tầng già nhanh hơn ở tầng thấp?

2010-10-07T22:39:00.000-07:00

Đọc cho vui. Có lẽ phóng viên chưa diễn giải đúng ý mình phát ngôn cho lắm. Đã nhiều lần làm việc với bạn phóng viên Lan Hoa thì rõ ràng đây là một phóng viên giỏi, am hiểu về khoa học:

Báo KH&ĐS - Một nghiên cứu mới đây khiến không ít người sống trong các chung cư cao tầng lo lắng: Người sống ở nhà cao tầng sẽ có nguy cơ già nhanh hơn so với tầng thấp hơn.

Do không khí loãng hơn

TS Nguyễn Xuân Chánh, nguyên viện trưởng Viện Vật lý kỹ thuật, Đại học Bách khoa Hà Nội cho rằng, về nguyên lý, sống ở trên cao có nguy cơ già hơn.

BS Hoàng Xuân Đại, nguyên chuyên viên cao cấp Bộ Y tế cho rằng, không khí trên cao sẽ loãng hơn dưới thấp, buộc cơ thể phải hoạt động nhiều hơn. Khi đó các tế bào sẽ lão hóa nhanh hơn, vì thế có thể nó làm cho con người già nhanh hơn. Càng lên cao, con người càng ở gần và chịu tác động mạnh hơn của các tia phóng xạ từ Mặt Trời cũng sẽ làm cho quá trình lão hóa diễn ra nhanh hơn.

Bản thân các hành tinh khác cũng phát ra dòng điện mang tính từ trường có lực hấp dẫn, làm con người già nhanh hơn. Một số yếu tố khác tác động như khí độc, mưa axit... cũng tập trung ở khu vực trên cao.

Lý thuyết sống trên cao chóng già hơn là không khả thi.

Càng trên cao, thời gian càng trôi nhanh hơn

Tuy nhiên, bạn đọc cũng không nên quá lo lắng vì theo PGS.TS Nguyễn Văn Hùng, nguyên hiệu trưởng trường Đại học Xây dựng Hà Nội, khoảng cách của tầng trên, tầng dưới không xa tới mức để có thể tạo ra sự "nhanh, chậm" trong quá trình lão hóa của con người.

Ông Nguyễn Đức Phường, Hội Thiên văn - Vũ trụ Việt Nam cũng giải thích, việc "nhanh, chậm" này không đáng kể và sự chậm này chỉ có thể nhận thấy được khi ở những thiên thể có khối lượng lớn có vận tốc rất lớn (tương đương với vận tốc của ánh sáng).

Vì thế, vận dụng lý thuyết sống càng xa Trái đất, thời gian trôi càng nhanh để lý giải việc con người sống ở tầng trên chóng già hơn ở tầng dưới không khả thi cho lắm vì khoảng cách giữa tầng trên cao (dù là cao chót vót trên mấy chục tầng) so với các tầng dưới vẫn là quá gần. Sự khác biệt về tốc độ thời gian trôi ở độ cao khác nhau là rất nhỏ với con người và chúng ta hầu như không nhận thấy điều đó.

TS Nguyễn Xuân Chánh cho biết, theo Thuyết tương đối của Anhxtanh, lực hấp dẫn phụ thuộc vào khoảng cách giữa vật và Trái đất. Khoảng cách càng gần, lực hấp dẫn càng lớn. Cùng một chiếc đồng hồ, nhưng khi để ở mặt đất đứng yên, nó sẽ chạy chậm hơn so với chiếc đồng hồ để trên cao. Khoảng cách càng cao bao nhiêu càng tạo ra sự thay đổi lớn bấy nhiêu, nhưng thông thường chúng ở những mức độ rất nhỏ, tính bằng micro giây hoặc nano giây. Bởi thế về lý thuyết, đồng hồ của nhà tầng 1 sẽ chạy chậm hơn so với đồng hồ của nhà tầng thứ 100, tuy nhiên sai số thế nào lại cần có những phép đo chính xác.

Ông Nguyễn Đức Phường cho biết, nhiều năm về trước Einstein có đưa ra thuyết tương đối, trong đó có một số quan điểm rất trái với quan niệm thông thường ví dụ quan điểm, càng xa Trái đất, thời gian càng trôi nhanh hơn. Sống cạnh hoặc sống tại những thiên thể có khối lượng lớn thì thời gian sẽ trôi đi chậm hơn.

Ví dụ, nếu đặt đồng hồ ở Mặt Trời thì sẽ thấy kim đồng hồ chạy chậm hơn so với Trái đất (Trái đất bé hơn Mặt Trời). Ngược lại Trái đất lớn hơn Mặt trăng vì thế đồng hồ ở Mặt Trăng sẽ chạy nhanh hơn Trái đất.

Tô Lan
Nguồn: http://bee.net.vn/channel/1994/201010/Song-o-nha-cao-tang-gia-nhanh-hon-o-tang-thap-1771061/

Câu nói hay

2010-10-07T16:57:00.000-07:00

Sáng sớm, tranh thủ lướt web đọc được câu nói của một fber thật hay: "Thật nhiều nghịch cảnh được trông thấy. Thấy khâm phục những ai đang vươn lên hoàn cảnh bằng chính khả năng của mình, thấy thương hại cho ai sống thờ ơ..."
Cảm ơn bạn!

Người quen

2010-10-06T01:06:00.000-07:00

Hôm nay thấy trên VNexpress có tin GS.Mazlan Othman, quan chức lãnh đạo Cơ quan phụ trách các vấn đề vũ trụ của Liên Hợp Quốc, được giao..."trọng trách". Bà là người tình cảm, nhiệt tình. Tôi có cơ duyên được tiếp xúc với bà. Và... cái bằng của mình hôm nay check lại là do bà ký (khoe tý vậy, nếu ai chướng tai nhớ bỏ qua nhé!!!!).
---
'Nên có đại sứ tiếp người ngoài hành tinh'

Vnexpress. Một quan chức Liên Hợp Quốc bác tin về việc cơ quan này bổ nhiệm người đại diện cho trái đất trong các cuộc đàm phán với sinh vật ngoài hành tinh trong tương lai, song thừa nhận đó là ý tưởng đáng xem xét.

Cách đây 9 ngày nhiều báo tại Anh đưa tin bà Mazlan Othman, quan chức lãnh đạo Cơ quan phụ trách các vấn đề vũ trụ của Liên Hợp Quốc, được bổ nhiệm làm người đại diện cho trái đất để đón tiếp các sinh vật ngoài vũ trụ. Tuy nhiên, theo AP, bà Othman hôm qua bác bỏ tin này dù bà rất thích ý tưởng về đại sứ trái đất. Cơ quan phụ trách các vấn đề vũ trụ của Liên Hợp Quốc tại Vienna, Áo cũng ra tuyên bố bác bỏ câu chuyện của giới truyền thông Anh.

“Tôi nghĩ ý tưởng đó rất hay, nhưng thực sự là tôi sẽ không được bổ nhiệm làm người đại diện của trái đất để đón sinh vật ngoài hành tinh”, Othman phát biểu trong một cuộc hội thảo về sinh vật ngoài hành tinh do Hiệp hội Khoa học hoàng gia Anh tổ chức vào ngày 5/10.

Bà Mazlan Othman. Ảnh: AP.

Othman, một nhà vật lý thiên văn người Malaysia, cho rằng Liên Hợp Quốc nên xem xét câu hỏi: Ai sẽ là người đại diện cho trái đất nếu sinh vật ngoài hành tinh viếng thăm nền văn minh của chúng ta? Bà cho rằng các nước thành viên của Liên Hợp Quốc cần thảo luận về tiêu chí và quy trình chọn người đại diện của địa cầu.

Nick Pope, cố vấn của Bộ Quốc phòng Anh về các vấn đề vũ trụ, nói kế hoạch đón tiếp sinh vật ngoài địa cầu không phải là chuyện hài hước, bởi chúng ta có thể phát hiện sự sống bên ngoài trái đất bất cứ lúc nào.

“Loài người cần bắt đầu suy nghĩ về việc ai sẽ là phát ngôn viên của trái đất. Người ta đưa rất nhiều ý kiến để thảo luận về vấn đề đó trong cuộc hội thảo của Hiệp hội Khoa học hoàng gia Anh”, Pope phát biểu.

Minh Long
Nguồn: http://www.vnexpress.net/GL/Khoa-hoc/2010/10/3BA213DD/

Ánh sáng hoàng đạo hiện rõ trong tuần

2010-09-14T05:11:00.000-07:00

Vnexpress -

Từ hôm nay tới hết tuần người dân ở Việt Nam sẽ có cơ hội chiêm ngưỡng những khối sáng hình tam giác khá rõ ở chân trời.
National Geographic khẳng định người dân ở bán cầu bắc, trong đó có Việt Nam, có thể quan sát ánh sáng hoàng đạo một cách dễ dàng trong tuần này.

Ông Nguyễn Đức Phường, hội viên Hội Thiên văn - Vũ trụ Việt Nam, cho biết, ánh sáng hoàng đạo là hiện tượng một vùng sáng mờ hình tam giác xuất hiện ở chân trời phía đông trước khi mặt trời mọc hoặc chân trời phía tây ngay sau khi mặt trời lặn một vùng sáng mờ hình “tam giác”. Càng gần mặt trời thì nó càng sáng.

Do ánh sáng hoàng đạo xuất hiện gần thời điểm mặt trời lặn nên nhiều người sẽ nhầm tưởng nó là ánh sáng hoàng hôn của mặt trời. Vì thế nó còn được gọi là “hoàng hôn giả”.

Theo ông Phường, vật chất tạo nên hiện tượng ánh sáng hoàng đạo là các hạt bụi có kích thước rất nhỏ nằm trong mặt phẳng đĩa của hệ Mặt Trời, bao gồm cả “xác” của những sao chổi, tán xạ và phản xạ ánh sáng của Mặt trời.

Địa cầu và các thiên thể khác trong hệ Mặt Trời đều quay quanh mặt trời và dường như đều nằm trong một mặt phẳng hình đĩa với tâm là mặt trời. Vì vậy, từ trái đất chúng ta sẽ nhìn thấy hình chiếu của của hình đĩa này giống như một vệt vắt ngang bầu trời. Do đó, khi các hạt bụi bị tán xạ, hay phản xạ, ánh sáng mặt trời, chúng ta sẽ có dịp nhìn thấy một dải sáng mờ nằm dọc theo đường hoàng đạo, gọi là dải sáng hoàng đạo.

Vì ánh sáng hoàng đạo khá mờ nên chúng ta chỉ có thể nhìn thấy chúng vào thời điểm trước lúc mặt trời mọc và ngay sau khi mặt trời lặn.

Ở bán cầu bắc, ánh sáng hoàng đạo hiện ra rõ nhất lúc sáng sớm trước khi mặt trời mọc trong khoảng thời gian từ giữa tháng 8 đến giữa tháng 10. Lúc này góc tạo bởi đường hoàng đạo và đường chân trời là lớn nhất. Còn nếu chúng ta muốn ngắm vào lúc chập tối thì nên quan sát ngay sau khi mặt trời lặn trong khoảng thời gian giữa tháng 2 và tháng 4. Hiện tại trời tối khá nhanh nên chúng ta có thể quan sát dễ dàng.

Đối với bán cầu nam thì tình hình diễn ra trái ngược với bán cầu bắc.

Việt Nam nằm gần xích đạo nên đường hoàng đạo luôn xuất hiện khá cao so với đường chân trời. Vì vậy lúc nào chúng ta cũng có thể thấy được ánh sáng hoàng đạo. Tuy nhiên, để có thể nhìn thấy nó chúng ta phải chọn vùng quan sát thuận lợi. Đó là những nơi xa ánh đèn thành phố hoặc khu công nghiệp, tầm nhìn không bị cản trở bởi nhà cao tầng hay núi. Ngoài ra chúng ta chỉ có thể quan sát dễ dàng vào những đêm không có trăng.

Minh Long

Nguồn: http://vnexpress.net/GL/Khoa-hoc/2010/09/3BA205F6/

Giới thiệu công trình hay của anh Sơn (University of Washington)

2010-09-08T06:01:00.000-07:00

Đã nghe thấp thoáng công trình của GS.Sơn đã lâu, nhưng mới đây công trình này đã bước đầu được thực nghiệp sáng tỏ. Xin chia sẻ anh chị em một article rất thú vị trên Physics.aps:
Glimmers of a connection between string theory and atomic physics

Shamit Kachru - Department of Physics, Stanford University, Stanford CA 94305

(Results from string theory, generalizing the anti-de Sitter/conformal field theory correspondence, may offer a fresh set of mathematical tools for understanding some kinds of phase transitions that occur in cold atomic systems.)

String theory is well known as a possible route to unification of gravity and quantum mechanics. But its historical roots lie in another direction: strings were originally proposed as a way to describe the strong force that governs quarks—called quantum chromodynamics (QCD)—when the particles are at low energies (intuitively, the strings are the tubes of glue that connect and confine the two quarks in a meson).

One of the most interesting features of this theory is that the strong force only becomes strong at low energies. It is hard to carry out computations in this strongly coupled theory, since perturbation theory in the coupling doesn’t work. It would be useful therefore if one could guess a correct new set of variables with which to describe the theory, which would interact weakly and make the most relevant physics evident. A familiar example of such a “dual” theory is the Landau-Ginzburg description of superconductors, where a simple description in terms of a scalar order parameter captures the complicated physics of the underlying fundamental electron bound-state Cooper pairs. It has long seemed likely that QCD should have an “effective” (that is, weakly coupled) description in terms of a theory where the fundamental objects are strings (which bind quarks into mesons) instead of point particles.

Effective string descriptions have also been considered for spin systems like the Ising model in three dimensions, where two-dimensional surfaces separate the domains of “up” and “down” spin and hence computations involving two-dimensional worldsheets (analogous to the worldlines of a single particle—in other words a string rather than point particle picture) seem natural. In recent years, these two sets of considerations, involving “fundamental” vs “effective” strings, have dovetailed nicely: it has turned out that certain special solutions of fundamental string theory provide effective string descriptions of normal field theories, similar in many ways to QCD.

The papers by D. T. Son in Physical Review D [1] and by K. Balasubramanian and J. McGreevy in Physical Review Letters [2] propose an intriguing new extension of the relation between fundamental and effective strings. They find that under certain special circumstances, the strings commonly studied by string theorists can provide a description of nonrelativistic field theories similar to those that govern gases of cold atoms in atomic traps. This work, along with a growing body of other papers, is another step in a promising recent trend of finding special string solutions that capture the dynamics of strongly coupled field theories whose behavior is similar (in some respects) to field theories realized in laboratory condensed-matter or atomic systems. In coming years, we can expect further papers trying to sharpen these results, with the goal of finding effective string descriptions that quantitatively (as opposed to qualitatively) describe atomic or condensed-matter systems. But as with QCD, where we currently have string solutions describing QCD-like theories but not QCD itself, we can hope to learn fascinating qualitative lessons even without a precise quantitative match between the string theory and the atomic system.

It helps to recall how our current string descriptions of QCD-like theories were discovered. In the 1970s, field theorists interested in the study of strong interactions quickly realized that quantum chromodynamics is too difficult to solve but, ironically, ‘t Hooft showed that analogues of this theory with a very large number (N2) of gluons could be analytically tractable [3]. There were also impressive hints that the three-dimensional Ising model might be recast as a string theory [4], however this was, and still remains, difficult to make precise.

Progress in finding a string theory of QCD occurred in the late 1990s, after Polchinski’s discovery of the importance of a special class of objects called branes [5], classical solutions of the field equations of ten-dimensional fundamental string theory. A brane is a slice of space (imagine a sheet of paper extending to infinity) on which closed loops of string can break open and end. For each p-dimensional brane, there is a p+1-dimensional quantum theory describing the possible excitations (e.g., the collective coordinates that allow the plane to move around in the larger space). On N parallel branes, one in fact obtains a relative of the N2 gluon QCD theory proposed by ‘t Hooft.

Maldacena (building on the work of Klebanov and Polyakov) realized that there is another useful description of this theory [6], namely a gravitational solution that is weakly curved in the limit of a large number of branes. There is by now very convincing evidence for the correctness of this conjecture. In further work, theories that exhibit some of the hallmark properties of QCD, like confinement of quarks, have been given precise string descriptions [7]; but no useful description of QCD itself has yet emerged.

This set of discoveries has come to be known as the “AdS/CFT” correspondence. The gravitational solution of string theory that applies here looks like anti-de Sitter spacetime (AdS), that is, a solution of Einstein’s field equation in which there is no matter present, but the cosmological constant is attractive (i.e., negative vacuum energy). A Lorentz-invariant theory that has scale invariance typically enjoys a larger group of symmetries, called the conformal group. The “CFT” refers to the name for such theories, “Conformal Field Theories.” The equivalence between the two objects implies that AdS space should have the symmetries of the conformal group. These symmetries appear as generalized rotations and translations of the AdS geometry.

How is the conformal group related to sets of symmetries that most physicists play with? We are familiar with Einstein’s realization that in a world where the speed of light is a universal constant in each reference frame (i.e., frames moving with different velocity relative to one another), the mechanics of Newton must undergo a dramatic modification. The symmetry group in Einstein’s theory is something called the “Lorentz group.” It includes the transformations that allow one to switch from one reference frame to another, in a world (like ours) where the speed of light c is a universal constant.

One can further assume that there are symmetries under dilation or scale transformations of spacetime. That is, one can take x→λx and t→λt, while leaving the action of the theory invariant. Here, λ rescales the physical coordinates, so such transformations are called scale transformations. A theory with this symmetry, in addition to Lorentz symmetry, can be shown (almost always) to have a much larger group of symmetries: the conformal group.

In any attempt to describe QCD, conformal invariance is a nuisance: QCD has strong coupling and confinement at large distances, while the short-range theory is one of free quarks and gluons. But in many atomic and condensed-matter systems, the opposite is true. By tuning the strengths of interactions in a laboratory to a critical value, experimentalists can arrange to sit at a point of transition between two different phases of behavior. These points of transition are special, and often exhibit scale invariance (Fig. 1). The understanding of the role of scale-invariant theories in the theory of phase transitions of materials is one of the triumphs of quantum field theory, attributed to Wilson and many others.

There is a catch: in experiments there is a preferred frame—the laboratory frame. The atoms or other constituents of the experiment are interacting on time scales that are very long compared to the travel time of light over the scale of the experiment: the speed of light is irrelevant (it can be considered infinite). The symmetry group in some of these systems is effectively the Galilean group (where physics in frames differing by a constant shift of velocity must be invariant), instead of the Lorentz group.

What happens in a theory that has both Galilean invariance and scale invariance? In the Galilean group, time plays a different role from space. The proper notion of scale invariance requires that under a dilation x→λx, then we must have t→λ2t. (This is familiar from nonrelativistic quantum mechanics: in the Schrödinger equation for a free particle, if one rescales x to λx, one must rescale t to λ2t to get a symmetry of the equation because it is first order in time derivatives but second order in spatial derivatives.) The full group of symmetries of such theories is enhanced, beyond just such dilations and Galilean transformations, to a group known as the Schrödinger group. This is the analogue, for Galilean invariant systems, of the conformal group. Recently, various experimental groups have succeeded in tuning interacting atomic systems close to a Schrödinger invariant phase transition [8]. These experiments involve extremely cold trapped atoms; by tuning a magnetic field that controls hyperfine splittings of atomic levels, one can find a transition between conventional BCS and BEC phases of atoms that is well described by a Schrödinger invariant theory. The theory at the transition point is believed to be strongly coupled and inaccessible to analytical calculations. In this sense, it is similar to QCD at low energies.

Is there an effective description of the theory governing these phase transitions, using different degrees of freedom? The recent work of Son, Balasubramanian, and McGreevy, suggests that the answer is “yes.” They have found solutions of higher-dimensional gravity theories (which could very plausibly emerge from string theory) that have the correct symmetries, the Schrödinger symmetries, to be dual to Galilean-invariant field theories (nonrelativistic field theories) with the anisotropic scale invariance x→λx, t→λ2t. Of course, as with the case of QCD, one expects that their solutions are describing theories that are only qualitatively similar to the atomic systems of interest.

Since this work, in fact, the solutions of these groups have been successfully embedded into string theory in three recent papers [9]. The known string solutions are dual to Schrödinger-invariant theories with some notable differences from the atomic system. But just as with the duality between string theory and QCD, we can expect that further research will reveal mechanisms to remove some of the unwanted features of the known string solutions, approaching the behavior of the cold atomic phase transition ever more closely. It remains unclear whether one can find a dual of an experimentally realizable atomic system, but the hunt is on.
References

1. D. T. Son, Phys. Rev. D 78, 046003 (2008).
2. K. Balasubramanian and J. McGreevy, Phys. Rev. Lett. 101, 061601 (2008).
3. G. 't Hooft, Nucl. Phys. B 72, 461.
4. A. Polyakov, Gauge fields and strings, Harwood press, 1987[Amazon][WorldCat]; E. Fradkin, M. Srednicki, and L. Susskind, Phys. Rev. D 21, 2885 (1980).
5. J. Polchinski, Phys. Rev. Lett. 75, 4724 (1995).
6. J. Maldacena, Adv. Th. Math. Phys. 2, 231 (1998).
7. J. Polchinski and M. Strassler, arXiv:hep-th/0003136; I. R. Klebanov and M. J. Strassler, J. High Energy Phys. (2000) 052.
8. J. Kinast, S. L. Hemmer, M. E. Gehm, A. Turlapov, and J. E. Thomas, Phys. Rev. Lett. 92, 150402 (2004); J. Kinast, A. Turlapov, and J. E. Thomas, Phys. Rev. Lett. 94, 170404 (2005).
9. C. Herzog, M. Rangamani, and S. F. Ross, arXiv:0807.1099; J. Maldacena, D. Martelli, and Y. Tachikawa, arXiv:0807.1100; A. Adams, K. Balasubramanian, and J. McGreevy, arXiv:0807.1111.

About the Author
Shamit Kachru
Shamit Kachru

Shamit Kachru received his A.B. from Harvard in 1990, and his Ph.D. from Princeton in 1994. Following post-doctoral research in the Harvard Society of Fellows and at Rutgers, he joined the faculty at U.C. Berkeley in 1997. He moved to Stanford and SLAC in 1999. His research interests include string theory, quantum field theory, and early universe cosmology. He has received U.S. Department of Energy Outstanding Junior Investigator, Sloan Foundation, and Packard Foundation Fellowships, and Bergmann Memorial and ACIPA Outstanding Young Physicist awards.

Gặp lại Hòa thượng thích học toán tại Phủ chủ tịch

2010-09-01T06:46:00.000-07:00

Gặp lại Hòa thượng sau nửa tháng,anh không khác lắm - giản dị, khiêm nhường. Anh dã chia sẻ những suy nghĩ của mình với Chủ tịch nước. Nhìn vào đôi mắt anh, tôi chợt thấy một niềm tin lạc quan và tương lai rộng mở cho khoa học Việt Nam.

!!!!!!!!!!!!!!!!!!

2010-08-18T23:23:00.000-07:00

Không gì tả nổi. Chỉ biết xúc động và...nước mắt. Thế là anh Châu đã dành giải Fields.

Hội ngộ với Hoà thượng thích học toán

2010-08-11T00:56:00.000-07:00

Một ngày mới bao giờ cũng có những điều mới, nếu không đơn điệu lắm. Ngày hôm nay có một điều mới đặc biệt. Tôi và Hoà thượng thích học toán gặp nhau, vốn xưa nay chỉ gặp anh qua những email "nặng mùi" khoa học.
Anh đến thăm ĐHQGHN và chúng tôi có một cuộc trò chuyện khá thú vị. Nói là cuộc trò chuyện nhưng thực ra tôi hỏi là chính và anh trả lời là...không phụ.
Anh giản dị, khiêm nhường và uyên bác.
Hình ảnh của anh làm tôi nhớ đến những con người tài năng khác mà luôn khâm phục, ngưỡng mộ họ: Đàm Thanh Sơn, Nguyễn Trọng Hiền,...

2g ngày 13-8: Việt Nam nhìn rõ mưa sao băng

2010-08-10T08:16:00.001-07:00

Tuổi trẻ - Ông Nguyễn Đức Phường, Hội Thiên văn - vũ trụ VN, cho biết vào rạng sáng 13-8, người dân thế giới, trong đó có VN, sẽ được chiêm ngưỡng trận mưa sao băng đẹp nhất trong năm mang tên Anh Tiên (Perseus).
Theo dự báo, số sao băng trong thời gian diễn ra cực đại năm nay có thể lên đến gần 100 vệt/giờ. Thời điểm diễn ra cực đại vào tuần đầu tháng âm lịch, không có trăng nên ở VN sẽ có một đêm quan sát sao băng thuận lợi nhất.

Tuy nhiên, số sao băng xuất hiện nhiều nhất chỉ khoảng 100 sao băng/giờ, tức trung trình trong một phút chỉ có khoảng hai sao băng nên việc quan sát sao băng cần kiên nhẫn chờ đợi. Ở VN, muốn chiêm ngưỡng mưa sao băng cần nhìn về phía chòm sao Anh Tiên ở phía Đông vào khoảng 2g sáng 13-8 sẽ quan sát thấy hiện tượng thiên nhiên kỳ thú này.

XUÂN LONG
Nguồn: http://tuoitre.vn/Chinh-tri-xa-hoi/Khoa-hoc-moi-truong/394581/2g-ngay-13-8-Viet-Nam-nhin-ro-mua-sao-bang.html

Mưa sao băng đẹp nhất trong năm

2010-08-10T06:22:00.000-07:00

Vietnamnet. Sáng 13/8/2010 trên bầu trời Việt Nam sẽ xuất hiện trận mưa sao băng đẹp nhất trong năm.
Theo Vietnamplus, một trận mưa sao băng thuộc loại đẹp nhất trong năm 2010 sẽ xuất hiện trên bầu trời, vào rạng sáng ngày 13/8/2010.

Ông Nguyễn Đức Phường, Hội Thiên văn - Vũ trụ Việt Nam còn bổ sung thêm rằng, mưa sao băng không chứa nhiều tia tử ngoại, nên an toàn khi quan sát bằng mắt thường. Khoảng 2 - 3 giờ sáng ngày 13/8 sẽ là thời điểm mưa sao băng cực đại. Số sao băng xuất hiện khoảng 100 vệt/giờ.

Do thời điểm xuất hiện mưa sao băng trùng với ngày đầu tháng âm lịch tại Việt Nam, nên những vệt sáng của sao băng không bị ảnh hưởng bởi ánh trăng. Vì vậy, đây là dịp kỳ thú cho những ai quan tâm những hiện tượng thiên văn.

Tuy nhiên, các chuyên gia cho hay, muốn quan sát mưa sao băng, người xem phải kiên nhẫn. Theo suy đoán, trung bình một phút có khoảng 2 vệt sao băng, nhưng cũng có lúc bầu trời sẽ không xuất hiện sao băng, hoặc xuất hiện với tần suất dày hơn…Để xem mưa sao băng rõ hơn, các chuyên gia khuyến cáo người xem tránh quan sát ở những nơi có ánh đèn cao áp và bị cản tầm nhìn.

Hiện tượng mưa sao băng là gì? Mưa sao băng xuất hiện khi Trái Đất đi qua đám thiên thạch. Bị hút bởi lực hấp dẫn của Trái Đất, đám thiên thạch này đi vào khí quyển và bốc cháy, tạo nên vệt loé sáng trên bầu trời. Hằng năm, nhiều trận mưa sao băng diễn ra, song không phải trận nào cũng có thể nhìn thấy bằng mắt thường.

Người phương Tây, trước đây, thường cho rằng nếu ai nhìn thấy mưa sao băng thì điều ước của họ sẽ thành sự thật. Ngược lại, người phương Đông lại cho rằng đây là điềm xấu với hiện tượng “sao sa.”

Tuy nhiên, theo chuyên gia thiên văn học Nguyễn Đức Phường, “mưa sao băng là hiện tượng hết sức bình thường, không ảnh hưởng đến sức khỏe con người cũng như thời tiết. Khoa học hiện nay cũng có thể dự báo được những trận mưa sao băng này”.

P.V. (Theo Vietnamplus)
Nguồn: http://vietnamnet.vn/khoahoc/201008/Mua-sao-bang-dep-nhat-trong-nam-928078/

Mưa sao băng đẹp nhất trong năm

2010-08-10T00:20:00.000-07:00

Vnexpress. Người dân Việt Nam sắp có cơ hội được chiêm ngưỡng một trong những trận mưa sao băng đẹp nhất trong năm vào rạng sáng 13/8.
Ông Nguyễn Đức Phường, hội viên Hội Thiên văn- Vũ trụ Việt Nam, cho biết đây là mưa sao băng Anh Tiên bởi tâm điểm của nó là chòm sao Anh Tiên (Perseus).

Theo dự báo của các chuyên gia, số sao băng trong thời gian diễn ra cực đại năm nay có thể lên đến gần 100 vệt/giờ. Thời điểm diễn ra cực đại đúng vào ngày đầu tháng âm lịch nên không bị ảnh hưởng bởi ánh trăng. Do đó người dân sẽ có một đêm quan sát sao băng thuận lợi. Điều kiện quyết định đối với việc quan sát mưa sao băng là bầu trời phải quang đãng không có mây.

Để quan sát trận mưa sao băng Anh Tiên, người dân nên chọn một vị trí quan sát thuận lợi, thoáng mát, xa ánh đền thành phố hoặc khu công nghiệp. Khoảng 2 giờ sáng ngày 13/8, mọi người hướng mắt về phía chòm sao Anh Tiên ở phía Đông để quan sát. Trong những ngày từ 12 tới 14/8 số sao băng cũng tương đối nhiều nên chúng ta vẫn có cơ hội chiêm ngưỡng.

Người yêu thiên văn cần lưu ý rằng mưa sao băng không giống mưa rào. Theo ông Phường, số sao băng xuất hiện nhiều nhất cũng chỉ khoảng 100 vệt/giờ, tức là trung trình trong mỗi phút chỉ có khoảng hai sao băng. Vì thế mọi người phải kiên nhẫn khi quan sát.

Mưa sao băng xuất hiện do trái đất đi vào vùng bụi vốn là tàn dư của những sao chổi. Những hạt bụi có kích thước khác nhau lao vào bầu khí quyển với vận tốc rất lớn tạo ra các sóng xung kích. Sóng xung kích nén các phần tử không khí phía trước làm cho nhiệt độ cao đến hàng nghìn độ C và bốc cháy, tạo ra những vệt sáng ở độ cao 60 -100 km (tính từ mặt đất lên). Người ta gọi những vệt sáng nhỏ ấy là sao băng.

Cứ vào tháng 8 hàng năm mưa sao băng Anh Tiên xuất hiện khi địa cầu lọt vào vùng bụi của một sao chổi có tên 109 P/ Swift-Tuttle (S-T). Đây vốn là một sao chổi chuyển động quanh mặt trời trên quỹ đạo elip dẹt có chu kỳ dài 120-130 năm.

Cơ quan Hàng không vũ trụ Mỹ (NASA) thông báo, các vệt sao băng Anh Tiên tới có thể đạt tốc độ tới 224.000 km/h khi chúng tiến vào bầu khí quyển trái đất.

Minh Long
Nguồn: http://vnexpress.net/GL/Khoa-hoc/2010/08/3BA1F092/

Mưa sao băng có gây nguy hiểm?

2010-08-06T18:40:00.000-07:00

Báo Khoa học & Đời sống - Bản chất của mưa sao băng là do các mảnh rơi của những thiên thạch. Dù chưa ghi nhận có sự cố nào gây chết người liên quan đến mưa sao băng, nhưng nếu đó là những mẩu thiên thạch lớn thì nguy cơ gây thiệt hại là có thể.
Mưa sao băng vẫn diễn ra hằng ngày

Th.S Phan Văn Đồng, Hội Thiên văn học và vũ trụ Việt Nam giải thích: hiểu một cách nôm na, hiện tượng “sao sa”, “sao đổi ngôi” hoặc đôi khi còn gọi là “sao băng”. Nếu “đổ bộ” của hàng ngàn “ngôi sao” cùng loé sáng trên bầu trời trong nhiều giờ đồng hồ thì người ta gọi đó mà “mưa sao băng”.

Sao băng hình thành đại đa số là do các mảnh vỡ của các hành tinh nhỏ (tiểu hành tinh) của sao chổi tan ra, cọ xát vào khí quyển Trái Đất và bốc cháy. Quá trình bốc cháy này sẽ kèm theo hiện tượng phát quang, tạo nên vệt loé sáng trên nền trời ở độ cao 100 - 160km so với mặt đất. Vì vậy, có thể khẳng định rằng, mưa sao băng không hề liên quan gì đến diễn biến thời tiết mà đó là hiện tượng liên quan đến thiên thể trong vũ trụ.

Trong vũ trụ, sao băng và mưa sao băng diễn ra thường xuyên, chỉ có điều, mắt thường chúng ta không nhìn thấy được.

Các thiên thể rơi và bốc cháy xảy ra hàng ngày, ước tính bình quân 1 năm có khoảng 10 tấn mảnh vụn rơi vào khí quyển Trái Đất. Tuy nhiên, sự xuất hiện với số lượng lớn đến hàng nghìn thiên thể bốc cháy tạo nên mưa sao băng thì lại rất hiếm. Đây là một hiện tượng huyền diệu đầy bí ẩn mà thiên nhiên ban tặng cho con người.

Cũng vì sự bí ẩn đó mà nhiều người mơ mộng cho rằng nếu nhìn thấy sao đổi ngôi, bạn hãy ước một điều gì đó, nó sẽ trở thành hiện thực. Hoặc nhiều người cho rằng, khi sao băng vụt qua là sẽ có một linh hồn chết... Về điều này, nhà nghiên cứu Nguyễn Phúc Giác Hải cho rằng không hề có cơ sở khoa học. Ông Hải khẳng định, mưa sao băng không mang bất kỳ một ý nghĩa tâm linh nào. Đây chỉ là hiện tượng thiên nhiên bình thường xảy ra theo chu kỳ hàng năm.

Ông Nguyễn Đức Phường, Đại học Quốc gia Hà Nội còn cho biết, vì mưa sao băng được tạo thành từ những mảnh vỡ thiên thạch, song bình thường thì những mảnh này rất nhỏ nên không gây nguy hiểm. Còn với những mảnh thiên thạch lớn thì khó có thể khẳng định chúng không gây nguy hiểm. Song thật may mắn, đến thời điểm này, thế giới chưa ghi nhận những tác hại mà mưa sao băng gây ra.

Không những vậy, nó còn là cơ hội tốt để các nhà khoa học có điều kiện nghiên cứu trạng thái khí quyển của Trái Đất.

Các nhà thiên văn học cũng khẳng định, việc mưa sao băng xuất hiện vào trung tuần tháng 8 là việc rất bình thường. Đó là quy luật tự nhiên năm nào, vào thời điểm này, mưa sao băng cũng xuất hiện. Được biết, năm nay, ngày 13/8 mưa sao băng sẽ rơi cực điểm song để quan sát rõ được hiện tượng thiên nhiên kỳ thú này, còn phụ thuộc rất nhiều vào yếu tố thời tiết ngày hôm đó.

Làm thế nào để quan sát được trận mưa sao băng rõ nhất?

Để quan sát rõ nét nhất, ta nên đến một nơi ít bị ánh điện làm loá bầu trời, tốt nhất là đi về vùng nông thôn, miền núi, rồi chọn vị trí không bị vật cản che khuất tầm nhìn. Thời gian theo dõi tốt nhất là khoảng nửa đêm, gần sáng, kinh nghiệm quan sát bầu trời sao cho thấy, càng về khuya, bầu trời càng tối, càng dễ nhìn sao sa. Lưu ý, không nên dùng kính viễn vọng để quan sát vì kính chỉ cho phép ta nhìn xa chứ không thể nhìn trong phạm vi rộng được.

Sẽ có trận mưa sao băng nữa vào ngày 14/12

Theo thông báo của giới nghiên cứu thiên văn, năm 2010, chúng ta còn có cơ hội ngắm một trận mưa sao băng nữa là vào ngày 14/12. Trận mưa sao băng này có tên là Geminid. Nhận định của các nhà khoa học, khả năng cường độ trận mưa là có tới 120 sao băng trong một giờ. Nhưng trận ngày 12 đến 14/8 vẫn là trận lớn nhất và đẹp nhất trong năm.

Liên Cơ

Ngày 13.8, sẽ có mưa sao băng

2010-08-06T18:04:00.000-07:00

Thanh Niên (07/08/2010). Ông Nguyễn Đức Phường (Hội Thiên văn và vũ trụ VN) cho biết, rạng sáng 13.8, người dân trên khắp thế giới sẽ được chiêm ngưỡng một trong những trận mưa sao băng đẹp nhất trong năm: mưa sao băng Anh Tiên (Perseus).
Số sao băng trong thời gian diễn ra mưa sao băng cực đại lần này có thể lên đến gần 100 vệt/giờ. Thời điểm diễn ra cực đại đúng vào ngày đầu tháng âm lịch nên không bị ảnh hưởng bởi ánh trăng, do đó việc quan sát hiện tượng thiên nhiên kỳ thú này sẽ thuận lợi. Theo ông Phường, để quan sát trận mưa sao băng này, nên chọn vị trí có tầm nhìn thoáng, xa ánh đèn, hướng mắt về phía chòm sao Anh Tiên ở phía đông.

Trong các ngày từ 12-14.8, số sao băng cũng tương đối nhiều nên mọi người vẫn có cơ hội được chiêm ngưỡng mưa sao băng Anh Tiên. “Mưa sao băng là do Trái đất đi vào xác của những sao chổi; những hạt bụi có kích thước khác nhau lao vào bầu khí quyển với vận tốc 30 - 50 km/giây, tạo ra các sóng xung kích, nén các phần tử không khí phía trước làm cho nhiệt độ lên rất cao và bị bốc cháy tạo ra những vệt sáng ở độ cao 60 - 100 km (tính từ mặt đất lên). Người ta gọi những vệt sáng nhỏ ấy là sao băng", ông Phường giải thích.

Quang Duẩn

Nguồn: http://www.thanhnien.com.vn/news/Pages/201032/20100807015940.aspx

12-14/8: Mưa sao băng lớn nhất trong năm

2010-08-05T17:56:00.000-07:00

Báo Đất Việt. Ông Nguyễn Đức Phường, hội Thiên văn - vũ trụ Việt Nam cho biết, từ 12-14.8 sẽ xuất hiện trận mưa sao băng lớn nhất trong năm.

Trận mưa sao băng được các nhà khoa học trên thế giới đặt tên là Anh Tiên (Perseus) do xuất hiện gần chòm sao Anh Tiên.

“Để quan sát tốt mưa sao băng, nên tránh các khu vực có đèn, bị hạn chế tầm nhìn, tốt nhất là ra khu vực ngoại thành hoặc nông thôn và quan sát bằng mắt thường là tốt nhất”, ông Phường nói.

Ông Phường cho biết, hiện tượng sao băng xảy ra khi Trái đất đi qua đám mây bụi của Sao chổi có kích thước từ vài µcm đến vài cm với vận tốc rất lớn, gặp ma sát và lực nén, bốc cháy ở bầu khí quyển với độ cao từ 60-100km gây bốc cháy. Do vậy, khi quan sát, ta sẽ thấy vệt sáng kéo dài mà dân gian quen gọi là mưa sao băng.
Mạnh Đồng
Nguồn: http://khoahoc.baodatviet.vn/Home/KHCN/12148-Mua-sao-bang-lon-nhat-trong-nam/20108/106594.datviet

TP HCM, Cà Mau sẽ chịu ảnh hưởng bão từ nặng hơn miền Bắc

2010-08-03T20:30:00.000-07:00

Từ trường của trái đất (có đường sức từ hình màu xanh dương) sẽ là tấm áo giáp bảo vệ trái đất trước các đợt sóng từ đến từ Mặt trời. Tuy nhiên, ảnh hưởng của đợt sóng từ lần này rất mạnh.

Báo Đất Việt. TS Lê Huy Minh, Phó viện trưởng Viện Vật lý địa cầu (Viện KH-CN Việt Nam) cho biết trong một vày ngày tới, Trái đất có thể phải hứng chịu một đợt bão từ lớn.

Các chuyên gia cảnh báo, do ảnh hưởng của bão từ, những người bị bệnh tim mạch sẽ gia tăng.

TS Lê Huy Minh cho biết, vệ tinh SOHO của NASA đã ghi nhận được một vụ bùng nổ sắc cầu rất lớn trên bề mặt Mặt trời. Vụ nổ phát ra những chum tia plasma cực mạnh, gây ra bão từ. Tuy nhiên, khoảng cách từ Mặt trời đến Trái đất là 150 triệu km và vận tốc các chùm plasma đi là 500-1.000km/s, và các chùm plasma này có thể tới Trái đất vào rạng sáng 4/8.

Tính đến ngày 3/8, dù dự đoán đây là trận bão từ lớn hiếm thấy, song các nhà khoa học vẫn chưa tính được chính xác thời gian, và quy mô của trận bão từ này sẽ ảnh hưởng tới Trái đất như thế nào. “Trong trường hợp bị bão từ tấn công, toàn bộ Trái đất sẽ bị ảnh hưởng, nặng nề nhất những nước gần vùng cực và gần xích đạo như Nga, Canada... Ở Việt Nam cũng sẽ chịu ảnh hưởng của bão từ, trong đó TP HCM, Cà Mau gần xích đạo nên sẽ bị ảnh hưởng nặng hơn các khu vực phía Bắc”, TS Minh nói

Theo TS Hà Duyên Châu, nghiên cứu viên cao cấp của Viện Vật lý Địa cầu, bão từ có cường độ nhỏ dưới 200 nT thường không gây ảnh hưởng xấu. Tuy nhiên, dự báo đợt bão từ này sẽ rất lớn, do đó những người mắc bệnh tim, thần kinh, xương khớp... cần cẩn thận giữ gìn sức khỏe.

Bên cạnh đó, theo TS Châu, khi bão từ mạnh, tốt nhất nên giảm công suất truyền tải điện. Đặc biệt, bão từ mạnh còn có thể tác động tới các vệ tinh nhân tạo. Từ trường có thể phá hỏng các linh kiện có trong vệ tinh làm ảnh hưởng đến khả năng truyền thông tin liên lạc, làm mất tín hiệu đường truyền hoặc làm sai lạc các dữ liệu.

Ông Nguyễn Đức Phường, Hội Thiên văn-Vũ trụ Việt Nam cho biết bão từ hoạt động theo chu trình 11 năm. Theo chu trình này, năm 2001 đã xảy ra bão từ rất mạnh và trận bão từ kế tiếp sẽ xảy ra vào năm 2012. Tuy nhiên, từ năm 2009 trở đi, bão từ sẽ xuất hiện với tần suất nhiều hơn. Dự báo, bão từ sẽ hoạt động mạnh nhất với cường độ lớn có thể lên tới 500-600 nT vào năm 2012-2013. Năm 2010 cũng xuất hiện khoảng 30 trận bão từ với cường độ trung bình. Tuy nhiên, từ đầu năm tới nay mới xuất hiện khoảng 10 trận với cường độ rất nhỏ.

Các nhà khoa học của NASA cảnh báo, đợt "sóng thần" Mặt trời nhằm hướng Trái đất đã đi được quãng đường 150 triệu km trong không gian. Chúng có thể sắp chạm Trái đất và phá vỡ lớp từ trường tự nhiên bảo vệ hành tinh xanh. “Đây là sự kiện rất hiếm, vì không phải một mà là hai vụ nổ xảy ra đồng thời tại hai địa điểm khác nhau trên Mặt trời và hướng về phía Trái đất. Những vụ nổ như thế này xảy ra khi kết cấu từ trường lớn trong khí quyển Mặt trời mất ổn định và lực hấp dẫn của Mặt trời không đủ sức để giữ nó lại, giống như lò xo bị nén đột ngột được thả ra vậy”, TS Lucie Green công tác tại Đài Quan quan sát khoa học vũ trụ Mullard (Anh) thuộc ĐH London nói.

Theo báo Daily Telegraph (Anh), các nhà khoa học cho rằng, vào khoảng năm 2013, Trái đất sẽ hứng chịu một đợt sóng từ Mặt trời chưa từng thấy.

Thống kê ở Nga cho thấy, tỷ lệ tử vong của những người mắc bệnh về tim mạch tăng lên 30% khi có bão từ mạnh. Do vậy, khi có bão từ mạnh, người ta thường đưa những bệnh nhân mắc bệnh tim mạch vào lồng Faraday để tránh tác động của bão từ. Bão từ mạnh cũng gây hại đường dây tải điện và các ống dẫn dầu khí. Năm 1989, bão từ đã làm hệ thống truyền tải điện 500KV ở Quebec (Canada) bị tê liệt trong 9 giờ.
Mạnh Đồng - Trúc Quỳnh
Nguồn: http://www.baodatviet.vn/Home/thegioiso1/TP-HCM-Ca-Mau-se-chiu-anh-huong-bao-tu-nang-hon-mien-Bac/20108/106254.datviet

Hôm nay diễn ra nguyệt thực một phần

2010-06-28T01:02:00.000-07:00

TT - Ngày 25-6, ông Nguyễn Đức Phường, Hội Thiên văn vũ trụ VN, cho biết vào chiều tối nay người dân VN sẽ được quan sát nguyệt thực một phần.

Đây là nguyệt thực đầu tiên trong năm 2010 và lần tiếp theo là nguyệt thực toàn phần sẽ xảy ra ngày 21-12.

Theo ông Phường, trong lần nguyệt thực một phần này, bóng Trái đất sẽ che phủ khoảng 53,7% bề mặt Mặt trăng.

Lần nguyệt thực này là một phần của chu kỳ Saros mặt trăng, lặp lại trong khoảng thời gian 18 năm 10 ngày.

Người dân ở phần lớn châu Á, hầu hết là Đông Á, trong đó có VN, Thái Bình Dương và hầu hết châu Mỹ sẽ được chiêm ngưỡng hiện tượng thiên nhiên kỳ thú này.

Người dân châu Á sẽ quan sát được hiện tượng trong khoảng thời gian Mặt trăng mọc.

Cụ thể, Mặt trăng bắt đầu đi vào vùng bóng tối của Trái đất (bắt đầu nguyệt thực nửa tối) lúc 15g55’34’’ (giờ Hà Nội) và đi ra khỏi bóng tối của Trái đất (kết thúc nguyệt thực một phần) lúc 20g00’19’’ rồi đi ra khỏi vùng bóng nửa tối (kết thúc nguyệt thực vùng nửa tối) lúc 21g21’25’’.

XUÂN LONG

Nguon: http://tuoitre.vn/Chinh-tri-xa-hoi/Khoa-hoc-moi-truong/386542/Hom-nay-dien-ra-nguyet-thuc-mot-phan.html

Việt Nam thấy nguyệt thực một phần tối 26/6

2010-06-28T00:10:00.000-07:00

Vnexpress. Người dân sẽ có cơ hội quan sát nguyệt thực một phần đầu tiên trong năm. 18h38 sẽ là thời điểm che lấp cực đại của nguyệt thực.

Trong lần nguyệt thực một phần này, bóng trái đất sẽ che phủ khoảng 54% bề mặt Mặt trăng. Đây là một phần của chu kỳ Saros mặt trăng, lặp lại trong khoảng thời gian 18 năm 10 ngày. Lần nguyệt thực tương tự xảy ra gần nhất vào ngày 15/6/1992 và lần tương tự kế tiếp của chu kỳ sẽ xảy ra ngày 6/6/2028.

Thời điểm diễn ra nguyệt thực lần này là khi mặt trăng ở chòm sao Nhân Mã. Người dân ở phần lớn châu Á, Thái Bình Dương, châu Mỹ sẽ được chiêm ngưỡng hiện tượng thiên nhiên kỳ thú. Người dân châu Á quan sát được hiện tượng trong khoảng thời gian mặt trăng mọc, trong khi người dân ở châu Mỹ sẽ quan sát được hiện tượng khi mặt trăng lặn.

Mặt trăng bắt đầu đi vào vùng bóng nửa tối của trái đất (nguyệt thực vùng nửa tối) lúc 15h55 (giờ Hà Nội), đi vào vùng bóng tối của trái đất (nguyệt thực một phần) lúc 17h16; thời điểm che lấp cực đại sẽ diễn ra lúc 18h38; mặt trăng đi ra khỏi bóng tối của trái đất (kết thúc nguyệt thực một phần) lúc 20h và đi ra khỏi vùng bóng nửa tối (kết thúc nguyệt thực vùng nửa tối) lúc 21h21.

Nguyệt thực một phần xảy ra ngày 26/6 là nguyệt thực đầu tiên trong năm 2010. Lần nguyệt thực tiếp theo là nguyệt thực toàn phần sẽ xảy ra vào ngày 21/12 tới.

Nguyễn Đức Phường
Nguon: http://vnexpress.net/GL/Khoa-hoc/2010/06/3BA1D5D9/

Ngắm nguyệt thực một phần đầu tiên trong năm

2010-06-28T00:08:00.000-07:00

VNexpress..Chập tối 26/6, nhiều bạn trẻ háo hức đem kính thiên văn lên sân thượng chung cư An Phú, quận 2, TP HCM để quan sát nguyệt thực một phần đầu tiên trong năm. Trước đó, trời mưa và nhiều mây khiến nhiều người lo lắng.
> Việt Nam thấy nguyệt thực một phần tối 26/6

Chuẩn bị kính thiên văn từ 17h. Ảnh: Vĩnh Phú.

Đông đảo người lớn và trẻ em đều háo hức đón xem nguyệt thực. Ảnh: Vĩnh Phú.

Các viên của CLB Thiên Văn TP HCM cũng có mặt để hướng dẫn các em nhỏ cách xem qua kính thiên văn. Ảnh: Vĩnh Phú.

Quang cảnh trước khi mặt trăng ló dạng. Ảnh: Câu lạc bộ thiên văn TP HCM (HAAC)

Mặt trăng bắt đầu ló dạng. Ảnh: HAAC.

Nguyệt thực một phần đầu tiên trong năm. Ảnh: HAAC.

Nguyệt thực chuẩn bị kết thúc. Ảnh: HAAC.

Vĩnh Phú
http://vnexpress.net/GL/Khoa-hoc/2010/06/3BA1D682/

Thăm "nhà" cũ

2010-06-09T22:28:00.000-07:00

Loắng khoắng thăm "nhà" anh Ngô Bảo Châu lại tìm ra "nhà cũ" của mình. Đúng là hữu duyên: http://vatlyvietnam.wordpress.com/

THƯ NGỎ

2010-06-09T19:27:00.001-07:00

Hôm rồi có nhận được thư mời tham gia viết sách kỷ niệm 200 năm thành lập Đại học Humbold. Như vậy, đây là cuốn thứ 3 tôi tham gia (trước đó là Max Planch - Người khai sáng thuyết lượng tử và 400 năm Galileo Galile).
Không thuần túy là khoa học. Giáo dục đại học là vấn đề mà tôi cũng cảm thấy mình tâm huyết. Mong một cuốn sách bổ ích sớm đến tay bạn đọc.
***
KỶ YẾU HUMBOLDT 200

1/6/2010

Thưa Quý Anh Chị,

Năm nay kỷ niệm 200 năm Đại học Humboldt, mô hình đại học hiện đại đầu tiên thế giới. Chúng tôi nhận định đây là dịp tốt để chúng ta tìm hiểu nhiều hơn tình hình phát triển đại học trên thế giới Xưa và Nay, và cũng là để nhìn lại tình hình đại học nước nhà.

Chúng ta muốn học hỏi từ nền đại học thế giới, muốn làm sự kết nối tất cả những người tâm huyết vì một nền giáo dục đại học tiến bộ cho Việt Nam. Đại học là nơi chúng ta đã lớn lên với nó, và mong muốn các thế hệ tiếp theo của Việt Nam cùng lớn lên với nó, Nhà nước và Xã hội cùng lớn lên với nó. Chúng ta muốn nhìn Đại học Việt Nam dưới ánh sáng của những ý tưởng Humboldt, của những trải nghiệm của mô hình đó trên thế giới hai trăm năm qua, để soi sáng tình hình của Việt Nam, để thấy cơ hội lớn cũng như sự bất cập của một cơ chế không thuận lợi cho sự phát triển hệ thống đại học và nghiên cứu khoa học Việt Nam.

Trong khi đó, các quốc gia xung quanh tiếp tục đầu tư và cải tổ đại học mạnh mẽ để đại học ngày càng trở thành đại học nghiên cứu tập trung có tính chất mô hình Humboldt hiện đại, cố gắng vươn lên thành đại học đẳng cấp thế giới. Nhất là Trung Quốc.

Vì ý nghĩa to lớn của nền đại học, và vào thời điểm kỷ niệm Đại học Humboldt 200 năm, chúng tôi xin mời Quí anh chị cùng các nhà khoa học có tâm huyết khác tham gia viết bài cho số kỷ yếu đặc biệt này.

Nội dung của tập Kỷ yếu có thể được dự kiến bố cục như sau:

Phần I: Lịch sử đại học Humboldt và con đường ảnh hưởng của nó trên thế giới.

Phần II: Tình hình đại học hiện nay trên các khu vực thế giới:

-Đức/ Pháp/ Anh/ EU

-Hoa Kỳ/ Canada

-Châu Á: Nhật Bản, Trung Quốc, Ấn Độ, Hàn Quốc, Đài Loan

-ASEAN: Singapore, Thái lan, Indonesia, Malaysia…

Những tính chất của đại học hiện đại hôm nay. Đại học thế giới bước vào thế kỷ 21: giữa truyền thống nhân văn của Humboldt và yêu cầu mới có tính cách chuyên môn ngày càng cao và đa dạng của thế kỷ, cho đến hình thái “Đại học của sự ngọai hạng” (University of Excellence).

Chúng tôi đặc biệt chú trọng sự phát triển của đại học Trung Quốc, vì đây là nước láng giềng và cũng đang trên đường phát triển như Việt Nam.

Phần III: Đại học Việt Nam. Lịch sử nghìn năm, kinh qua các giai đoạn phong kiến từ hạt giống “Quốc tử giám”, đến thời Pháp thuộc, thời chiến 30 năm 1945-1975, và giai đoạn 35 năm sau thống nhất. Ai là những người đã có công đóng góp nhiều cho sự phát triển đại học Việt Nam mà hôm nay các thế hệ hiện còn chịu ơn họ? Đại học Việt Nam có tính hiện đại có từ bao giờ? Hiện trạng, đóng góp và những vấn đề của nó. Đại học Việt Nam hôm nay có chút gì từ giòng máu của “bà mẹ Đại học Humbolt”? Tương lai: Làm sao đổi mới để nhanh chóng vươn lên với thế giới?

Phần IV (i): Diễn đàn các nhà khoa học trẻ Việt Nam nói về đại học Việt Nam. Các ưu tư, trăn trở và đề nghị làm sao để đại học Việt Nam thật sự là nơi ấp ủ và lớn lên của trí tuệ Việt Nam, đáp ứng được nhiệm vụ xã hội, và cho tài năng thăng hoa, không hổ thẹn với thế giới.

Phần IV (ii): Sự tham gia của các học giả nước ngoài nói về đại học Việt Nam, hay về kinh nghiệm đại học nói chung để tham khảo, để cung cấp những cái nhìn từ phía ngoài.

Phần V: Tư liệu gồm các bài viết có giá trị về đại học thế giới, của các học giả, nhà nghiên cứu quốc tế để làm tư liệu, đặc biệt các tư liệu về giáo dục và đại học của Humboldt và sự phát triển của nó.

Anh Chị có thể viết dưới nhiều dạng: khảo luận, case study của một đại học, một quốc gia, một giai đoạn lịch sử, một giai thoại đầy tính nhận thức, hay ưu tư về di sản đại học Việt Nam nhân kỷ niệm 1000 năm Thăng Long…

Chúng tôi mong mỏi Quý Anh Chị góp ý, và tham gia bài vở để chúng ta sẽ có một số kỷ yếu hay và hữu ích.

Xin Anh Chị giới thiệu chúng tôi các tư liệu quý giá về đại học của các học giả trong và ngoài nước, và các học giả nước ngoài đương thời có thể viết bài cho kỷ yếu, chúng tôi sẽ gửi thư mời.

Hạn nộp bài cuối cùng: Tháng 9 năm 2010. Thời gian kỷ yếu ra mắt: Tháng 11 năm 2010. Vì thế xin Anh Chị cố gắng tránh nộp bài dồn vào thời hạn chót để dễ cho ban biên tập thực hiện việc ra mắt kỷ yếu càng sớm càng tốt. Các bài mới viết dành cho Kỷ yếu: xin Anh Chị hãy khoan phổ biến trên các phương tiện truyền thông khác cho đến khi Kỷ yếu ra đời.

Chúng tôi sẽ cố gắng tìm nguồn tài trợ, nhưng Anh Chị nào thấy có những khả năng khác, xin mách cho.

Các Anh Chị có thể liên lạc với một trong các thành viên trong Ban Chủ biên theo địa chỉ e-mail trong mailing list này.

Xin cám ơn tất cả Quý Anh Chị.

Ban Chủ biên:

Ngô Bảo Châu

Pierre Darriulat

Cao Huy Thuần

Hoàng Tụy

Nguyễn Xuân Xanh

Phạm Xuân Yêm

Kỷ niệm 200 năm ngày thành lập Đại học Humboldt, 1810-2010

2010-06-09T19:14:00.000-07:00

***

Các Anh Chị quý mến,

Các Anh Chị có thể “ngạc nhiên” hay không ngạc nhiên khi nhận được những dòng thư này của chúng tôi. Năm cũ trôi qua, năm mới đến, và chúng ta lại có một sự kiện mới có ý nghĩa để làm kỷ yếu:

Kỷ niệm 200 năm ngày thành lập Đại học Humboldt, 1810-2010.

Đó là “Bà mẹ” của nền đại học hiện đại thế giới hôm nay. Chúng tôi lại không thể không làm một số Kỷ yếu đặc biệt về sự kiện đó, qua đó viết về đề tài Đại học nói chung, để liên hệ với tình hình Đại học Việt Nam hiện nay.

Trong tinh thần đó, chúng tôi xin gửi đến Quý Anh Chị:

(1) Thư ngỏ của Ban Chủ biên để mời Quý Anh Chị tham gia viết cho Kỷ yếu.

(2) Tư liệu tham khảo về Đại học Humboldt Xưa và Nay (do tôi mạo muội biên soạn).

(Xin xem các tập tin đính kèm)

Bản thảo số (2) chỉ muốn ôn lại tinh thần và lý tưởng của Đại học Humboldt 200 năm trước, sự tiến hóa của nó, sự biến thiên của nó theo thời gian trên các miền thế giới, cũng như về một số vấn đề của đại học hôm nay. Bài chỉ muốn gợi ra một số nét khiêm tốn, còn thô thiển và rời rạc, không thay thế được những bài khảo luận chuyên sâu, mạch lạc sắp tới của các Anh Chị về những đề tài về đại học nói chung trên các vùng hay quốc gia trên thế giới, và đặc biệt đối với đại học Việt Nam. Bản thảo được gửi đến Anh Chị với mục đích duy nhất: chúng ta có cái gì cụ thể để bắt đầu.

Những gì chúng ta hiểu biết về đại học thế giới dưới ánh sáng của Ý tưởng và Lý tưởng của Humboldt, cũng như của kinh nghiệm đại học thế giới, sẽ giúp chúng ta hiểu sâu thêm về đại học Việt Nam, về tầm quan trọng của đóng góp của nó cho xã hội, kinh tế, và sự nguy hiểm với những hệ lụy lâu dài, nếu nó thất bại, hay bị làm thất bại trong việc đóng đúng vai trò tiên phong và sứ mệnh cao cả của nó cho sự phát triển quốc gia. Các cuộc thảo luận về đại học trên thế giới không ngừng, điều đó lại càng đúng cho nền đại học còn non trẻ của một quốc gia như Việt Nam đang tìm cách định hình.

Tôi xin phép kể một câu chuyện thú vị ở đây. Tháng Tư năm nay tại Berlin có một cậu bé Việt Nam ở tuổi 15, tên Trần Văn Khải, rất hồn nhiên, bình thường như các bạn trang lứa, đánh đàn, đọc tiểu thuyết, vui chơi với bạn, và rất khiêm tốn, đã lọt vào danh sách 16 học sinh “chiến thắng“ trong một kỳ thi tranh tài về toán học diễn ra hàng năm tại CHLB Đức. Cậu là một trong những học sinh giỏi toán nhất ở Đức, và trẻ nhất, đã giải đúng hết các bài toán trong đề thi. Vừa bước vào lớp 10, đủ tiêu chuẩn để dự thi, Khải đã chấp nhận ngay cuộc thử thách. Từ lớp 7 cậu đã được phép theo học đều đặn một lớp chuyên toán dành cho nhóm nhỏ, được trực tiếp chăm sóc bởi các giảng viên của Đại học Humboldt Berlin. “Nhiều nhà toán học bảo những gì tôi học ở các bài giảng, bài tập là không quan trọng lắm. Điều có tính cách quyết định là qua đó tôi đã học được cách tư duy phân tích”, cậu ta phát biểu.

Học để biết cách tư duy, đó chính là hình ảnh rất thu nhỏ của lý tưởng Humboldt trong cuộc cải cách giáo dục và đại học của ông đầu thế kỷ 19 cho nước Phổ. Phải chăng “Giáo dục là cái (mãnh đất) còn tồn tại sau khi ta quên hết những điều đã học” như một câu nói quen thuộc trong giáo dục Đức?

Trí tuệ Việt Nam và tiềm năng của nó có, thậm chí rất nhiều. Điều đó ai cũng thừa nhận. Nhưng làm sao để vực tiềm năng đó lên, tạo điều kiện cho nó thăng hoa, bằng đại học và giáo dục, đó là điều ưu tư lớn cho những ai quan tâm đến sự phát triển nước nhà. Trí tuệ Việt Nam lẽ nào lại bị „chìm đắm“? Không, trí tuệ Việt Nam nhất định phải được thăng hoa trên chính quê hương của nó, để rồi lại thăng hoa hơn nữa trên thế giới.

Lịch sử phát triển của các Đại học thế giới là quý báu cho nhận thức chúng ta: Từ hệ „đại học thần quyền“, đến các Đại học của thời khai sáng hướng về khoa học và độc lập (emancipation), rồi đến các đại học phục vụ nhu cầu của công nghiệp hóa, đào tạo tinh hoa, kể cả các nhà lãnh đạo chính trị. Tinh thần thời đại được phản ảnh vào tinh thần của đại học trong từng quốc gia.

Lịch sử một số đại học thế giới có đóng góp lớn cho khai sáng, khoa học, công nghệ, đào tạo tinh hoa, các nhà lãnh đạo chính trị hay công nghiệp, nên được nghiên cứu như những „case study“ rất bổ ích. Tại sao Hoa Kỳ có một loạt công ty IT hàng đầu thế giới ra đời, mà những nước như Đức, hay Nhật Bản lại không có được?

Chúng tôi rất mong Anh Chị tham gia bài vở phong phú, giới thiệu và vận động những anh chị nhiệt tình chưa có tên trong danh sách địa chỉ này, cũng như giúp đóng góp thêm những ý kiến quý báu khác cho Kỷ yếu. Sự đóng góp của Anh Chị từ những góc nhìn khác nhau tại những nền đại học và quốc gia khác nhau là rất quý báu.

Đặc biệt Đại học châu Á là một đề tài rất đáng cho chúng ta quan tâm, nhất là của hai nước lớn Trung Quốc và Ấn độ. Sự phát triển đại học của những quốc gia nhỏ hơn xung quanh, như Hàn Quốc, Đài Loan, Thái Lan, Singapore cũng không kém phần quan trọng cho nhận thức chúng ta. Hạt giống Đại học hiện đại thế giới đã bén rễ ở các quốc gia này và đang phát triển. Họ đang muốn và nổ lực để trở thành những quốc gia có nền đại học đẳng cấp thế giới, vì lợi ích của phát triển bền vững kinh tế, và vì nhu cầu phát triển năng lực lãnh đạo của giới tinh hoa. Còn Việt nam thì sao?

Chúng ta muốn có một số Kỷ yếu ra mắt sớm như có thể về thời gian, súc tích và bổ ích cho đọc giả và dư luận, với nhiều bài viết rộng và sâu, và là một tư liệu quý giá, một „tấm gương“ để soi chiếu.

Xin Quý Anh chị giới thiệu chúng tôi những nhà học giả nước ngoài có thể tham gia viết bài cho Kỷ yếu. Chúng tôi sẽ gửi thư mời.

Mong nhận được sự hưởng ứng nồng nhiệt của Quý Anh Chị, và chân thành cám ơn.

Thay mặt Ban Chủ Biên
Nguyễn Xuân Xanh

Sinh nhật con trai

2010-06-09T19:03:00.000-07:00

30-5 là sinh nhật con trai. Vậy là con trai đã được 1 tuổi rồi.
Chúc mừng sinh nhật con trai của bố.

Tọa đàm GALILEO VÀ DARWIN : BẦU TRỜI VÀ SỰ SỐNG

2010-03-30T00:06:00.000-07:00

Đây là một trong những cuốn sách hay mình tham gia. Xin cảm ơn GS.Chu Hảo, GS.Nguyễn Xuân Xanh, GS.Phạm Xuân Yêm, GS.Nguyễn Quang Riệu, GS.Trịnh Xuân Thuận.

Galilei, Kepler, Newton và Einstein đã mở đường cho con người tiến vào vũ trụ. Darwin, Huxley, Jay Gould đã mở đường cho con người hiểu rõ nguồn gốc của chính mình. Cuộc khám phá thiên văn trên trời về nguồn gốc của vũ trụ đã nối liền với cuộc khám phá dưới đất về nguồn gốc của con người và vật chất.

L’Espace Hà Nội, Quỹ Văn hóa Phan Châu Trinh và Nhà xuất bản Tri thức trân trọng kính mời quý vị tham dự buổi tọa đàm :

GALILEO VÀ DARWIN : BẦU TRỜI VÀ SỰ SỐNG

Nhân dịp ra mắt cuốn Kỷ yếu 2009: Galileo và C. Darwins, xuất bản với sự hỗ trợ của Đài Thiên văn Paris, Trung tâm nghiên cứu Vũ trụ Quốc gia và Trung tâm nghiên cứu Khoa học Quốc gia Pháp.

Galilei, Kepler, Newton và Einstein đã mở đường cho con người tiến vào vũ trụ. Darwin, Huxley, Jay Gould đã mở đường cho con người hiểu rõ nguồn gốc của chính mình. Cuộc khám phá thiên văn trên trời về nguồn gốc của vũ trụ đã nối liền với cuộc khám phá dưới đất về nguồn gốc của con người và vật chất. Chúng ta là một sản phẩm của sự tiến hóa của vũ trụ, là tro bụi của tinh tú. Cuộc hành trình vào vũ trụ cũng là hành trình về nguồn cội của chúng ta. Và, cuộc hành trình vào chính con người lại giúp chúng ta dần hiểu về vũ trụ bao la trên đầu.

Với sự tham gia của các diễn giả : Nguyễn Xuân Xanh, Bùi Văn Nam Sơn, Cao Chi, Chu Hảo

Thời gian : 18h, thứ Năm, ngày 25 tháng Ba năm 2010

Địa điểm : Hội trường L’Espace Hà Nội, 24 Tràng Tiền, Hà Nội

Trân trọng kính mời !

------------------------------------

CHƯƠNG TRÌNH
Tọa đàm

GALILEO & DARWIN: BẦU TRỜI VÀ& SỰ SỐNG

Nhân dịp giới thiệu Bộ sách Kỷ yếu 2009: Galileo và C. Darwin (NXB Tri thức, 2009)

18h – 20h, thứ Năm, ngày 25 tháng Ba năm 2010

L’Espace Hà Nội, 24 Tràng Tiền, Hoàn Kiếm, Hà Nội

Thời gian Hoạt động
17.30 – 17.55 Đón tiếp khách mời
18.00 Giới thiệu mở đầu Chương trình: Ông Patrick Michel, Tùy viên Văn hóa, Giám đốc đặc trách L’Espace Hà Nội phát biểu
18.05 – 18.10 GS. TS Chu Hảo giới thiệu chương trình
18.10 – 18.35 GS. TSKH Nguyễn Xuân Xanh: Đất trời quê hương
18.35 – 18.50 GS. TS Cao Chi: Vật chất sống và không sống dưới góc nhìn vật lý
18.50 – 19.05 Nhà nghiên cứu Bùi Văn Nam Sơn: Tiến hóa như một sơ đồ lý giải
19.10 – 19.50 Trao đổi chung: Hỏi – Đáp
20.00 GS. Chu Hảo: Tổng kết, kết thúc tọa đàm

-----------------------------------------
THÔNG CÁO BÁO CHÍ

Ngày 18 tháng 3 năm 2010

Tọa đàm

GALILEO VÀ DARWIN – BẦU TRỜI VÀ SỰ SỐNG

Galileo, Kepler, Newton và Einstein đã mở đường cho con người tiến vào vũ trụ. Darwin, Huxley, Jay Gould đã mở đường cho con người hiểu rõ nguồn gốc của chính mình. Cuộc khám phá thiên văn trên trời về nguồn gốc của vũ trụ đã nối liền với cuộc khám phá dưới đất về nguồn gốc của con người và vật chất. Chúng ta là một sản phẩm của sự tiến hóa của vũ trụ, là tro bụi của tinh tú. Cuộc hành trình vào vũ trụ cũng là hành trình về nguồn cội của chúng ta. Và, cuộc hành trình vào chính con người lại giúp chúng ta dần hiểu về vũ trụ bao la trên đầu.

Năm 2009 thế giới đã đánh dấu hai sự kiện lớn trong khoa học: (1) kỷ niệm 400 năm từ khi Galilei Galileo xoay kính thiên văn tự chế của mình vào cõi không gian vô tận mở màn cho ngành thiên văn học đồng thời khai sáng phương pháp luận của nền khoa học hiện đại và (2) kỷ niệm 150 năm từ khi quyển Nguồn gốc của các loài của Darwin được khai sinh làm nên nền tảng của thuyết tiến hóa. Ảnh hưởng của hai sự kiện lớn lao này vẫn còn vang dội cho đến ngày hôm nay. Tại Việt Nam, tầm quan trọng của hai sự kiện này đã được thể hiện qua việc xuất bản "Kỷ Yếu 2009" gồm hai tập: Tập 1 - 400 năm thiên văn học & Galileo Galilei, và Tập 2 - 150 năm thuyết tiến hóa & Charles Darwin.

Nhân dịp ra mắt bộ Kỷ yếu 2009: Galileo và C. Darwins, xuất bản với sự hỗ trợ của Đài Thiên văn Paris, Trung tâm nghiên cứu Vũ trụ Quốc gia và Trung tâm nghiên cứu Khoa học Quốc gia Pháp, Nhà xuất bản Tri thức và L’Espace Hà Nội hân hạnh giới thiệu với độc giả bộ sách qua buổi tọa đàm Galileo và Darwin: Bầu trời và Sự sống với sự góp mặt của các diễn giả:

* Nhà nghiên cứu Bùi Văn Nam Sơn;
* GS. TS Nguyễn Xuân Xanh;
* GS. TS Cao Chi;

Dẫn chương trình: GS. TS Chu Hảo

Buổi tọa đàm được tổ chức tại Trung tâm Văn hóa Pháp L’Espace Hà Nội, hồi 18h – 20h, thứ Năm ngày 25 tháng 3 năm 2010; ngoài phần thuyết trình của các diễn giả, buổi tọa đàm dành phần lớn thời gian cho các nhà nghiên cứu và công chúng quan tâm thảo luận về những vấn đề mà nội dung cuốn sách đặt ra.

Nhà xuất bản Tri thức và L’Espace Hà Nội xin trân trọng cảm ơn Quỹ Văn hoá Phan Châu Trinh đã giúp đỡ chúng tôi tổ chức chương trình này!

Thông tin về các đơn vị tham gia tổ chức toạ đàm:

Trung tâm Văn hoá Pháp tại Hà Nội (L’Espace Hanoi): thành lập tháng Chín năm 2003 tại Hà Nội, tiền thân là Trung tâm Alliance française Hanoi. Thông qua các hoạt động đa dạng như dạy tiếng Pháp, trưng bày, triển lãm, chiếu phim, hoà nhạc, toạ đàm, bàn tròn... cùng các hoạt động hỗ trợ, tài trợ phát triển văn hoá, L’Espace Hà Nội đang đóng vai trò cầu nối quan trọng giữa Việt Nam và cộng đồng Pháp ngữ, hỗ trợ phổ biến ngôn ngữ và văn hoá Pháp cũng như thúc đẩy sự phát triển của văn hoá bản địa Việt Nam.

Quỹ Văn hoá Phan Châu Trinh, tiền thân là Quỹ dịch thuật Phan Chu Trinh, được thành lập tháng 1 năm 2007. Việc đổi tên thành Quỹ Văn hóa Phan Châu Trinh năm 2008 đánh dấu sự mở rộng các hoạt động của Quỹ. Bên cạnh chương trình tài trợ và hỗ trợ dịch thuật các tác phẩm thuộc dự án Tủ sách Tinh hoa Tri thức Thế giới, Quỹ sẽ có nhiều hoạt động văn hóa khác, đặc biệt là việc khuyến khích, tôn vinh các công trình nghiên cứu văn hóa đặc sắc; tổ chức đào tạo và phổ biến các giá trị văn hóa Việt Nam và thế giới. Kể từ năm 2008, Quỹ Văn hoá Phan Châu Trinh trao các giải thưởng: “Sự nghiệp giáo dục”, “Dịch thuật”, “Việt Nam học” và giải "Nghiên cứu".

Nhà xuất bản Tri thức được thành lập tháng 9 năm 2005, trực thuộc Liên hiệp các Hội Khoa học và Kỹ thuật Việt Nam, là đơn vị đi đầu trong việc khởi xướng và tổ chức dịch, xuất bản có hệ thống những tác phẩm tinh hoa của tri thức nhân loại. Với tôn chỉ: “Cung cấp những tri thức nền quan trọng nhất trong kho tàng tri thức của nhân loại [...]”, Nhà xuất bản Tri thức không chỉ là một Nhà xuất bản tham chiếu trong việc phổ biến các trào lưu tư tưởng lớn, cổ điển lẫn hiện đại, mà còn là một diễn đàn và địa chỉ có uy tín của các học giả, nhà nghiên cứu, sinh viên và độc giả Việt Nam ở khắp nơi trên thế giới.

MỪNG ĐẢNG QUANG VINH TRÒN 80 NĂM TUỔI

2010-02-01T23:40:00.000-08:00

Kính chúc đồng chí Tổng Bí thư và các đồng chí Lãnh đạo Đảng, Nhà nước luôn mạnh khỏe, tiếp tục đưa Việt Nam tiến bước trên con đường phát triển và hội nhập.

Ngày 15/1 có nhật thực dài nhất trong 1.000 năm

2010-01-19T04:32:00.001-08:00

Vnexpress. Nhật thực hình khuyên dài nhất trong 1.000 năm sẽ xảy ra vào ngày 15/1 và đường đi của nó kéo dài từ châu Phi sang châu Á. Người dân Việt Nam cũng có thể chiêm ngưỡng nhật thực.

Theo trang Space, người dân ở phần lớn châu Phi và châu Á có thể quan sát nhật thực. Hành trình của nó bắt đầu tại khu vực Trung Phi và đi qua Ấn Độ Dương, miền nam Ấn Độ, khu vực Đông Nam Á và kết thúc ở Trung Quốc. China Daily nói rằng đây sẽ là nhật thực một phần (hay còn gọi là nhật thực hình khuyên) thường niên dài nhất trong 1.000 năm tới.

Ở Kampala, thủ đô của Uganda ở châu Phi, mặt mặt trăng bắt đầu che khuất mặt trời vào 7h06. Vào lúc 8h25, mặt trăng sẽ nằm giữa mặt trời và nhật thực kết thúc vào lúc 10h04. Tại thành phố Trùng Khánh, Trung Quốc, nhật thực bắt đầu lúc 14h22 theo giờ địa phương và chấm dứt vào 17h07.

Ông Nguyễn Đức Phường, hội viên Hội thiên văn vũ trụ Việt Nam, cho biết, người dân Việt Nam có thể quan sát nhật thực hình khuyên vào ngày mai. Khi nhật thực xảy ra, mặt trời sẽ giống như một chiếc nhẫn khổng lồ và rực rỡ. Tuy nhiên, ông cũng cho hay do bầu trời ở miền bắc có nhiều mây và khu vực này sắp đón một khối không khí lạnh nên khả năng chiêm ngưỡng nhật thực ở miền bắc thấp hơn so với miền nam.

Hiện tượng nhật thực xảy ra khi mặt trăng đi qua giữa trái đất và mặt trời. Nhật thực hình khuyên xảy ra hàng năm khi trái đất ở vị trí gần nhất so với mặt trời và mặt trăng ở vị trí xa nhất so với địa cầu. Vì thế mà mặt trăng không đủ lớn để che khuất toàn bộ mặt trời.

Mặc dù không thú vị như nhật thực toàn phần, nhật thực hình khuyên vẫn là sự kiện đáng chú ý. Nhiều hiệu ứng của nhật thực toàn phần cũng xảy ra trong nhật thực hình khuyên, chẳng hạn như sự suy giảm độ sáng của tia nắng mặt trời và những tác động đối với động vật. Tuy nhiên, nhật thực hình khuyên nguy hiểm hơn nhật thực toàn phần vì mặt trời không bị che khuất hoàn toàn.

Một trong những cách an toàn để ngắm nhật thực hình khuyên là đặt một gương nhỏ có đường kính dưới 2,5 cm trên gờ cửa sổ. Gương sẽ phản chiếu hình ảnh mặt trời bị che khuất vào phòng.

Khi nhật thực hình khuyên diễn ra chúng ta có thể nhìn thấy sao Kim ngay gần mặt trời, bởi hành tinh này phát ra ánh sáng cực mạnh.

Minh Long

Nguồn: http://vnexpress.net/GL/Khoa-hoc/2010/01/3BA17B93/

Hôm nay nhật thực hình khuyên

2010-01-19T04:30:00.000-08:00

TT - Theo ông Nguyễn Đức Phường - Hội Thiên văn vũ trụ Việt Nam, vào chiều nay (15-1) nếu trời quang mây, người dân VN sẽ quan sát được nhật thực hình khuyên từ khoảng 14g-18g.

Nhật thực hình khuyên chụp tại Indonesia vào 26-1-2009 - Ảnh: National Geographic

Không giống như nhật thực toàn phần, nhật thực hình khuyên sẽ xuất hiện lộng lẫy với những phần còn nhìn thấy của Mặt trời rực rỡ như “chiếc nhẫn thần”.

Hiện tượng này xảy ra khi Mặt trăng không đủ lớn để có thể che phủ hết Mặt trời, lúc đó Mặt trời hiện ra như một chiếc nhẫn khổng lồ giữa bầu trời vào ban ngày.

Theo ông Phường, khi nhật thực diễn ra, nếu quan sát bằng mắt thường sẽ rất nguy hiểm do có bức xạ tử ngoại có hại nên làm tổn thương và giảm thị lực mắt vĩnh viễn.

Để quan sát trực tiếp cần sử dụng các loại kính chuyên dùng hoặc các biện pháp quan sát gián tiếp khác.

T.PHÙNG - P.ĐỨC

Nguồn: http://www.tuoitre.com.vn/Tianyon/Index.aspx?ArticleID=358581&ChannelID=17

Happy New Year 2010

2009-12-29T18:24:00.000-08:00

Thêm một dịp có thể ngắm mưa sao băng

2009-11-16T20:41:00.000-08:00

TT - Ông Phan Văn Đồng, phó chủ tịch Hội Thiên văn - vũ trụ VN, cho biết từ khuya 17 đến rạng sáng 18-11 sẽ có mưa sao băng Leonids (Sư tử) khi chòm sao Sư tử bắt đầu xuất hiện ở chân trời Đông. Đây là hiện tượng sao băng được dự báo nhiều và đẹp.

Từ 2g-5g sáng 18-11 (nếu thời tiết tốt) có thể chiêm ngưỡng được mưa sao băng, đạt đỉnh điểm vào khoảng 4g-5g sáng. Ở thời điểm cực đại, khả năng có 130-500 vệt sao băng xuất hiện trên bầu trời.

Theo ông Nguyễn Đức Phường - Hội Thiên văn - vũ trụ VN, nguồn gốc của trận mưa sao băng Sư tử là khi Trái đất đi xuyên qua đám bụi của đuôi sao chổi 55P/Tempel-Tuttle. Các thành phần vật chất trong đám bụi này lao vào bầu khí quyển với vận tốc rất lớn khoảng 30-50km/giây, tạo ra các sóng xung kích, nén các phần tử không khí phía trước làm nhiệt độ cao đến hàng nghìn độ và bị bốc cháy tạo ra những vệt sáng ở độ cao 60-100km (tính từ mặt đất lên). Người ta gọi những vệt sáng nhỏ ấy là sao băng.

Mỗi năm có khoảng 10 trận mưa sao băng lớn, lặp đi lặp lại theo thời gian và số lượng sao băng không biến đổi mấy. Nhưng với trận mưa sao băng ở chòm sao Sư tử thì biến thiên từ năm nay qua năm khác và được xem là nổi tiếng nhất trong tất cả trận mưa sao băng thường thấy.

Theo chu kỳ 33 năm hiện tượng sao băng sẽ đạt cực đại, hay gọi là “bão sao băng” Sư tử, với số sao băng lên đến hơn 1.000 sao băng/giờ. Chu kỳ gần đây nhất xảy ra “bão sao băng” Sư tử là trong khoảng năm 1999-2001. Những năm bình thường số sao băng trong trận mưa này chỉ khoảng vài chục đến 100, nhưng năm nay dự báo xuất hiện đến 500 sao băng nên được tiên đoán là thất thường.

Vào tháng 8-2009 cũng có mưa sao băng Perseid thường niên nhưng ở Việt Nam quan sát không được rõ lắm, do thời điểm diễn ra mưa sao băng này trùng với ngày trăng sáng và thời tiết không thuận lợi.

Để quan sát rõ mưa sao băng lần này, ông Phan Văn Đồng cho rằng nên chọn thời điểm nửa đêm trở về sáng. Vì thời điểm này vận tốc sao băng đi qua bầu khí quyển ngược chiều với chiều quay của Trái đất. Do đó, lực ma sát của sao băng vào khí quyển mạnh hơn, khả năng phát quang nhiều hơn.

Ngoài ra, những người muốn quan sát được rõ hiện tượng sao băng nên chọn nơi ít bị ảnh hưởng bởi ánh đèn đô thị, tốt nhất là những khu vực vùng quê hoặc đồi núi ít bị che khuất tầm nhìn về hướng đông nam. Khác với hiện tượng nhật thực hoặc nguyệt thực, mắt thường đều có thể quan sát được hiện tượng sao băng mà không cần dùng đến các dụng cụ thiên văn hỗ trợ.

Thời tiết không thuận lợi xem sao băng

Theo Trung tâm Dự báo khí tượng thủy văn trung ương, hiện không khí lạnh đã ảnh hưởng đến khu vực Bắc bộ và Bắc Trung bộ. Thời tiết ở Bắc bộ trở rét, nhiều mây mù, Trung bộ có thêm mưa. Thời tiết này không thuận lợi lắm để quan sát được hiện tượng sao băng một cách rõ ràng.

Thạc sĩ Lê Thị Xuân Lan - phó phòng dự báo Đài Khí tượng thủy văn khu vực Nam bộ - cho biết do ảnh hưởng của không khí lạnh cộng với các nhiễu động nên hiện khu vực Nam bộ cũng có nhiều mây, đặc biệt là các tỉnh đồng bằng sông Cửu Long. Rạng sáng 18-11 có thể mây mù sẽ giảm. Vì vậy nếu hiện tượng sao băng xảy ra đúng như dự báo (sáng 18-11), khu vực Nam bộ có khả năng nhìn rõ mưa sao băng hơn.

Q.Khải

TUẤN PHÙNG - QUANG KHẢI

Nguồn: Báo Tuổi trẻ
http://www.tuoitre.com.vn/Tianyon/Index.aspx?ArticleID=348161&ChannelID=17

Trận mưa sao băng đẹp nhất trong nhiều năm

2009-11-16T20:36:00.000-08:00

(ANTĐ) - Ông Nguyễn Đức Phường, Hội Thiên văn-Vũ trụ Việt Nam cho biết, vào rạng sáng 17 và 18-11, sẽ xuất hiện 1 trận mưa sao băng đẹp và rực rỡ nhất trong 10 năm qua.

Trận mưa sao băng này có tên Leonids (Sư tử) với số sao băng được tiên đoán lên đến 500 vệt/giờ. “Không giống với các trận mưa sao băng diễn ra hàng năm, trận mưa sao băng Sư tử năm nay được tiên đoán là “thất thường” với số sao băng xuất hiện nhiều bất ngờ và được xem là “phá vỡ im lặng” của trận mưa sao băng Sư tử nhiều năm qua”, ông Phường chia sẻ. Theo đó, tại Việt Nam, khoảng từ 3h sáng 17 và 18-11, mưa sao băng Sư tử sẽ xuất hiện.

Trung bình mỗi năm xuất hiện khoảng 10 trận mưa sao băng lớn với khoảng 100 vệt sáng/giờ và trận sao băng cực đại diễn ra trong chu kỳ 33 năm/lần với số vệt sáng lên tới trên 1.000 vệt/giờ (hay còn gọi là bão sao băng). Cũng theo ông Phường, vào đêm 13, rạng 14-12 tới, trên bầu trời cũng sẽ xuất hiện một trận mưa sao băng với khoảng 60-80 vệt sáng/giờ.

Hạ Quỳnh

Nguồn: Báo An ninh Thủ đô
http://anninhthudo.vn/Tianyon/Index.aspx?ArticleID=62113&ChannelID=100

Trận mưa sao băng đẹp nhất trong nhiều năm

2009-11-16T02:38:00.000-08:00

Vnexpress -
Ngày 17-18/11, mưa sao băng Sư tử (Leonids) đẹp nhất trong năm và rực rỡ nhất trong những năm gần đây sẽ xuất hiện với tần xuất được tiên đoán lên đến 500 vệt một giờ.

Không giống với các trận mưa sao băng diễn ra hằng năm, mưa sao băng Sư tử năm nay được tiên đoán là "thất thường" với số sao băng xuất hiện nhiều bất ngờ và được xem là "phá vỡ im lặng" của trận mưa sao băng Sư tử nhiều năm qua. Không chỉ là những trận sao băng thông thường, Leonids này được xem là nổi tiếng nhất trong tất cả các trận mưa sao băng thường thấy.

Cứ sau khoảng chu kỳ 33 năm lại xảy ra "bão sao băng" Sư tử với số sao băng lên đến hơn 1.000 sao băng một giờ. Những năm bình thường, số sao băng trong trận mưa này chỉ khoảng vài chục. Chu kỳ gần đây nhất xảy ra "bão sao băng" Sư tử xảy ra trong khoảng thời gian 1999 - 2001.
Ảnh: Skylook.
Mưa sao băng Sư tử năm 2002. Ảnh: Skylook.

Đối với người dân khu vực châu Á, trong đó có Việt Nam, khoảng từ 3h sáng 17 và 18/11, nhìn về phía chòm sao Sư tử (tâm điểm của trận mưa sao băng) sẽ thấy sao băng xuất hiện nhiều dần cho đến khi đạt cực đại. Thực ra, số lượng sao băng trong trận mưa sao băng này xuất hiện rải rác từ ngày 13-21/11 nhưng chỉ đạt cực đại vào ngày 17-18/11.

Một thuận lợi khác để chiêm ngưỡng trận mưa sao băng nổi tiếng này là bầu trời đêm không bị cản trở bởi ánh trăng vì lúc đó là đầu tháng (âm lịch) - trăng non. Để chiêm ngưỡng hiện tượng thiên nhiên kỳ thú này trọn vẹn, nên chọn địa điểm quan sát là những nơi quang đãng, không bị che khuất hoặc giới hạn tầm nhìn, không bị ô nhiễm bởi ánh sáng đèn thành phố hoặc các khu công nghiệp.

Khác với quan sát các hiện tượng thiên văn khác như nhật thực, nguyệt thực cần phải có kính thiên văn, kính bảo vệ mắt để tránh tia tử ngoại, mưa sao băng không làm phương hại đến mắt cũng như sức khỏe con người nên quan sát bằng mắt thường là tốt nhất. Ngoài ra, có thể sử dụng máy ảnh, phơi sáng trong nhiều giờ suốt thời gian diễn ra cực đại để ghi lại những hình ảnh đẹp mắt về sao băng.

Theo tiên đoán, sẽ có 500 sao băng một giờ nhưng thực tế số lượng này có thể ít hơn. Mưa sao băng không mang một yếu tố tâm linh nào và hoàn toàn không ảnh hưởng đến sức khỏe con người.
Nguồn gốc của mưa sao băng Sư tử xuất hiện khi Trái đất đi xuyên qua đám bụi của đuôi sao chổi 55P/Tempel-Tuttle. Các thành phần vật chất, thường là các vẫn thạch nhỏ, trong đám bụi này lao vào bầu khí quyển với vận tốc rất lớn (30-50 km/s), tạo ra các sóng xung kích, nén các phần tử không khí phía trước làm cho nhiệt độ cao đến hàng nghìn độ và bị bốc cháy tạo ra những vệt sáng ở độ cao 60-100 km (tính từ mặt đất lên). Người ta gọi những vệt sáng nhỏ ấy là sao băng.

Nguyễn Đức Phường (Hội Thiên văn - Vũ trụ Việt Nam

Nguồn: Vnexpress
http://www.vnexpress.net/GL/Khoa-hoc/Thien-nhien/2009/11/3BA15B43/

Mưa sao băng Sư Tử đẹp nhất trong gần 10 năm

2009-11-16T01:07:00.000-08:00

Vietnamnet – Trận mưa sao băng đẹp nhất trong gần 40 năm qua sẽ xuất hiện vào ngày mai (17/11). Đây là trận mưa sao băng không chỉ đẹp nhất trong năm nay mà còn rực rỡ nhất trong nhiều năm qua. Đó là mưa sao băng Leonids (Sư tử) với số sao băng được dự đoán lên đến 500 vệt/ giờ.

Trận mưa sao băng Sư tử năm nay được tiên đoán là “thất thường” với số sao băng xuất hiện nhiều bất ngờ và được xem là “phá vỡ im lặng” của các trận mưa sao băng Sư tử nhiều năm qua. Không chỉ là những trận sao băng thông thường, mưa sao băng Sư tử được xem là nổi tiếng nhất trong tất cả các trận mưa sao băng thường thấy.

Đươc biết, cứ sau khoảng chu kỳ 33 năm lại xảy ra “bão sao băng” Sư tử với số sao băng lên đến hơn 1000 sao băng/giờ. Những năm bình thường, trong trận mưa này chỉ có khoảng vài chục sao băng. Chu kỳ gần đây nhất xảy ra “bão sao băng” Sư tử xảy ra trong khoảng thời gian 1999 – 2001.

Trận mưa sao băng Sư tử được xem là lớn nhất trong gần 4 thập kỷ trở lại đây, sẽ xuất hiện tại Việt Nam vào khoảng 3h sáng ngày 17/11.
Nguồn gốc của trận mưa sao băng Sư tử là khi Trái đất đi xuyên qua đám bụi của đuôi sao chổi 55P/Tempel-Tuttle. Các thành phần vật chất, thường là các vẫn thạch nhỏ, trong đám bụi này lao vào bầu khí quyển với vận tốc rất lớn khoảng 30-50km/s, tạo ra các sóng xung kích, nén các phần tử không khí phía trước làm cho nhiệt độ cao đến hàng nghìn độ và bị bốc cháy tạo ra những vệt sáng ở độ cao 60 -100 km (tính từ mặt đất lên). Người ta gọi những vệt sáng nhỏ ấy là sao băng.

Đối với người dân khu vực châu Á, trong đó có Việt Nam, khoảng từ 3 giờ sáng ngày 17 và 18.11, nhìn về phía chòm sao Sư tử (tâm điểm của trận mưa sao băng) sẽ thấy sao băng xuất hiện nhiều dần cho đến khi đạt cực đại. Thực ra, số lượng sao băng trong trận mưa sao băng này xuất hiện rải rác từ ngày 13 - 21.11 nhưng chỉ đạt cực đại vào ngày 17-18.11.

Một thuận lợi khác cho chúng ta chiêm ngưỡng trận mưa sao băng nổi tiếng này là bầu trời đêm không bị cản trở bởi ánh trăng vì lúc đó là đầu tháng (âm lịch) - trăng non.

Để chiêm ngưỡng hiện tượng thiên nhiên kỳ thú này trọn vẹn, các chuyên gia cho biết nên chọn địa điểm quan sát là những nơi quang đãng, không bị che khuất hoặc giới hạn tầm nhìn, không bị ô nhiễm bởi ánh sáng đèn thành phố hoặc các khu công nghiệp.

Các nhà khoa học cho biết, khác với quan sát các hiện tượng thiên văn khác như nhật thực, nguyệt thực cần phải có kính thiên văn, kính bảo vệ mắt để tránh tia tử ngoại, mưa sao băng không làm phương hại đến mắt cũng như sức khỏe con người nên quan sát bằng mắt thường là tốt nhất. Ngoài ra, có thể sử dụng máy ảnh để ghi lại những hình ảnh đẹp mắt về sao băng.

Ông Nguyễn Đức Phường (Hội Thiên văn – Vũ trụ Việt Nam) khẳng định, mưa sao băng không mang một yếu tố tâm linh nào và hoàn toàn không ảnh hưởng đến sức khỏe con người.

*
Kiên Trung

Nguồn: Vietnamnet
http://vietnamnet.vn/xahoi/200911/Mua-sao-bang-Su-Tu-dep-nhat-trong-gan-40-nam-879070/

VN đón trận mưa sao băng lớn nhất trong 10 năm

2009-11-16T01:04:00.000-08:00

TTXVN - Ngày 16/11, ông Nguyễn Đức Phường, Hội thiên văn, Vũ trụ Việt Nam cho hay, người dân Việt Nam có thể chiêm ngưỡng hiện tượng thiên nhiên kỳ thú – mưa sao băng vào khoảng 3 giờ sáng ngày 17 và 18/11.

Ông Phường nói rằng, trung bình mỗi năm xuất hiện khoảng 10 trận mưa sao băng lớn với khoảng 100 vệt sáng/giờ. Mưa sao băng Leonids (Sư tử) xuất hiện lần này được xem là bất thường trong tất cả các trận mưa sao băng Sư tử thường thấy.

Thông thường, cứ sau khoảng chu kỳ 33 năm mới lại xảy ra mưa sao băng Sư tử với số lượng lên đến hơn 1.000 sao băng/giờ và lần gần đây nhất vào năm 1998.

Ở trận mưa sao băng Sư tử diễn vào rạng sáng ngày 17 và 18, theo dự đoán có khoảng 500 vệt sáng. Tuy bất thường, song ông Phường cho hay nó không ảnh hưởng tới sức khỏe của con người và càng không mang yếu tố tâm linh nào.

Khác với nhật thực hay nguyệt thực, mọi người có thể dùng mắt thường để quan sát hiện tượng mưa sao băng. Tuy nhiên, ông Đặng Vũ Tuấn Sơn, Chủ nhiệm Câu lạc bộ Thiên văn học trẻ Việt Nam cho rằng với thời tiết được dự báo có mây mù và mưa ở thời điểm hiện tại sẽ cản trở việc quan sát này.

Đồng tình, song ông Phường cũng đưa ra khuyến cáo, nếu muốn xem trận mưa sao băng này, mọi người nên chọn địa điểm tránh chỗ ánh sáng cao áp và hướng nhìn về chân trời phía Đông (chòm sao Sư tử) không bị che khuất.

Cũng theo ông Phường, vào đêm 13, rạng 14/12 tới, trên bầu trời cũng sẽ xuất hiện một trận mưa sao băng với khoảng 60-80 vệt sáng/giờ. “Đây sẽ là trận mưa sao băng rất đẹp mắt với nhiều màu sắc khác nhau,” ông Phường nói./.

Theo ông Phường, mưa sao băng Sư tử xuất hiện khi trái đất đi xuyên qua đám bụi của đuôi sao chổi 55P/Tempel-Tuttle. Thành phần vật chất (thường là các vẫn thạch nhỏ) trong đám bụi này lao vào bầu khí quyển với vận tốc khoảng 30-50km/s tạo ra sóng xung kích, nén các phần tử không khí phía trước làm nhiệt độ tăng lên hàng nghìn độ và bốc cháy tạo ra những vệt sáng nhỏ ở độ cao 60-100 km (tính từ mặt đất lên).

Những vệt sáng nhỏ này chính là sao băng mà con người nhìn thấy được.

Trung Hiền (Vietnam+)

Nguồn: TTXVN
http://www.vietnamplus.vn/Home/VN-don-tran-mua-sao-bang-lon-nhat-trong-10-nam/200911/24162.vnplus

Sắp có mưa sao băng

2009-11-16T01:01:00.000-08:00

TN - Ông Nguyễn Đức Phường, Hội Thiên văn vũ trụ VN cho biết, ngày 17 - 18.11 tới, người dân VN sẽ có cơ hội được chiêm ngưỡng trận mưa sao băng không chỉ đẹp nhất trong năm nay mà còn là trận mưa sao băng rực rỡ nhất những năm gần đây: mưa sao băng Leonids (Sư tử) với số sao băng được tiên đoán lên đến 500 vệt/giờ.

Đối với người dân khu vực châu Á, trong đó có VN, khoảng từ 3 giờ sáng ngày 17 và 18.11, nhìn về phía chòm sao Sư tử (tâm điểm của trận mưa sao băng) sẽ thấy sao băng xuất hiện nhiều dần cho đến khi đạt cực đại.

Để chiêm ngưỡng hiện tượng thiên nhiên kỳ thú này trọn vẹn, chúng ta nên chọn địa điểm quan sát là những nơi quang đãng, không bị che khuất hoặc giới hạn tầm nhìn và quan sát bằng mắt thường là tốt nhất.
Quang Duẩn

Nguồn: Báo Thanh Niên
http://www.thanhnien.com.vn/news/Pages/200947/20091116011407.aspx

Trận mưa sao băng đẹp nhất trong nhiều năm

2009-11-16T00:59:00.000-08:00

(Dân trí) - Ngày 17 - 18/11 này những người yêu thích thiên văn sẽ có cơ hội được chiêm ngưỡng trận mưa sao băng rực rỡ nhất những năm gần đây: mưa sao băng Leonids (Sư tử) với số sao băng được tiên đoán lên đến 500 vệt/giờ.
Trận mưa sao băng đẹp nhất trong nhiều năm.

Không giống với các trận mưa sao băng diễn ra hàng năm, trận mưa sao băng Sư tử năm nay được tiên đoán là “thất thường” với số sao băng xuất hiện nhiều bất ngờ và được xem là “phá vỡ im lặng” của trận mưa sao băng Sư tử nhiều năm qua.

Nguồn gốc của trận mưa sao băng Sư tử là khi Trái đất đi xuyên qua đám bụi của đuôi sao chổi 55P/Tempel-Tuttle.

Các thành phần vật chất, thường là các vẫn thạch nhỏ, trong đám bụi này lao vào bầu khí quyển với vận tốc rất lớn khoảng 30 - 50 km/s, tạo ra các sóng xung kích, nén các phần tử không khí phía trước làm cho nhiệt độ cao đến hàng nghìn độ và bị bốc cháy tạo ra những vệt sáng ở độ cao 60 - 100 km (từ mặt đất lên) và người ta gọi những vệt sáng nhỏ ấy là sao băng.
Không chỉ là những trận sao băng thông thường, mưa sao băng Sư tử được xem là nổi tiếng nhất trong tất cả các trận mưa sao băng thường thấy. Cứ sau khoảng chu kỳ 33 năm lại xảy ra “bão sao băng” Sư tử với số sao băng lên đến hơn 1.000 sao băng/giờ.

Những năm bình thường, số sao băng trong trận mưa này chỉ khoảng vài chục sao băng. Chu kỳ gần đây nhất xảy ra “bão sao băng” Sư tử xảy ra trong khoảng thời gian 1999 - 2001.

Đối với người dân khu vực châu Á, trong đó có Việt Nam, khoảng từ 3 giờ sáng ngày 17 và 18/11, nhìn về phía chòm sao Sư tử (tâm điểm của trận mưa sao băng) sẽ thấy sao băng xuất hiện nhiều dần cho đến khi đạt cực đại.

Quan sát sao băng không ảnh hưởng đến mắt

Thực ra, số lượng sao băng trong trận mưa sao băng này xuất hiện rải rác từ ngày 13 - 21/11 nhưng chỉ đạt cực đại vào ngày 17 - 18/11. Một thuận lợi khác cho chúng ta chiêm ngưỡng trận mưa sao băng nổi tiếng này là bầu trời đêm không bị cản trở bởi ánh trăng vì lúc đó là đầu tháng (âm lịch) - trăng non.

Để chiêm ngưỡng hiện tượng thiên nhiên kỳ thú này trọn vẹn, chúng ta nên chọn địa điểm quan sát là những nơi quang đãng, không bị che khuất hoặc giới hạn tầm nhìn, không bị ô nhiễm bởi ánh sáng đèn thành phố hoặc các khu công nghiệp.

Khác với quan sát các hiện tượng thiên văn khác như nhật thực, nguyệt thực cần phải có kính thiên văn, kính bảo vệ mắt để tránh tia tử ngoại, mưa sao băng không làm phương hại đến mắt cũng như sức khỏe con người nên quan sát bằng mắt thường là tốt nhất.

Ngoài ra, mọi người có thể sử dụng máy ảnh để ghi lại những hình ảnh đẹp mắt về sao băng và xin khẳng định, mưa sao băng không mang một yếu tố tâm linh nào và hoàn toàn không ảnh hưởng đến sức khỏe con người.

Nguyễn Đức Phường
(Hội Thiên văn - Vũ trụ Việt Nam)

Nguồn: báo Dân trí
http://dantri.com.vn/c20/s20-362033/tran-mua-sao-bang-dep-nhat-trong-nhieu-nam.htm